Το κλειδί του σύγχρονου ανατολικού ζητήματος

Η πληθώρα των πληροφοριών που μας κατακλύζουν τις πλείστες φορές δεν μας βοηθούν να αντιληφθούμε την πραγματικότητα, αλλά μας συγχύζουν και μας εκτροχιάζουν από την αλήθεια. Και με δεδομένο ότι οι πλείστοι των Κυπρίων έπρεπε να κτυπηθεί το ρωσικό αεροπλάνο για να συνειδητοποιήσουν ότι πολύ σημαντικά πράγματα συμβαίνουν γύρω από την Κύπρο, θεωρώ ανάγκη να δούμε λίγο ιστορικά και πολιτικά τον ρόλο της ανατολικής Μεσογείου και της Συρίας, στους γεωπολιτικούς σχεδιασμούς των μεγάλων χωρών και πετρελαϊκών εταιρειών.

Όλη αυτή η διαμάχη στη Συρία πρέπει να θεωρείται μια συνέχεια της προσπάθειας των ΗΠΑ, της Ε.Ε. να θέσουν υπό τον έλεγχό τους τα πετρέλαια και το Φ.Α. της Λιβύης, του ΙΡΑΚ, της Αιγύπτου και άλλων Αραβικών Χωρών, με τη συνεργασία της Σαουδικής Αραβίας, του Κατάρ και της Τουρκίας, που διέθεσαν τους σουνίτες Άραβες στη διάθεση της Δύσης, ικανοποιώντας βέβαια και τα δικά τους κρατικά γεωπολιτικά και ενεργειακά σχέδια.

Βέβαια οι διαφορές τής ως άνω ομάδας με τους γείτονες της ανατολικής Μεσογείου ξεκινούν από πιο παλιά και δεν περιορίζονται στην ενέργεια. Από το 1982, που υπογράφηκε στον ΟΗΕ το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας, που καθορίζει τα θέματα της υφαλοκρηπίδας στα 12 ναυτικά μίλια από τις ακτές, και την οποία η Τουρκία και οι ΗΠΑ δεν υπέγραψαν, ξεκίνησε μια προσπάθεια από την Τουρκία πρώτα να εκφοβίσει την Ελλάδα να μην έχει τέτοια απαίτηση, γεγονός που το έχει επιτύχει και ακολούθως να δημιουργήσει κάποια τετελεσμένα τύπου «Ίμια», όπου η Ελλάς έχασε και έναν πιλότο χωρίς να θιγεί η εθνική της αξιοπρέπεια, ώστε μακροπρόθεσμα να αποκτήσει κάποια δικαιώματα επί των γκρίζων θαλασσίων ζωνών που η Τουρκία καθόρισε, επέβαλε στην Ελλάδα. Σήμερα η Γερμανίδα Καγκελάριος κ. Μέρκελ γι’ αυτές τις ζώνες δηλώνει,

«Δεν μπορούμε να είμαστε ικανοποιημένοι, όταν μεταξύ δύο κρατών-μελών του ΝΑΤΟ, όπως η Ελλάδα και η Τουρκία, κυριαρχούν οι διακινητές των προσφύγων και τίθενται σε κίνδυνο οι ζωές ανθρώπων», μιλώντας τελευταία σε συνέδριο των Γερμανών εργοδοτών και προσέθεσε: «Αν καταπολεμήσουμε τις αιτίες προσφυγιάς, τότε θα έχουμε μείωση του αριθμού των προσφύγων», για να καταλήξει λέγοντας ότι αυτό «δεν μπορεί να ρυθμιστεί στα γερμανοαυστριακά σύνορα, αλλά στα εξωτερικά σύνορα, ώστε να διατηρήσουμε και τις ελευθερίες της Σένγκεν για την Ευρώπη και να κάνουμε το σωστό για τους πρόσφυγες».

Και όλα αυτά αφού πρώτα, το 2010, το τουρκικό ΓΕΕΘΑ μάζεψε καθηγητές πανεπιστημίων και τους ρώτησε αν τα κοιτάσματα στην ανατολική Μεσόγειο δικαιολογούν το ρίσκο του πολέμου… και πήρε θετική απάντηση.

Δυστυχώς για όλους αυτούς, που αγωνίζονται με πάθος να κρατούν τα δύο κράτη (Ελλάδα & Κύπρο) καθηλωμένα στις βουλές της Δύσης, όπου πιστεύουν ότι ανήκουμε, η Κύπρος με βάση αυτό το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας ξεκίνησε έρευνες για Φυσικό Αέριο (Φ.Α.) και διευθέτησε τη δική της ΑΟΖ με το Ισραήλ, την Αίγυπτο και το συζητά με τον Λίβανο (η Ελλάδα ακόμα το σκέφτεται). Αυτό λοιπόν άνοιξε τις πόρτες για αξιοποίηση της ανατολικής Μεσογείου όχι μόνο ως πηγής Φ.Α. αλλά και ως δίοδο διέλευσης αγωγών (Φ.Α. & Πετρελαίου) προς την Ε.Ε., δίδοντας και στο εγκλωβισμένο Ισραήλ διέξοδο προς δυσμάς, στην Ε.Ε.

