Τα οφέλη από τις συνεργασίες που αναπτύσσει η Κύπρος με γειτονικές χώρες μπορούν να μεγιστοποιηθούν με την εφαρμογή μιας πιο καινοτόμου, ολιστικής και συστηματικής προσέγγισης. Στο παρόν άρθρο προτείνεται ένα νέο Σύστημα Καινοτομίας, η εφαρμογή του οποίου θα ενίσχυε τις στρατηγικές αυτές συνεργασίες σε τρεις βασικούς άξονες: Μεταρρυθμίσεις Βάθους, Βιώσιμη Ανάπτυξη και Έξυπνη Άμυνα.
Σε διεθνές επίπεδο το 95% των νέων καινοτομιών αποτυγχάνουν. Η καινοτομικότητα παραμένει η «αχίλλειος πτέρνα» των δημόσιων υπηρεσιών και των επιχειρήσεων. Απουσιάζουν τα σύγχρονα εργαλεία και μέθοδοι, πρώτο για την παραγωγή νέων καινοτομιών και δεύτερο για τη μετατροπή της καινοτομίας σε οικονομικό και ανταγωνιστικό πλεονέκτημα.
Οι χαμηλές καινοτομικές επιδόσεις επηρεάζουν αρνητικά πολλούς δείκτες-κλειδιά της εθνικής ανταγωνιστικότητας, όπως είναι η καταπολέμηση της γραφειοκρατίας, η ποιότητα επαγγελματικού μάνατζμεντ, η αποτελεσματικότητα διοικητικών συμβουλίων, η προσέλκυση ταλέντων, το «επιχειρείν», η ανάπτυξη νέων προϊόντων και υπηρεσιών κ.ά.
Στην εποχή των δύσκολων και πολλαπλών προκλήσεων απαιτούνται νέες μορφές καινοτομίας και σύγχρονα εργαλεία στρατηγικής. Μετά από πολύχρονες έρευνες έχω αναπτύξει ένα νέο Μοντέλο Καινοτομίας, το οποίο παράγει νέες καινοτομίες πιο γρήγορα, πιο φθηνά και πιο έξυπνα.
Η νέα αυτή μέθοδος συνδυάζει ιδέες και από τους τέσσερεις τύπους καινοτομίας: καινοτομία προϊόντων, καινοτομία διεργασιών, οργανωσιακή καινοτομία και επικοινωνιακή καινοτομία. Ο συνδυασμός αυτός δημιουργεί ποικίλες πιθανότητες και διευρύνει τη δυνατότητα επιλογής - βοηθά τους Οργανισμούς να εξερευνούν σε βάθος και πλάτος τον χώρο πιθανοτήτων και τους συνδυασμούς καταστάσεων.
Το Σύστημα της Μετα-καινοτομίας δομεί το ζητούμενο-στόχο με διαφορετικούς τρόπους. Περισσότεροι συνδυασμοί και συσχετισμοί σημαίνουν περισσότερες προσεγγίσεις και δυνατότητες επίλυσης του προβλήματος, περισσότερες πιθανότητες ανακάλυψης των καινοτομικών γεγονότων (νέες προσεγγίσεις, νέες ευκαιρίες, νέα προϊόντα και υπηρεσίες, καινοτόμες λύσεις κ.λπ.).
Το αναπτυξιακό αυτό εργαλείο:
α) Βελτιώνει την αποδοτικότητα.
β) Δημιουργεί νέα προϊόντα και υπηρεσίες υψηλής προστιθέμενης αξίας, νέες βιομηχανίες, νέες αγορές και νέες θέσεις εργασίας.
Οι προοπτικές αξιοποίησης του νέου αυτού Μοντέλου Καινοτομίας στην Κύπρο για σκοπούς έρευνας, εκπαίδευσης και εμπορικής εκμετάλλευσης, θα προσέλκυαν ξένες άμεσες επενδύσεις υψηλής έντασης καινοτομίας, απαραίτητη προϋπόθεση για οικονομική ανάκαμψη. Η καθολική εφαρμογή της Μετα-καινοτομίας θα βελτίωνε την εθνική ανταγωνιστικότητα, ενισχύοντας δύο κεντρικούς πυλώνες, στους οποίους υστερεί σημαντικά η χώρα μας: την ικανότητα για καινοτομία και την αποδοτικότητα της καινοτομίας.
Το Σύστημα της Μετα-καινοτομίας μπορεί να αποτελέσει μια κοινή πλατφόρμα για τη διεύρυνση και εμβάθυνση των συνεργασιών που αναπτύσσει η Κύπρος με γειτονικές χώρες, με στόχο την:
1. Ανάπτυξη και διάχυση των καινοτομικών γεγονότων σε όλους τους τομείς.
2. Ενίσχυση της ενεργειακής ασφάλειας και της περιφερειακής σταθερότητας.
3. Δημιουργία ενός Συστήματος Έξυπνης Άμυνας για αντιμετώπιση των πολλαπλών κρίσεων και των ασύμμετρων απειλών στο χαοτικό περιβάλλον της ανατολικής Μεσογείου.
Το νέο Μοντέλο Καινοτομίας μπορεί να βοηθήσει στη μετατροπή της Κύπρου σε ένα περιφερειακό κέντρο καινοτομίας. Η Μετα-καινοτομία είναι στη διάθεση των κυβερνήσεων της Κύπρου, της Ελλάδας, του Ισραήλ, της Αιγύπτου, της Ιορδανίας, του Λιβάνου και της Βουλγαρίας για άμεση αξιοποίηση στο πλαίσιο των πιο πάνω συνεργασιών.
Τo θεωρητικό πλαίσιο και οι τρόποι εφαρμογής του νέου Συστήματος Καινοτομίας παρουσιάζονται αναλυτικά στο «Εγχειρίδιο Μετα-καινοτομίας».
ΝΙΚΟΣ Γ. ΣΥΚΑΣ
Σύμβουλος Στρατηγικής & Καινοτομίας
