Οι οποιοιδήποτε χειρισμοί στο Κυπριακό θα έπρεπε να λαμβάνουν σοβαρά υπόψη τα δίκαια και τις ελευθερίες του κυπριακού λάου

Έχουμε γενικά την εντύπωση ότι το διεθνές δίκαιο και οι διεθνείς οργανισμοί μονίμως υποστηρίζουν το δίκαιο της δικής μας πλευράς. Το βλέπουμε, κατά την άποψή μου, κάπως συναισθηματικά και ενδεχομένως δικαιολογημένα, όμως ας πάρουμε τις αποφάσεις του ΕΔΑΔ που αφορούν ανθρώπινα δικαιώματα, δικαιώματα προσφύγων, περιουσιακά, κ.λπ. Ξεκινήσαμε με μια δικαίωση της δικής μας πλευράς με την Υπόθεση Λοϊζίδου, και με τη δική μας απερισκεψία καταφέραμε αυτό το μεγάλο πλεονέκτημα να το μετατρέψουμε στο μεγαλύτερο μειονέκτημα που έχουμε σήμερα στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων, σε ό,τι αφορά το περιουσιακό.

Διότι πολύ απλά ο κόσμος παρακινήθηκε από διάφορους να ακολουθήσει το παράδειγμα της Υπόθεσης Λοϊζίδου, ευελπιστώντας στην ηθική αλλά και στην υλική δικαίωση, με περίπου 4500 χιλιάδες πανομοιότυπες προσφυγές να κατατίθενται στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων. Πόσοι από εμάς γνωρίζουν σήμερα σε πόσους συμπατριώτες μας κατέβαλε αποζημίωση η Τουρκία; Θλιβερό αλλά πραγματικό, μόνο στην περίπτωση Λοϊζίδου. Άρα υλική δικαίωση δεν υπήρξε και μείναμε μόνο με την προσδοκία της ηθικής δικαίωσης, αλλά και ούτε εκείνο το εκμεταλλευτήκαμε επαρκώς.

Το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο σε μετέπειτα περιπτώσεις (π.χ.: Ξενίδη-Αρέστη, Δημόπουλου), με κίνδυνο να καταρρεύσει από φόρτο εργασίας, μας παρέπεμψε στην Επιτροπή Αποζημιώσεων που δημιουργήθηκε στα κατεχόμενα. Η αναγνώριση δηλαδή της Επιτροπής Αποζημιώσεων των κατεχομένων δυστυχώς ήταν, όχι απόλυτα αλλά σε πολύ μεγάλο βαθμό, δικό μας δημιούργημα. Όταν σήμερα συζητούν για περιουσιακά δικαιώματα, μιλούν για δικαιώματα του χρήστη, μιλούν για διάφορα είδη αποζημίωσης, μεταξύ των οποίων είναι η ανταλλαγή, η αποζημίωση ή αποκατάσταση. Όλα αυτά είναι το απότοκο των αποφάσεων που προέκυψαν στο ΕΔΑΔ και όχι στην Υπόθεση Λοϊζίδου.

Η υπόθεση Λοϊζίδου ήταν η αρχή και από εκεί και πέρα είχαμε πολλά άλλα περιστατικά, που με την πάροδο του χρόνου στρέφονται εναντίον μας. Το ίδιο το δικαστήριο αποφάνθηκε στην περίπτωση Δημόπουλος, ότι μετά από τόσα χρόνια έχει και ο χρήστης κάποια δικαιώματα, τα οποία καλούμαστε να εξετάσουμε, αφού πρώτα περάσετε από την Επιτροπή Αποζημιώσεων των κατεχομένων. Άρα καταφέραμε από μόνοι μας να κάνουμε τον χρόνο να παράγει δίκαιο, γιατί απ' ό,τι φαίνεται, η έννοια της δικαιοσύνης δεν είναι κάτι αόριστο αλλά κάτι πολύ συγκεκριμένο. Ο ενθουσιασμός μας σε πολλές περιπτώσεις δεν μας οδηγεί στη σωστή ανάλυση και αναγνώριση των πραγματικών ζητημάτων, τα οποία έχουμε. Ο χρόνος είναι επιχείρημα αλλά και αντεπιχείρημα, σίγουρα δημιουργεί τετελεσμένα, όμως προτάσσει και ευκαιρίες. Τελικά από εμάς εξαρτάται, αλλά όπως δείχνουν τα πράγματα, το Κυπριακό ήταν διαχρονικά και παραμένει στη σφαίρα των μικροκομματικών αντιπαραθέσεων.

Ο πραγματικός κίνδυνος είναι, μετά τη λύση να αποσχιστεί η τουρκική συνιστώσα και επ’ αυτού δηλώνω απερίφραστα ότι δεν υπάρχει κανένας κανόνας στο διεθνές δίκαιο που να επιτρέπει ή να απαγορεύει την απόσχιση. Είναι περισσότερο πολιτικής φύσεως ζήτημα η αναγνώριση ή όχι και ένα παράδειγμα είναι η ανακήρυξη του ψευδοκράτους το 1983, που δεν αναγνωρίστηκε έκτοτε από τη διεθνή κοινότητα. Ένα από τα κριτήρια αναγνώρισης είναι η άσκηση αποτελεσματικής διοίκησης, πράγμα το οποίο αναντίλεκτα κάνουν, δηλαδή ασκούν αποτελεσματική διοίκηση, όμως δεν τους αναγνωρίζει η διεθνής κοινότητα για πολιτικούς λόγους και διότι είναι προϊόν της εισβολής του 1974, που ήταν παράνομη βάσει του διεθνούς δικαίου.

