Την περασμένη εβδομάδα η Λευκωσία φιλοξένησε την πρώτη τριμερή συνάντηση κορυφής Ελλάδος-Κύπρου-Ισραήλ, σε επίπεδο αρχηγών κρατών και κυβερνήσεων, η οποία σηματοδότησε την επισημοποίηση της συνεργασίας των τριών χωρών σε πάρα πολλούς σημαντικούς τομείς. Ξεχωριστή σημασία έχει η απόφαση των τριών χωρών να προχωρήσουν σε συγκεκριμένα βήματα σε ό,τι αφορά την ενεργειακή συνεργασία, με κοινά έργα, όπως η δημιουργία αγωγού φυσικού αερίου, που θα ενώνει τα κοιτάσματα υδρογονανθράκων Κύπρου-Ισραήλ, και τα οποία μέσω Ελλάδας θα μεταφέρονται στην υπόλοιπη Ευρώπη, αλλά και η τοποθέτηση υποθαλάσσιου ηλεκτρικού καλωδίου που θα συνδέει τα δίκτυα ηλεκτρισμού των τριών χωρών.

Στην κοινή διακήρυξη γίνεται αναφορά σε συνεργασίες μεταξύ των μερών που αφορούν την ενέργεια, τις θαλάσσιες μεταφορές, την καινοτομία, τις υδάτινες τεχνολογίες, τις μεταφορές, τον τουρισμό, την ασφάλεια και τις εμπορικές συνεργασίες. Γίνεται ακόμα αναφορά στην εμβάθυνση στις μεταξύ των τριών κρατών σχέσεις, κάτι που από την πλευρά της Λευκωσίας μεταφράζεται ως κέρδος και ως προς την παρουσία και τον ρόλο της Κυπριακής Δημοκρατίας στην περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου. Είναι η πρώτη φορά, ίσως, που οι αποφάσεις και οι συμφωνίες που συνήψε η κυπριακή κυβέρνηση βρίσκουν σύμφωνη και σύσσωμη και την αντιπολίτευση, η οποία χαιρέτησε τα αποτελέσματα της «ιστορικής», όπως χαρακτηρίστηκε, τριμερούς.

Είναι γνωστό ότι το τελευταίο διάστημα υπάρχει μια σημαντική κινητικότητα με γεγονότα που δημιουργούν έντονες ανησυχίες για την ειρήνη και την ασφάλεια στην ευρύτερη περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου και της Μέσης Ανατολής. Ο εμφύλιος της Συρίας και τα μεγάλα γεωπολιτικά παιχνίδια και συμφέροντα δημιουργούν συνθήκες και δράσεις που σίγουρα αποτελούν εν δυνάμει βραδυφλεγείς βόμβες, ικανές να επιφέρουν σημαντικές αναταράξεις που θα οδηγήσουν σε περαιτέρω στρατιωτικές ενέργειες, με απρόβλεπτες συνέπειες για την παγκόσμια ειρήνη και ασφάλεια. Το πρώτο καίριο πλήγμα στην προσπάθεια ειρήνευσης δόθηκε ήδη από την Άγκυρα, με την εντελώς αψυχολόγητη, από κάθε άποψη, ενέργεια κατάρριψης του ρωσικού μαχητικού αεροσκάφους, κατόπιν μάλιστα εντολής Ερντογάν!

Το γεγονός αυτό αποτέλεσε την αφορμή για αναθέρμανση των σχέσεων μεταξύ Άγκυρας και Τελ-Αβίβ (ως γνωστόν οι σχέσεις των δύο χωρών είχαν δεχθεί καίριο πλήγμα έπειτα από το επεισόδιο Τούρκων ακτιβιστών με Ισραηλινούς στρατιώτες στο πλοίο Μαβί Μαρμαρά, το 2010). Τούρκοι και Ισραηλινοί αξιωματούχοι, αμέσως μετά την κρίση στις σχέσεις της Άγκυρας με τη Μόσχα, με προσεκτικές δηλώσεις τους, άφησαν να εννοηθεί ότι η επαναπροσέγγιση των δύο χωρών, με τον έναν ή τον άλλο τρόπο θα ολοκληρωθεί, υπονοώντας ότι η βάση για την οριστική αποκατάσταση των διμερών σχέσεων θα είναι μια μελλοντική ενεργειακή συμφωνία για τη μεταφορά του ισραηλινού φυσικού αερίου στην Τουρκία και από εκεί στην Ευρώπη, μέσω υποθαλάσσιου αγωγού, που θα περνά από την κυπριακή Α.Ο.Ζ.

