Η φίλτατη αειθαλής πνευματική δημιουργός -σύζυγος του φίλου βετεράνου δημοσιογράφου Φάνου Κωνσταντινίδη- Λυγία Κωνσταντινίδου μου πρόσφερε πρόσφατα το τελευταίο της πόνημα: «Η μουσική της Αρχαίας Ελλάδας - ζώσα τέχνη», μια έκδοση στη σειρά των εκδόσεων του «Ελληνικού Πνευματικού Ομίλου Κύπρου». Η Λ.Κ. πραγματοποιεί μια σφαιρική κατόπτευση της αρχαιοελληνικής μουσικής -μουσική: δώρον των Μουσών- με τα δυο κύρια χαρακτηριστικά της: Το ήθος και το ύφος, μέχρι τη μετεξέλιξή της στη Βυζαντινή. Το Βυζάντιο είναι ο κάτοχος και ο συντηρητής της αρχαίας ελληνικής γλώσσας και μουσικής, «ο συντηρητής και διαχειριστής αρχαίας σοφίας και τέχνης», κατά τον Σίμωνα Καρά.

Εξάλλου, πνευματικό παιδί της Βυζαντινής Μουσικής, όπως ορθά παρατηρήθηκε, είναι η δημώδης ή δημοτική μουσική - το παραδοσιακό ελληνικό τραγούδι. Για το παραδοσιακό ελληνικό τραγούδι, ο κορυφαίος Γερμανός ποιητής και στοχαστής, ο Γκαίτε, θ’ αποφανθεί: «Τα τραγούδια αυτά είναι κάτι το πολυτιμότατο, με την έννοια της λυρικής, δραματικής κι επικής ποίησης», χαρακτηρίζοντάς τα ως «ύπατο μνημείο της ανθρώπινης διάνοιας». Ο ίδιος θ’ αποφανθεί ακόμα πως το ελληνικό λαϊκό τραγούδι «είναι τόσο λαϊκό, αλλά και τόσο δραματικό, τόσο επικό, και τόσο λυρικό, που αντίστοιχό του δεν υπάρχει στον κόσμο».

Τέλος, ύμνους, πραγματικούς διθύραμβους, για το ελληνικό δημοτικό τραγούδι θα εκφράσουν οι διαπρεπείς καθηγητές Παβολίν (Φλωρεντίας), ο Ελβετός εθνομουσικολόγος Samuel Baud-Bovy, ο μεγάλος φιλέλληνας Γάλλος φιλόλογος, κριτικός και ερευνητής Κλωντ Φωριέλ, ο Βούλγαρος μουσικολόγος Στογιάν Ντούντζες κ.ά. Καλογραμμένο με πλούσια ανά κεφάλαιο σχετική βιβλιογραφία -ενώ μια δισέλιδη Γενική Βιβλιογραφία παραδίδεται στο τέλος- το 51σέλιδο βιβλίο της Λ.Κ. συνιστά ένα θαυμάσιο εγχειρίδιο, που προσφέρει άπλετο φώς στο υπό διερεύνηση ακόμα νευραλγικό κεφάλαιο της αρχαιοελληνικής μουσικής. Να ευχηθούμε στη Λ.Κ. να συνεχίσει και να μας χαρίσει το μεγάλο εμπεριστατωμένο έργο της που για το ίδιο θέμα εδώ καιρό εκπονεί...

ΠΕΤΡΟΣ ΣΤΥΛΙΑΝΟΥ