Η ασφάλεια είναι βασικός παράγων για την επιβίωση ενός κράτους. Ιδιαίτερα η στρατιωτική ασφάλεια επιτυγχάνεται με αξιόπιστες ένοπλες δυνάμεις, συμμαχίες και συμμετοχή σε οργανισμούς συλλογικής ασφάλειας, που υλοποιούν την αμυντική ικανότητα του κράτους να αντιμετωπίζει απειλές κατά της ασφάλειάς του.
Σήμερα η πατρίδα μας είναι ημικατεχόμενη επί 42 χρόνια από την Τουρκία, η οποία διατηρεί στο νησί ισχυρές κατοχικές δυνάμεις, διεκδικεί την ΑΟΖ μας, συνεχίζει τον παράνομο εποικισμό και επιδιώκει λύση, που θα θέτει την Κύπρο υπό τον στρατηγικό έλεγχό της (στοχοθεσία που τέθηκε από τη δεκαετία του 1950 - Εκθέσεις Νιχάτ Ερίμ - Σχέδιο Επανάκτησης Κύπρου).
Πέραν της τουρκικής συμβατικής απειλής, η Κυπριακή Δημοκρατία (ΚΔ) δυνατόν να αντιμετωπίσει και ασύμμετρες απειλές, που πηγάζουν από την ασταθή περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου (ΑΜ), όπως είναι η τρομοκρατία, ο ισλαμικός φονταμενταλισμός, οι μαζικές μεταναστεύσεις, το λαθρεμπόριο όπλων κ.ά.
Οι συντελεστές της στρατιωτικής ασφάλειας της ΚΔ, προς αντιμετώπιση των απειλών, είναι αποδυναμωμένοι και συγκεκριμένα:
1. Οι ένοπλες δυνάμεις της. Η Εθνική Φρουρά (ΕΦ) λόγω παρατεταμένης διάθεσης από την πολιτεία μόνο μικρού μέρους των εισπράξεων του Ταμείου Αμυντικής Θωράκισης (περίπου 20%), δεν έχει το απαιτούμενο επίπεδο μαχητικής ισχύος, με επιχειρησιακά κενά στον μεγάλο θαλάσσιο χώρο, στην εκτεταμένη γραμμή αντιπαράταξης, και στις δυνάμεις ταχείας αντίδρασης. Υπάρχουν ελλείψεις (μέσα, οπλικά συστήματα, εκσυγχρονισμοί, εκπαιδεύσεις, οχύρωση, προσωπικό) που επηρεάζουν την εκπλήρωση της αποστολής της και το ηθικό. Βασανιστικό είναι το πρόβλημα της επάνδρωσης των μονάδων εκστρατείας. Η ΕΦ αντιμετωπίζει ένα τεράστιο τουρκικό στρατιωτικό προγεφύρωμα στο έδαφος της Κύπρου, με αναλογία δυνάμεων 1:4 σε βάρος της. Με δυνατότητα του αντιπάλου να επιτεθεί αιφνιδιαστικά κατά των ελευθέρων εδαφών χωρίς επιστράτευση και ενισχύσεις.
2. Οι Συμμαχίες της. Το δόγμα του Ενιαίου Αμυντικού Χώρου (ΕΑΧ) με την Ελλάδα έχει υποβαθμισθεί. Η ανάπτυξη στρατηγικών συνεργασιών με τις γειτονικές της χώρες (Ελλάδα, Ισραήλ, Αίγυπτος, Ιορδανία, Λίβανος) ενισχύει τις συνθήκες ασφάλειας της ΚΔ, πλην, όμως, η επιλογή λύσης ΔΔΟ υποθηκεύει τη βιωσιμότητα των συνεργασιών αυτών, αφού διαλύει την ΚΔ, θέτει όλη την Κύπρο υπό τον έλεγχο της Τουρκίας και ουσιαστικά ακυρώνει τις στρατηγικές συνεργασίες της.
3. Η Συμμετοχή της σε Οργανισμούς συλλογικής ασφάλειας. Η μη ένταξη της ΚΔ στον Συνεταιρισμό για την ειρήνη, στον οποίο συμμετέχουν όλα τα κράτη της ευρωπαϊκής ηπείρου, επηρεάζει αρνητικά την ασφάλειά της, αφού περιορίζεται η συμμετοχή της στη ΚΕΠΠΑ της ΕΕ. Δεν λαμβάνει διαβαθμισμένες πληροφορίες ΝΑΤΟ, δεν συμμετέχει στις συναντήσεις ΕΕ - ΝΑΤΟ, περιορίζεται η αξιοποίηση των υποδομών της. Η προσπάθεια της Κυβέρνησής μας για ένταξη στον εν λόγω οργανισμό έχει ατονήσει.