Στη Λευκωσία ωστόσο ακούσαμε να γίνεται αναφορά για μεταφορά του φυσικού αερίου μέσω υποθαλάσσιου αγωγού που δεν θα διέρχεται μέσα από τουρκικό έδαφος. Δικαιολογημένα, λοιπόν, τίθεται το ερώτημα: Ισχύει ή όχι η αρχική έστω προκαταρτική-προφορική συμφωνία Ισραήλ-Τουρκίας; Την απάντηση στο δύσκολο αυτό ερώτημα φαίνεται να τη δίνει από τη Λευκωσία ο Κυβερνητικός Εκπρόσωπος Νίκος Χριστοδουλίδης: «ΑΥΤΗΝ τη στιγμή αντιλαμβάνονται όλοι πολύ καλά ότι η επιλογή της Τουρκίας χωρίς την επίλυση του Κυπριακού δεν είναι επιλογή». Κάτι που (αν το ερμηνεύω σωστά) σημαίνει ότι, εφόσον λυθεί το Κυπριακό, οι δρόμοι μεταφοράς της ενέργειας από τα ισραηλινά και κυπριακά κοιτάσματα προς την Ευρώπη θα αλλάξουν, με την Τουρκία να παρουσιάζεται ως η πρώτη επιλογή.

Έτσι εξηγείται άλλωστε η υπερβολική και αδικαιολόγητη αισιοδοξία που καλλιεργείται περί δήθεν προόδου στις συνομιλίες για την επίλυση του Κυπριακού. Τη στιγμή, μάλιστα, που έως τώρα δεν έχει υπάρξει καμία απολύτως ουσιαστική σύγκλιση στα μεγάλα ζητήματα που χωρίζουν τις δύο πλευρές (ασφάλεια, εγγυήσεις, εδαφικό, αποχώρηση έποικων και στρατευμάτων κατοχής, κ.ά.).

«Ιστορική», λοιπόν, δίχως άλλο η τριμερής συνάντηση Ελλάδος-Κύπρου-Ισραήλ, καθώς και οι συμφωνίες που συνομολογήθηκαν μεταξύ τους. Κάποιοι, ωστόσο, που προτρέχουν να δηλώσουν, χωρίς καμιά σοβαρή μελέτη, ότι η φθηνότερη λύση για τη μεταφορά φυσικού αερίου στην Ευρώπη είναι μέσω Τουρκίας, παραγνωρίζοντας τις πολιτικές πτυχές μιας τέτοιας επιλογής, πρέπει και οφείλουν να είναι πιο προσεκτικοί.

Εν κατακλείδι: Η λογική λέει πως οι δρόμοι μεταφοράς ενέργειας από την Ανατολική Μεσόγειο στην Ευρώπη δεν πρέπει να περάσουν από το τουρκικό έδαφος, ούτε και μετά την ενδεχόμενη επίλυση του Κυπριακού. Σε διαφορετική περίπτωση, η αλλοπρόσαλλη και επεκτατική Τουρκία θα καταστεί καθοριστικός παράγοντας ισορροπίας στην ευαίσθητη λεκάνη της Ανατολικής Μεσογείου, με απρόβλεπτες συνέπειες για την ειρήνη και την ασφάλεια της περιοχής. Και τέτοιες ευκαιρίες, ως γνωστόν, η Άγκυρα δεν τις αφήνει ποτέ να πάνε χαμένες! Εάν, εν τω μεταξύ, έως τότε, υπάρχει Τουρκία, έτσι όπως την ξέρουμε ώς σήμερα …

Υ.Γ.: Στον Επιτάφιό του (Ι, 144) ο Περικλής αποφαίνεται:: «Μάλλον πεφόβημαι τας οικείας ημών αμαρτίας, ή τας των εναντίων διανοίας». (= Περισσότερο φοβάμαι τα δικά μας λάθη παρά τα σχέδια των εχθρών μας).

ΔΡ ΑΥΓΟΥΣΤΙΝΟΣ (ΝΤΙΝΟΥ) ΑΥΓΟΥΣΤΗ
Εκπαιδευτικός στο ΤΕΙ Λάρισας