Σαφέστατα ναι, σαφέστατα όχι!
Αντιμετωπίζει η Ευρώπη προσφυγικό πρόβλημα; Σαφέστατα ναι! Όλα τα δελτία ειδήσεων, ενημερωτικές εκπομπές, εφημερίδες το λένε. Μας το λέει η Ε.Ε., διεξάγοντας αλλεπάλληλα Συμβούλια και συζητήσεις γι' αυτό το μέγα ζήτημα. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και το Συμβούλιο συζητούν, ξανασυζητούν, εξέδωσαν αποφάσεις για τον χειρισμό του προβλήματος, αποφάσισαν μετεγκατάσταση προσφύγων και χρυσοπλήρωσαν την Τουρκία για να αντιμετωπίσουν το πρόβλημα. Μόλις τις προηγούμενες μέρες είχαμε και την επιστράτευση του ΝΑΤΟ στο Αιγαίο.
Είναι, άραγε, αυτή η εικόνα ή μας λείπουν κάποια στοιχεία ώστε να συμπληρωθεί το παζλ; Τι συμβαίνει στις γύρω μας χώρες;
Ο Λίβανος, με πληθυσμό λίγο κάτω από 6 εκατομμύρια, φιλοξενεί σχεδόν 2 εκατομμύρια πρόσφυγες, με στοιχεία του Δεκεμβρίου 2015 της Ύπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ για τους πρόσφυγες. Αναλογία τρομακτική! Για κάθε 4 Λιβανέζους έχουμε και έναν πρόσφυγα. Προσοχή: δεν μιλάμε για καμία χώρα με τη δύναμη και την οικονομία της Γερμανίας ή της Γαλλίας, αλλά για τον Λίβανο. Η Ιορδανία έχει πάνω από 600 χιλιάδες πρόσφυγες απ' τη Συρία. Αναλογία ένα προς 12. Η Τουρκία, με όσα της καταλογίζουμε, και δικαίως, έχει στο έδαφός της πάνω από 3 εκατομμύρια πρόσφυγες.
Η Ευρώπη; Με τις αρχές και αξίες που τη διέπουν τι κάνει; Ποιον ρόλο έπαιξαν και παίζουν οι πολυδιαφημιζόμενες αξίες της Ε.Ε. στην πολιτική της στην περιοχή; Πρέπει άμεσα να δράσουμε γιατί κινδυνεύουμε από τα κύματα προσφύγων;
Αρχικά, πρέπει να παραδεχτούμε ότι οι ευθύνες κρατών μελών της Ε.Ε. είναι τεράστιες για το ότι 4,7 εκ. Σύροι αναγκάστηκαν και αναγκάζονται να πάρουν τον δρόμο της προσφυγιάς, αναζητώντας μια κάποια ελπίδα. Οι επεμβάσεις στη Συρία, Ιράκ, Λιβύη από τις ΗΠΑ και ευρωπαϊκά κράτη οδήγησαν σε αυτήν την κατάσταση και υποβοήθησαν στην εμφάνιση του φαινομένου ISIS. Και όταν λέμε επεμβάσεις δεν μιλάμε μόνο για στρατιωτικές αλλά και για οικονομικές και έμμεσης υποστήριξης αντιδραστικών δυνάμεων.
Στο όνομα της λεγόμενης «Αραβικής Άνοιξης» επέφεραν καταστροφή και εξαθλίωση στους λαούς αυτών των χωρών.
Τώρα, στο προσφυγικό, η μεγάλη ευρωπαϊκή οικογένεια των 500 εκατομμυρίων τρέμει και αρνείται να δεχτεί στο έδαφός της 1 εκ. πρόσφυγες. Έγιναν 3 Σύνοδοι Κορυφής για να συμφωνηθεί η μετεγκατάσταση 200 χιλ. προσφύγων, η οποία δεν έχει υλοποιηθεί ποτέ. Ολόκληρη Γαλλία έχει υποδεχθεί 10 χιλ. και το Ηνωμένο Βασίλειο 8,5 χιλ. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έφτασε στο σημείο να κάνει ειδική συμφωνία με την Τουρκία και, επιπλέον, επιχειρεί να την ανακηρύξει ως «ασφαλή χώρα», ώστε να κρατήσει τους πρόσφυγες μακριά.
Ειδικότερα η Ελλάδα αλλά και η Ιταλία αντιμετωπίζουν σήμερα τεράστια προβλήματα στη διαχείριση των προσφυγικών ρευμάτων, επειδή τα υπόλοιπα κράτη της Ε.Ε. έχουν οχυρωθεί στα σύνορά τους. Η μόνη προθυμία που εκφράζουν είναι η απαλλαγή των ευθυνών τους μέσω της χρηματοδοτικής βοήθειας. Καμία αλληλεγγύη και καμία ανάληψη ευθυνών για από κοινού αντιμετώπιση του ζητήματος. Οι σκηνές από τα νησιά της Ελλάδας είναι σοκαριστικές. Η αυτοθυσία την οποία δείχνουν οι κάτοικοι και οι οργανώσεις που βοηθούν τους πρόσφυγες που καταφθάνουν είναι αξιοθαύμαστη. Όλα αυτά αποδεικνύουν τη γύμνια της ευρωπαϊκής πολιτικής: κλείσιμο συνόρων, απειλές προς την Ελλάδα για έξοδο από τη Σένγκεν και επιστράτευση του ΝΑΤΟ για να ενισχύσει περεταίρω το οχυρό που έχει στηθεί.
Αντιμετωπίζει η Ευρώπη προσφυγικό πρόβλημα; Σαφέστατα όχι! Δεν αντιμετωπίζει προσφυγικό πρόβλημα! Αδυνατεί να το διαχειριστεί ή μάλλον καλύτερα αρνείται να το διαχειριστεί. Μέσα στις αντιθέσεις της, δυστυχώς, σε ένα υπάρχει κοινή γραμμή. «Δεν θέλουμε τους πρόσφυγες στο έδαφός μας. Ας πάνε όπου θέλουν, αλλά όχι στο έδαφός μας». Και αυτό πόρρω απέχει από τις αρχές και αξίες της Ε.Ε. Πόρρω απέχει από τις οικουμενικές αξίες του ανθρωπισμού και της αλληλεγγύης μεταξύ των ανθρώπων.
ΝΤΕΝΙΣ ΚΥΡΙΑΚΟΥ
Μέλος του Τμήματος Ευρωπαϊκών Υποθέσεων Κ.Ε. ΑΚΕΛ
