The Diploma Disease είναι ο τίτλος του αμφιλεγόμενου βιβλίου του Ronald Dore για την παιδεία, τα ακαδημαϊκά προσόντα, την αξιολόγηση των επαγγελμάτων και τη μισθολογική τους κλιμάκωση. Ο συγγραφέας είναι κοινωνιολόγος, ειδικός σε θέματα παιδείας και οικονομίας και έχει διδάξει στο London School of Economics, το London Institute of Education, το London Imperial College, το M.I.T. και το Harvard. Ασθένεια του διπλώματος ή πτυχιομανία αποκαλεί ο μεγάλος κοινωνιολόγος την τυποκρατική διαδικασία συλλογής διπλωμάτων που καμιά σχέση δεν έχουν με την πραγματική μόρφωση, την επαγγελματική επάρκεια και που στοχεύουν αποκλειστικά σ’ ένα διορισμό. Αυτό το παθιασμένο κυνηγητό ακαδημαϊκών προσόντων παρατηρείται σε κράτη υπανάπτυκτα και κοινωνίες διεφθαρμένες όπου οι δημόσιες θέσεις μοιράζονται αναξιοκρατικά ως κομματικοί μποναμάδες (Κίνα, Ρωσία, Σρι Λάνκα, Ελλάδα, Κύπρος κ.ά.).

Σ’ αυτές τις χώρες η στενά «βιοποριστική» εκπαίδευση έχει υποκαταστήσει την παιδεία και έχει περιορίσει τις δυνατότητες του σχολείου για πραγματική μόρφωση και ανάπτυξη του ανθρώπινου δυναμικού. Αυτή η ελεεινή υποβάθμιση της διαδικασίας διδασκαλίας - μάθησης συνιστά κοινωνική ασθένεια που απειλεί άμεσα την παιδεία και τον πολιτισμό μας. Τα πολλά διπλώματα και οι εξομοιώσεις δεν βελτιώνουν τον λειτουργό, δεν τον μεταμορφώνουν σε καινοτόμο πνεύμα και δεν τον οδηγούν στην επαγγελματική ευσυνειδησία και αριστεία.

Η αξιολόγηση των επαγγελμάτων και η μισθολογική τους κατάταξη αποτελούν σημαντική πτυχή της δημοσιονομικής πολιτικής. Τα βασικά κριτήρια αξιολόγησης είναι η μόρφωση, η τεχνογνωσία, η πείρα, η πολυπλοκότητα, το εύρος και το επίπεδο ευθύνης και λογοδότησης, η επαγγελματική δεξιότητα, η δημιουργική καινοτόμα σκέψη, η ηγετική και διοικητική ικανότητα, η επικοινωνιακή δεξιότητα, το επαγγελματικό στρες, η ευελιξία, η προσαρμοστικότητα, η έγκαιρη και αταλάντευτη λήψη αποφάσεων κ.ά. Τα κριτήρια αποτιμώνται αριθμητικά και καθορίζουν τελικά τόσο την αξία του επαγγέλματος όσο και τη μισθολογική του κατάταξη.

Η εκβιαστική απαίτηση των ΠΑΣΥΝΟσηλευτών να αναρριχηθούν ανορθόδοξα στην Α8, επειδή κατά τη γνώμη τους μετεμορφώθησαν εν μιά νυκτί σε επιστήμονες, προκαλεί όσους τουλάχιστο κατέχουν στοιχειωδώς τα της παιδείας. Πρώτοι διδάξαντες την ανατροπή ήταν οι γυμναστές που για λόγους καθαρά ψηφοθηρικούς κατάφεραν πριν από δεκαετίες να προχωρήσουν σε εξομοίωση διπλώματος, να μεταπηδήσουν από την Α5-7 στην Α8-11 και να εξασφαλίσουν και θέσεις προαγωγής σε γυμνασιάρχη «επ’ αγαθώ» της παιδείας. Η ψηφοθηρία εξομοίωσε τον φιλόλογο που λιώνει πάνω στην έδρα, που ξημερώνεται πάνω στα γραπτά των μαθητών του, που ακόμα και στις κενές του δεν έχει χρόνο για έναν καφέ, με τον γυμναστή που ακόμα και τον διδακτικό του χρόνο τον μοιράζει μεταξύ γηπέδου και καντίνας.

