Επειδή οι πραγματικές προθέσεις της Τουρκίας θα αποκαλυφθούν σε περίπτωση επιμονής της σε μια εύθραυστη λύση

Στο παρόν άρθρο θα εξετάσουμε τρία πιθανά σενάρια όσον αφορά τις εξελίξεις στο Κυπριακό μέσα στους επόμενους δέκα μήνες, με στόχο τη χάραξη στρατηγικής για επίτευξη μιας 100% βιώσιμης λύσης. Στο πρώτο και ιδανικό σενάριο, ας υποθέσουμε ότι οι συνομιλίες οδηγούν σε μια δίκαιη, μόνιμη και βιώσιμη λύση, η οποία εγκρίνεται σε ξεχωριστά δημοψηφίσματα. Μια τέτοια εξέλιξη θα ήταν προς όφελος τόσο των Ε/κ όσο και των Τ/κ. Στο δεύτερο σενάριο, ας υποθέσουμε ότι στην τελική συμφωνία υπάρχουν ευθραυστότητες που δεν εντοπίστηκαν -λόγω λανθασμένων υποθέσεων και προβλέψεων- κατά το στάδιο των διαπραγματεύσεων. Εάν στα δημοψηφίσματα εγκριθεί μια λύση που δεν είναι βιώσιμη, η Τουρκία θα την τινάξει στον αέρα με την πρώτη ευκαιρία. Εάν οι Ε/κ πουν όχι σε μια εύθραυστη λύση, η Τουρκία θα εκδώσει νέα NAVTEX και ο τουρκικός στόλος θα επιστρέψει στην κυπριακή ΑΟΖ.

Στο τρίτο σενάριο ας υποθέσουμε ότι οι διαπραγματεύσεις οδηγούνται σε αδιέξοδο, με την κάθε πλευρά να επιρρίπτει τις ευθύνες για το ναυάγιο των συνομιλιών στην άλλη. Το «Μπαρμπαρός» και πάλι θα εισβάλει στην ΑΟΖ της Κύπρου.

Σε όλα τα πιθανά σενάρια ή/και εξελίξεις η επιστημονική μέτρηση της βιωσιμότητας της συνολικής συμφωνίας είναι εκ των ων ουκ άνευ. Η αξιολόγηση της βιωσιμότητας της λύσης πρέπει να περιλαμβάνει όλες τις πτυχές του Κυπριακού -πολιτική, οικονομική και στρατιωτική πτυχή, θέματα γεωστρατηγικής, ενέργειας, ασφάλειας κ.ά.- και παραμέτρους: το άγνωστο, την αβεβαιότητα, την αστάθεια, το χαοτικό περιβάλλον στην Ανατολική Μεσόγειο και τη Μέση Ανατολή, την αναξιοπιστία και την επιθετικότητα της Τουρκίας, την πολυπλοκότητα και τη μεταβατικότητα της λύσης κλπ.

Στο πρωτοφανές αυτό περιβάλλον της μεταβλητότητας και των ασύμμετρων κινδύνων, το Μοντέλο «Antifragility» αποτελεί το μοναδικό παγκοσμίως εργαλείο με τη βοήθεια του οποίου μπορεί να διασφαλιστεί ότι η λύση του Κυπριακού όχι μόνο θα είναι βιώσιμη αλλά και θα επωφελείται από την αβεβαιότητα και τον χρόνο (η λύση θα είναι «antifragile»).

Ο εφευρέτης του καινοτόμου αυτού εργαλείου είναι ο κορυφαίος παγκοσμίως ειδικός στο Risk Management, καθηγητής Nassim Taleb. Σε όλους τους τομείς και τα πεδία εφαρμογής, ο N. Taleb εισηγείται τους κανόνες για μετάβαση από το εύθραυστο στο ανθεκτικό.

Το μοντέλο του N. Taleb θα αποτελούσε ένα χρήσιμο, διαγνωστικό εργαλείο στο στάδιο των διαπραγματεύσεων για επίλυση του Κυπριακού. Κατ' αρχήν θα γνωρίζαμε με μαθηματική ακρίβεια τη συνολική βιωσιμότητα του σχεδίου λύσης. Επίσης θα μπορούσαν να εντοπιστούν και αφαιρεθούν τυχόν ευθραυστότητες και να προστεθούν πρόνοιες/όροι που θα ενίσχυαν τη βιωσιμότητα της λύσης. Μια εύθραυστη λύση, λόγω των αρνητικών ασυμμετριών, θα αντέξει μόνο ένα χιλιοστό του δευτερολέπτου - δεν θα υπάρχει καν «πρώτη μέρα της λύσης».

Για πρώτη φορά στην ιστορία του Κυπριακού η βιωσιμότητα της λύσης μπορεί να αξιολογηθεί με επιστημονικά κριτήρια. Αυτό μας επιτρέπει αφενός να διεκδικήσουμε μια μόνιμη λύση και αφετέρου να ανακτήσουμε την ηθική υπεροχή. Επειδή οι πραγματικές προθέσεις της Τουρκίας θα αποκαλυφθούν σε περίπτωση επιμονής της σε μια εύθραυστη λύση. Οι πιέσεις θα στραφούν στην τουρκική πλευρά, η οποία θα έχει και την ευθύνη στην περίπτωση ενός νέου αδιέξοδου στο Κυπριακό.

ΝΙΚΟΣ ΣΥΚΑΣ
Σύμβουλος Στρατηγικής & Καινοτομίας