Δεν υπάρχει τρόπος να διασφαλίσουν ότι αύριο δεν θα φύγουν από την Ομόσπονδη Κυπριακή Δημοκρατία, νομικά τουλάχιστον τρόπος δεν υπάρχει, ακόμη και να το βάλουμε μέσα στο σύνταγμά μας κατά τρόπο ρητό αυτό δεν σημαίνει κάτι, γιατί και το σύνταγμα του 1960 απαγόρευε την ένωση ή την απόσχιση βάσει του άρθρου 185 και δεν νομίζω να έπαιξε κάποιο ιδιαίτερο ρόλο. Το μόνο που θα μπορούσαμε και πρέπει να κάνουμε είναι στο πλαίσιο της λύσης που διαπραγματευόμαστε να μεριμνήσουμε, ώστε το κόστος απόσχισης να είναι τόσο μεγάλο, τόσο τεράστιο, που πολιτικά να μην μπορεί να το σηκώσει. Νομικός τρόπος δεν υπάρχει.

Κλείνω ξεκαθαρίζοντας γι' ακόμη μια φορά ότι δεν μιλάμε για νέο κράτος, μιλάμε για συνέχιση του κράτους του 1960. Το κράτος γεννιέται μια φορά και το περιέγραψε με έναν μοναδικό τρόπο ο Νικόλαος Σαρίπολος (συμπατριώτης μας από τη Λάρνακα), γνωστός ως ο πατέρας του συνταγματικού δικαίου στην Ελλάδα, ο όποιος είπε ότι «η γέννηση του κράτους είναι όπως τη ληξιαρχική πράξη της γέννησης ενός παιδιού, πανηγυρικού χαρακτήρα, μια φορά γεννιέται κάποιος». Το κράτος γεννήθηκε το 1960, δεν δημιουργούμε νέο κράτος, αλλά προσπαθούμε να μεταβάλουμε τη δομή του κράτους το οποίο δημιουργήσαμε. Αυτό ονομάζεται άσκηση δευτερογενούς συντακτικής εξουσίας με την αρχική ίδρυση να είναι άσκηση πρωτογενούς εξουσίας. Είναι διαφορετικό πράγμα η εσωτερική αναδιάρθρωση του κράτους από το αν το κράτος υπάρχει διεθνώς ή όχι. Αποαναγνώριση κράτους δεν έχουμε, μπορεί όμως να προκύψει απόσχιση και μετέπειτα αναγνώριση του αποσχισθέντος κομματιού.

Αυτά που μας προβλημάτισαν, σε αυτήν τη σειρά 9 άρθρων με τίτλο «Δ.Δ.Ο. Ας το ψάξουμε λίγο…», είμαι σίγουρος ότι δεν τα διαβάσατε για πρώτη φορά, κάπου τα έχετε ξαναδιαβάσει, ακούσει, συζητήσει. Ο στόχος μου ήταν να αποσαφηνίσω κάποιες έννοιες, οι οποίες αισθάνομαι ότι μας διχάζουν χωρίς κανένα ιδιαίτερο λόγο, απλώς εντάσσονται στο πλαίσιο της μικροπολιτικής αντιπαράθεσης και πόλωσης. Τις συζητάμε και μαλώνουμε μεταξύ μας, χωρίς, ωστόσο, οι συζητήσεις αυτές να μας ενισχύουν και να μας εφοδιάζουν γνωστικά για να μπορέσουμε την κρίσιμη εκείνη ώρα των αποφάσεων να έχουμε άποψη σωστή και αποκρυσταλλωμένη.

Ούτε δικηγόρος είμαι, ούτε και συνταγματολόγος, προσπάθησα απλώς με τη δική μου λογική θεώρηση να τα απλουστεύσω σε τέτοιο βαθμό, που να τα αντιλαμβάνομαι πρωτίστως εγώ, γιατί νιώθω ότι η υπερπληροφόρηση και η παραπληροφόρηση μάς έχει αποχαυνώσει όλους. Σύντομα θα κληθούμε να αποφασίσουμε και να τοποθετηθούμε, και είναι εδώ που ο Πρόεδρος οφείλει να επεκταθεί πέρα από τα πλαίσια μιας περιγραφικής ομιλίας και να ενημερώσει τον λαό του με τις πραγματικότητες και τα αδιέξοδα, να τον πιστώσει με σοβαρότητα και κρίση, γιατί αν κάτι απέδειξε αυτός ο λαός τα τελευταία τουλάχιστον 41 χρόνια είναι ότι αντιλαμβάνεται τις δυσκολίες και τους κινδύνους αλλά παράλληλα γνωρίζει και τα δίκαιά του και είναι έτοιμος να τα υπερασπιστεί και να τα διεκδικήσει.

Συνεπώς οι οποιοιδήποτε χειρισμοί στο Κυπριακό και η οποιαδήποτε στοχοθεσία ως προς την επιδιωκόμενη λύση θα έπρεπε να λαμβάνει σοβαρά υπόψη τα δίκαια και τις ελευθερίες του κυπριακού λάου στο σύνολό του και να απαλλάσσει οριστικά τη χώρα μας από τα υφιστάμενα δυσμενή δεδομένα (τουρκική κατοχή) και τις οποιεσδήποτε ξένες επιβουλεύσεις και κηδεμονίες.

ΔΩΡΟΣ ΠΑΦΙΤΗΣ
Α’ Αντιπρόεδρος Συμμαχίας Πολιτών