Υπάρχουν τα κατάλληλα διαγνωστικά εργαλεία, με τη βοήθεια των οποίων μπορούμε να μετρήσουμε με επιστημονική ακρίβεια τη βιωσιμότητα της λύσης του Κυπριακού; Πόσο θα αντέξει η λύση; Θα αντέξει 5 μήνες, 5 χρόνια, 50 χρόνια; Μπορεί να διασφαλιστεί ότι η λύση θα είναι μόνιμη; Μπορούμε να ξέρουμε με μαθηματική ακρίβεια τη συνολική βιωσιμότητα της λύσης πριν από τα δημοψηφίσματα και την εφαρμογή της συμφωνίας; Πώς μπορούμε να εντοπίσουμε τυχόν ευθραυστότητες στο σχέδιο λύσης;
Υπάρχει κάποια εξαιρετικά εύθραυστη πτυχή που μπορεί να τινάξει στον αέρα τη λύση στο σύνολό της; Πώς μπορεί να ενισχυθεί η συνολική βιωσιμότητα της λύσης; Πώς μπορεί η λύση του Κυπριακού να θωρακιστεί απέναντι σε σφάλματα πρόγνωσης και απρόβλεπτα συμβάντα; Πώς μπορεί να αποκλειστεί το ενδεχόμενο μη αναστρέψιμης ζημιάς; Μπορεί να διασφαλιστεί ότι η πιθανότητα -και το ρίσκο- της καταστροφής είναι μηδενική;
Με ποιο τρόπο και σε ποιο βαθμό μπορούν παράγοντες, όπως η πολυπλοκότητα και η μεταβατικότητα της λύσης, η μεταβλητότητα, η αβεβαιότητα, το άγνωστο, η αστάθεια, το χαοτικό περιβάλλον στην ανατολική Μεσόγειο και η επιθετικότητα της Τουρκίας να επηρεάσουν τη βιωσιμότητα της λύσης σε βάθος χρόνου; Με ποιους τρόπους θα μπορούσε η τουρκική πλευρά να προκαλέσει την κατάρρευση της λύσης, εάν κάτι τέτοιο θα εξυπηρετούσε τα στρατηγικά συμφέροντα της Τουρκίας; Γνωρίζει σήμερα η Τουρκία πόσο βιώσιμο είναι το υπό διαπραγμάτευση σχέδιο λύσης;
Μπορούν να δοθούν απαντήσεις -με μεγάλη ακρίβεια- στα πιο πάνω ερωτήματα με τη βοήθεια δύο σύγχρονων εργαλείων στρατηγικής: του μοντέλου του Nassim Taleb «Antifragility» και της μεθόδου «Superforcasting» του Philip Tetlock.
1. Ο κορυφαίος παγκοσμίως ειδικός στο Risk Management Καθηγητής στο Πανεπιστήμιο της Νέας Υόρκης N. Taleb έχει αναπτύξει ένα νέο μοντέλο αξιολόγησης της βιωσιμότητας-ανθεκτικότητας κρατών και επιχειρήσεων. Σε όλους τους τομείς και τα πεδία εφαρμογής, ο Καθηγητής N. Taleb εισηγείται τους κανόνες για μετάβαση από το εύθραυστο στο ανθεκτικό.
2. Η μέθοδος «Superforcasting» είναι αποτέλεσμα πολύχρονης έρευνας του Καθηγητή στο Πανεπιστήμιο της Πενσυλβανία Philip Tetlock. To «Superforcasting» είναι μια επιστημονική μέθοδος για την πρόβλεψη σημαντικών συμβάντων που μπορούν να επηρεάσουν κράτη και επιχειρήσεις.
Η ακρίβεια στη μέτρηση της βιωσιμότητας της λύσης του Κυπριακού και στην πρόβλεψη γεγονότων πολιτικής, οικονομικής, γεωστρατηγικής και στρατιωτικής φύσης είναι καθοριστικής σημασίας. Σύμφωνα με τον N. Taleb, στην εποχή των αρνητικών ασυμμετριών (μη-γραμμικών κίνδυνων) μια αλλαγή 1% στα συστήματα μπορεί να μειώσει την ευθραυστότητα «fragility» (ή να αυξήσει την ανθεκτικότητα «antifragility») κατά περίπου 99%.
Η προκαταρκτική μελέτη που έχω ετοιμάσει για σκοπούς αξιολόγησης της βιωσιμότητας της λύσης του Κυπριακού με βάση το μοντέλο «Antifragility» και τη μέθοδο «Superforcasting» καλύπτει: 1. Όλες τις βασικές πτυχές της λύσης. 2. Τους παράγοντες πίεσης (stressors) που επηρεάζουν τη συνολική βιωσιμότητα της λύσης. Τα συμπεράσματα της εν λόγω μελέτης είναι στη διάθεση του ΠτΔ, του Εθνικού Συμβουλίου και του Ε/κ Διαπραγματευτή κ. Α. Μαυρογιάννη.
Το μοντέλο «Antifragility» και η μέθοδος «Superforcasting» εφαρμόζονται με επιτυχία από εθνικές κυβερνήσεις, διεθνείς οργανισμούς και επιχειρήσεις σε όλο τον κόσμο.
NIKOΣ ΣΥΚΑΣ
Σύμβουλος Στρατηγικής & Καινοτομίας