Η πολιτεία στα πλαίσια της ανάπτυξης του ανθρώπινου δυναμικού με αδιάβλητες εξετάσεις προσφέρει θέσεις στην τριτοβάθμια με τους άριστους να μπαίνουν στην Ιατρική, το Μετσόβιο, τη Φαρμακευτική και τη Φυσική και τους τελευταίους στα ΤΕΙ, τη Νοσηλευτική και την Ξενοδοχειακή. Το 2008 με την Κύπρο να βουλιάζει στα πτυχία ανεργίας, η ανεύθυνη κυβέρνηση λαϊκίζοντας ώθησε τους αγαθούς νοσηλευτές στην ΤΕΠΑΚική εξομοίωση διπλώματος τάζοντάς τους και την Α8, χωρίς καθόλου να προβληματιστεί για τις χιλιάδες άλλους διπλωματούχους, πτυχιούχους, μαστεράδες και διδάκτορες που υπηρετούν στο δημόσιο με την Α5, ούτε και για τους είλωτες του ιδιωτικού τομέα που εργάζονται έναντι πινακίου φακής.

Σήμερα οι ΤΕΠΑΚισμένοι ψευδοτηβεννοφόροι νοσηλευτές κραδαίνουν την ακάλυπτη επιταγή του Χριστόφια, ζητούν από τον Αναστασιάδη να τους την εξαργυρώσει και απεργούν θέτοντας σε κίνδυνο ανθρώπινες ζωές και αποδομώντας το ετοιμόρροπο οικοδόμημα της δημόσιας υγείας. Η ικανοποίηση ενός τέτοιου αιτήματος θα ανοίξει τους ασκούς του Αιόλου, που θα παρασύρουν και θα ανατρέψουν την όλη φιλοσοφία του συστήματος των μισθολογικών κλιμάκων. Οι σοβαρές κυβερνήσεις δεν παίζουν με τις κλίμακες. Η M. Thatcher καθόλου δεν δίστασε τον Μάιο του 1980 να αποπέμψει επιτυχημένο κατά τα άλλα υπουργό της που τόλμησε να αγγίξει τις μισθολογικές κλίμακες.

Τα κόμματα, πλην του ΔΗΣΥ, παρακολουθούν με απάθεια την ταλαιπωρία και τον εξευτελισμό των ευάλωτων ασθενών και για να μην απωλέσουν μια «χούφτα ψηφαλάκια» τηρούν προεκλογική σιγήν ιχθύος. Οι διεφθαρμένοι πολιτικοί που διαχρονικά έχουν εκθρέψει το απύθμενο θράσος του αχαλίνωτου συντεχνιασμού έχουν μια τελευταία ευκαιρία, τώρα που ξεκουμπίζονται, να κάνουν και κάτι καλό γι’ αυτόν τον δύσμοιρο τόπο που τον έχουν καταρημάξει, να απαγορεύσουν διά νόμου την απεργία σε ουσιώδεις υπηρεσίες. Τολμούν; ΄Ιδωμεν.

Υ.Γ. Η γνώμη μου για το πρόβλημα διόλου δεν υποτιμά την αγγελική προσφορά του νοσηλευτή όπως την έζησα στο πετσί και στην ψυχή μου. «Να 'σαι καλά, κυρία Μαρία, που ξενύχτησες, συντρόφεψες και γλύκανες τις τελευταίες στιγμές της μάνας μας, που της κράταγες το χέρι την ώρα που η ψυχή της έκανε πανιά, που δεν ήξερες από κλίμακες και τέτοια, που ακόμα και τα φτωχά φιλέματα του περβολιού μας τα μοίραζες αντίδωρο στους μη έχοντας του γηροκομείου».

ΚΥΡΙΑΚΟΣ ΣΑΒΒΑ ΣΕΠΟΣ
Φιλόλογος, εταίρος του London Institute of Education