Μετά από πάροδο μεγάλου χρονικού διαστήματος αλλά και ατέρμονων νομικών συζητήσεων, που ως επί το πλείστων αφορούσαν θέματα Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, δημοσιεύθηκε στις 11 Μαρτίου 2016 ο «Περί Οδικής Ασφάλειας (Τροποποιητικός) Νόμος του 2016» στην Επίσημη Εφημερίδα της Κυπριακής Δημοκρατίας. Με τον εν λόγω Νόμο, εισάγεται η απαγόρευση της οδήγησης υπό την επήρεια ναρκωτικών και καθίσταται πλέον ο θεσμός του «νάρκοτεστ» στους κυπριακούς δρόμους. Η εξέταση των οδηγών θα γίνεται με την επιτόπου παροχή δείγματος σάλιου και σε περίπτωση που αυτό είναι αδύνατο, η παροχή σάλιου θα γίνεται στον πλησιέστερο αστυνομικό σταθμό. Αρχικά, η παροχή σάλιου θα δίδεται για σκοπούς προκαταρτικής εξέτασης και σε ενδεχόμενο θετικής ένδειξης, θα ζητείται επιπλέον ποσότητα σάλιου για σκοπούς εργαστηριακής εξέτασης από το Γενικό Χημείο του Κράτους ή ο οδηγός θα ενημερώνεται ότι το δείγμα σάλιου το οποίο έχει παραληφθεί για σκοπούς προκαταρτικής εξέτασης θα αξιοποιηθεί και για σκοπούς εργαστηριακής εξέτασης.

Σύμφωνα με τον Νόμο, σε περίπτωση που μέλος της Αστυνομίας έχει εύλογη υποψία ότι έγινε ή ότι γίνεται χρήση ναρκωτικών ουσιών από πρόσωπο που οδηγεί ή αποπειράται να οδηγήσει οποιοδήποτε όχημα σε οποιαδήποτε οδό, δύναται να ζητήσει από το πρόσωπο αυτό να παράσχει δείγμα σάλιου για προκαταρτική εξέταση. Επιπρόσθετα, σε περίπτωση διάπραξης τροχαίου αδικήματος, μέλος της Αστυνομίας δύναται να ζητήσει από τον εμπλεκόμενο ή από άτομο το όποιο πιστεύεται ότι εμπλέκεται να παράσχει δείγμα σάλιου για προκαταρτική εξέταση. Στη συνέχεια ο Νόμος, ανατρέποντας εν μέρει τα πιο πάνω και καθιστώντας τα ανενεργά, δίδει την εξουσία σε μέλος της Αστυνομίας να ζητήσει από οποιοδήποτε πρόσωπο που οδηγεί ή αποπειράται να οδηγήσει οποιοδήποτε όχημα σε οποιαδήποτε οδό, να παράσχει δείγμα σάλιου για προκαταρτική εξέταση, ανεξαρτήτως της ύπαρξης ή όχι εύλογης υποψίας.

Σε περίπτωση που η προκαταρκτική εξέταση ανιχνεύσει ναρκωτικές ουσίες στο δείγμα σαλιού, οποιουδήποτε προσώπου ή στην περίπτωση άρνησης ή αποφυγής παραχώρησης δείγματος σαλιού για προκαταρκτική εξέταση ή εργαστηριακή εξέταση, μέλος της Αστυνομίας μεριμνά για τη μεταφορά του οχήματος του προσώπου αυτού στον πλησιέστερο αστυνομικό σταθμό και απαγορεύει στον οδηγό να συνεχίσει την οδήγηση. Σε μια τέτοια περίπτωση, μέλος της Αστυνομίας μεριμνά για την ασφαλή μεταφορά του προσώπου αυτού στον τόπο κατοικίας του.

Αναγκαίο να σημειωθεί είναι ότι, η λήψη σάλιου για σκοπούς εργαστηριακής εξέτασης αλλά και η καταγραφή των στοιχειών από την επεξεργασία αυτή διενεργείται μονό για τους σκοπούς του εν λόγω αδικήματος. Δείγμα σάλιου στο οποίο δεν ανιχνεύονται ναρκωτικά θα πρέπει να καταστρέφεται αμέσως, ενώ το δείγμα σαλιού στο οποίο ανιχνεύονται ναρκωτικά θα καταστρέφεται μετά την παρέλευση τριάντα ημέρων από την ημερομηνία ενημέρωσης του προσώπου ότι το εν λόγω δείγμα πρόκειται να καταστραφεί. Πρόσωπο το οποίο παραβαίνει τα πιο πάνω, διαπράττει ποινικό αδίκημα και σε περίπτωση καταδίκης του, υπόκειται σε ποινή φυλάκισης μέχρι τρία έτη ή σε χρηματική ποινή που δεν υπερβαίνει τις €3.500 ή και στις δυο αυτές ποινές.

Αποτρεπτικές κρίνονται οι ποινές του εν λόγω αδικήματος για τους παραβάτες, καθώς, πρόσωπο το όποιο οδηγεί ή αποπειράται να οδηγήσει υπό την επήρεια ναρκωτικών ουσιών ή το οποίο αρνείται ή αποφεύγει να μεταβεί στον καθοριζόμενο αστυνομικό σταθμό ή αρνείται ή αποφεύγει με οποιονδήποτε τρόπο να δώσει δείγμα σάλιου για προκαταρκτική ή εργαστηριακή εξέταση όταν αυτό του ζητηθεί, και σε περίπτωση καταδίκης του, υπόκειται σε ποινή φυλάκισης που δεν υπερβαίνει τα τρία χρόνια ή σε χρηματική ποινή που δεν υπερβαίνει τις €3.500 ή σε στέρηση της ικανότητάς του να κατέχει ή να λαμβάνει άδεια οδήγησης για χρονική περίοδο που δεν υπερβαίνει τα τρία χρονιά ή σε όλες ή σε οποιαδήποτε ή σε οποιεσδήποτε από τις πιο πάνω ποινές. Όσον αφορά την άρνηση παροχής δείγματος σάλιου, αποτελεί υπεράσπιση του προσώπου αυτού η επίκληση ιατρικών λόγων που να δικαιολογούν την πιο πάνω άρνηση. Καταληκτικά, πρέπει να αναφερθεί ότι το εν λόγω αδίκημα αποδεικνύεται μόνο στη βάση των αποτελεσμάτων της εργαστηριακής εξέτασης και ανεξαρτήτως της ευρεθείσας ποσότητας.

ΧΡΙΣΤΟΣ ΜΕΝΕΛΑΟΥ
Ασκούμενος Δικηγόρος