Άλλες χώρες προσφέρουν ισχυρά και γενναιόδωρα φορολογικά κίνητρα, για να ενθαρρύνουν τους εργαζομένους να αποταμιεύουν περισσότερα στα συνταξιοδοτικά τους ταμεία

Τα φορολογικά κίνητρα για αποταμιεύσεις στην Κύπρο είναι πολύ αδύνατα σε σχέση με άλλες χώρες της Ευρώπης και της Αμερικής. Εκτός από τις περιορισμένες εισφορές στο Σχέδιο Κοινωνικών Ασφαλίσεων και στα ταμεία προνοίας, οι οποίες φοροαπαλλάσσονται, δεν υπάρχουν άλλα κίνητρα για αποταμίευση. Επιπλέον, τα φορολογικά κίνητρα για τα χαμηλά εισοδηματικά στρώματα είναι ανύπαρκτα, αφού το αφορολόγητο ποσό είναι σχεδόν €20.000. Με δεδομένο ότι πέραν του 50% των Κύπριων εργαζομένων κερδίζουν κάτω από €20.000, το φορολογικό όφελος είναι ανύπαρκτο. Δηλαδή, για μια οικογένεια με παιδιά, με τους δύο γονείς που κερδίζουν από €20.000, συνολικά €40.000, το κράτος δεν προσφέρει φορολογικά κίνητρα για αποταμιεύσεις, ενώ κάποιος άλλος εργαζόμενος με εισόδημα €40.000 μπορεί να αξιοποιήσει φοροαπαλλαγή εισοδήματος μέχρι €6.667 (1/6 του ακάθαρτου μισθού).

Σε κάθε περίπτωση, το 1/6 του εισοδήματος (17%) που μπορεί να τύχει φοροαπαλλαγής για εισφορές σε συνταξιοδοτικά σχέδια και για εισφορές σε ασφαλιστικά συμβόλαια, δεν είναι αρκετό ούτε για κάποιον υψηλόμισθο που κερδίζει €40.000 ετησίως. Ακόμα και αν κάποιος που κερδίζει €40.000 ετησίως αξιοποιεί πλήρως τη φοροαπαλλαγή που του προσφέρει η νομοθεσία, και εισφέρει €6.667 στα διάφορα ταμεία (κοινωνικές ασφαλίσεις, ταμεία προνοίας κλπ, ασφάλεια ζωής και ασφάλεια υγείας), η σύνταξή του θα είναι πολύ χαμηλή και ανεπαρκής για μιαν αξιοπρεπή διαβίωση. Δηλαδή, αν κάποιος εργαζόμενος δεν διαθέτει και προσωπικές αποταμιεύσεις, θα έχει δύσκολα γεράματα και θα εξαρτάται από το κράτος, όπως εξαρτώνται σήμερα δεκάδες χιλιάδες συνταξιούχοι.

Όμως τι να σου κάνει ένα χρεοκοπημένο κράτος με μια μικρή επιπρόσθετη χορηγία των €150 τον μήνα, όταν οι ανάγκες είναι πολύ μεγαλύτερες; Άλλες χώρες προσφέρουν ισχυρά και γενναιόδωρα φορολογικά κίνητρα, για να ενθαρρύνουν τους εργαζομένους να αποταμιεύουν περισσότερα στα συνταξιοδοτικά τους ταμεία. Στο Ηνωμένο Βασίλειο, η νομοθεσία επιτρέπει στους εργαζόμενους να εισφέρουν στα ταμεία τους όσα επιθυμούν και να απολαμβάνουν φοροαπαλλαγή, με μέγιστο όριο τις ετήσιες απολαβές τους. Δηλαδή, μπορεί κάποιος να εισφέρει ολόκληρο τον μισθό του στο ταμείο του και να μην πληρώσει καθόλου φόρο εισοδήματος. Ο εργοδότης εισφέρει, επίσης, στον λογαριασμό του εργαζομένου μέχρι κάποιο ποσοστό. Βασική προϋπόθεση είναι ότι θα πάρει τα χρήματα μετά τα 65, το 25% αφορολόγητο και θα πληρώσει φόρο για το υπόλοιπο. Με τα χρήματα που θα πάρει, ο δικαιούχος θα μπορεί να αγοράσει μια ισόβια σύνταξη σύμφωνα με τις προτιμήσεις του και να μην εξαρτάται από το κράτος, που θα του προσφέρει πολύ λίγα.

Παρόμοια σχέδια υπάρχουν και στις Ηνωμένες Πολιτείες, Καναδά, Αυστραλία, Γερμανία και άλλες ανεπτυγμένες χώρες, που θεωρούν την αποταμίευση ως έναν πολύ σημαντικό θεσμό και τη φοροαπαλλαγή ως επένδυση. Στις Ηνωμένες Πολιτείες ο εργαζόμενος έχει στη διάθεσή του συνταξιοδοτικά προγράμματα όπως το 401Κ, στο οποίο ο εργαζόμενος μπορεί να εισφέρει μέχρι και $18.000 ετησίως, με απαλλαγή από τον φόρο. Μπορεί βέβαια να εισφέρει και περισσότερα αν το επιθυμεί, χωρίς φοροαπαλλαγή. Στη Γερμανία, η νομοθεσία προσφέρει τη δυνατότητα στον κάθε εργαζόμενο φοροαπαλλαγή μέχρι και 10% του εισοδήματός του για εισφορές σε συνταξιοδοτικά προγράμματα, πέρα από τις κοινωνικές ασφαλίσεις και ασφάλειες ζωής. Ανάλογα σχέδια διαθέτουν και άλλες χώρες στην Ευρώπη, διότι αυτά τα σχέδια είναι εργαλεία διαχείρισης των χρηματοδοτικών αναγκών των πολιτών κατά την περίοδο συνταξιοδότησής τους. Αυτό που δεν έχουμε κατανοήσει ακόμα στην Κύπρο είναι ότι πρέπει να λαμβάνουμε προληπτικά μέτρα πριν είναι αργά, διότι τα διορθωτικά μέτρα είναι επώδυνα.

ΜΑΡΙΟΣ ΜΑΥΡΙΔΗΣ
Οικονομολόγος, βουλευτής ΔΗΣΥ Κερύνειας