Οι ανεπάρκειες της στρατιωτικής μας ασφάλειας οφείλονται, κατά τη γνώμη μου, στην έλλειψη στρατηγικής αντίληψης για την ασφάλεια του κράτους, από σημαντική μερίδα του πολιτικού κόσμου και τις κυβερνήσεις της ΚΔ. Αυτή η συνθήκη ερμηνεύει τις αδυναμίες μας στον τομέα αυτό: υποβάθμιση μαχητικής ισχύος ΕΦ και δόγματος ΕΑΧ, υποτίμηση τουρκικής απειλής, μη ύπαρξη στρατηγικής εθνικής ασφάλειας και αρμόδιου οργάνου σύνταξης και παρακολούθησής της (π.χ. Συμβούλιο Εθνικής Ασφάλειας), υποστήριξη αποστρατιωτικοποίησης, συνεχείς πιέσεις της πολιτικής ηγεσίας για μείωση της στρατιωτικής θητείας κ.ά.
Οι στρατηγικές ιστορικές ήττες του Ελληνισμού, όπως η πτώση της Κωνσταντινουπόλεως, η μικρασιατική καταστροφή, και η καταστροφή που υπέστη η Κύπρος το 1974, οφείλονται σε μεγάλο βαθμό και στην έλλειψη στρατηγικής αντίληψης για την ασφάλεια του κράτους, από σημαντική μερίδα της κοινωνίας (πολιτικοί, ακαδημαϊκοί, επιχειρηματίες κ.ά.), η οποία ασκεί επιρροή στις εκάστοτε ηγεσίες του κράτους και παραμελούν την στρατιωτική ισχύ. Είναι μία κρατούσα αντίληψη, που οδηγεί σε εθνικές καταστροφές. Οι ισχυροί δεν σέβονται τις ανοχύρωτες πολιτείες. Υπολογίζουν μόνο την ισχύ του αντιπάλου και το κόστος που θα τους προκαλέσει. Σε μία κρίση, μόνο εκείνος που έχει κάνει σκληρή προπαρασκευή από τον καιρό της ειρήνης θα ανταποκριθεί (εξοπλισμοί, εκπαίδευση, πειθαρχία, ηθικό, ετοιμότητα-επάνδρωση, σχέδια, οργάνωση εδάφους).
Η ΕΦ το 1974 είχε πεπαλαιωμένο οπλισμό Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Σήμερα, κατ’ αντιστοιχίαν, αντιμετωπίζει παρόμοια προβλήματα και δέχεται από χρόνια πολιτικές πιέσεις μείωσης της θητείας για ψηφοθηρικούς λόγους, παρά τις μεγάλες ελλείψεις προσωπικού και τα επιχειρησιακά κενά της. Η πρόσφατη βεβιασμένη απόφαση, μεγάλης μείωσης της θητείας σε 14 μήνες, χωρίς να έχει μεταβληθεί η τουρκική απειλή, με τον περίγυρό μας σε μιαν άνευ προηγουμένου αστάθεια, με τις διαβουλεύσεις για το Κυπριακό σε κρίσιμη φάση και χωρίς να έχουν υλοποιηθεί οι απαραίτητες προϋποθέσεις της αναδιοργάνωσης της ΕΦ, της συμπλήρωσης και εκσυγχρονισμού των μέσων και οπλικών συστημάτων και της σταδιακής πρόσληψης μονίμου προσωπικού, θα έχει αρνητική επίδραση στη στρατιωτική μας ασφάλεια.
Η απόφαση βρίσκει ανέτοιμη την ΕΦ, να υλοποιήσει ομαλά αυτήν τη μεγάλη και απότομη αλλαγή χωρίς μεταβατικό στάδιο και επάρκεια χρόνου. Δεν επιλύεται το πρόβλημα επάνδρωσης, που ταλανίζει σήμερα τις μονάδες της ΕΦ, αφού προσλαμβάνονται ισάριθμοι και όχι περισσότεροι από αυτούς που απολύονται και η οροφή σε προσωπικό παραμένει η ίδια. Ούτε αντιμετωπίζεται η απαίτηση ενεργοποίησης νέων μονάδων. Οι ειδικές περιστάσεις ασφάλειας της ΚΔ και οι επιχειρησιακές απαιτήσεις της ΕΦ επιβάλλουν τη διατήρηση της θητείας στους 24 μήνες.
ΦΟΙΒΟΣ ΚΛΟΚΚΑΡΗΣ
Αντιστράτηγος ε.α.