Επίσης, άφησε ανοικτό το ενδεχόμενο να βρει εφαρμογή και στο Αιγαίο, κάτι που τρομοκρατεί την Τουρκία, αλλά βοηθά την Ελλάδα να καθορίσει τη δική της ΑΟΖ με όλους τους γείτονές της.

Μην ανησυχείτε και ακριβώς εδώ σε αυτό το σημείο εμφανίζεται η Συρία, με τη δική της κομβική θέση να φιλοξενεί δύο πιθανούς αγωγούς, που εκφράζουν δύο συγκρουόμενες πολιτικές, των ΗΠΑ και της Ρωσίας, που επιζητούν:

Οι πρώτες, τη μη εξάρτηση της Ε.Ε. από το ρωσικό Φ.Α. και προτείνει έναν αγωγό ο οποίος θα ακολουθούσε τη διαδρομή Κατάρ, Σαουδική Αραβία, Ιορδανία, Συρία και Τουρκία. Εδώ βλέπουν και το Φ.Α. του Ισραήλ να εντάσσεται με κατεύθυνση την Τουρκία, εφόσον ακόμα θεωρείται μια από τις πιθανές επιλογές του Ισραήλ, και αγνοείται η απαίτηση του Ισραήλ για αγωγό μέσω Κύπρου προς Ε.Ε., που ικανοποιεί την ίδια απαίτηση των ΗΠΑ και της Ε.Ε.

Ο δεύτερος αγωγός, με τη διαδρομή Ιράν, Ιράκ, Συρία (Δαμασκός), Λίβανος, Κύπρος και Ελλάδα, και για τον οποίο τον Μάρτιο του 2011 ο Πρόεδρος Άσαντ είχε υπογράψει την κατασκευή του, ο οποίος μάλιστα είχε ονομαστεί ο «Αγωγός της Φιλίας» και ο οποίος προωθεί τα συμφέροντα της Ρωσίας και το ιρανικό και ιρακινό Φ.Α. προς την Ε.Ε. Εδώ μπορούμε να προσθέσομε τον αγωγό Μουσούλης, Κιρκούκ κλπ, που θα διασχίζει το υπό εκκόλαψιν Κουρδιστάν, αν κατορθώσει να πιάσει Μεσόγειο.

Άρα η παραμονή της κυβέρνησης του Άσαντ στη Συρία δεν βόλευε καθόλου τα συμφέροντα της Τουρκίας και των συμμάχων της, που επιζητούσαν τον αγωγό του Κατάρ, γιατί η Συρία θα γινόταν ο κόμβος ενεργειακής παροχής της Ευρώπης συν τον αγωγό Μπακού-Τσεϊχάν, γι’ αυτό και προχώρησε στη γνωστή πορεία υπέρ του Ισλαμικού Κράτους (βλέπε τη στάση της στην πολιορκία του Κομπανί) και ενέμενε σε έξι μήνες να επιτύχει το σχέδιο της ομάδας Τουρκία-Σαουδική Αραβία & Κατάρ.

Ο ρόλος των ΗΠΑ σε αυτόν τον δεύτερο αγωγό δεν είναι και τόσο σαφής, τουλάχιστον για μένα, ως προς την προώθησή του, διότι όπως βλέπουμε και στον χάρτη ο αγωγός Ισραήλ-Κύπρος-Αίγυπτος και Ελλάδα προς την Ε.Ε., που αποτελεί το δεύτερο μέρος του δεύτερου αγωγού του Ιράν, ήδη έχει πάρει έγκριση χρηματοδότησης από την Ε.Ε., έχουν εμπλακεί αμερικανικές εταιρείες στην προώθησή του και η Αίγυπτος, μέσω της British Gas, το βλέπει πολύ θετικά, διότι αποτελεί τη μόνη οδό εξαγωγής Φ.Α. προς την Ε.Ε. (μήπως οι ΗΠΑ βλέπουν δύο αγωγούς; Οικονομικά τουλάχιστον αυτό δεν αποτελεί συμφέρουσα επιλογή).

Έτσι ο ρόλος και η κάθοδος της Ρωσίας και της Κίνας στην ανατολική Μεσόγειο και τη Συρία αποκτά νόημα, και ενισχύεται και με τον δρόμο του μεταξιού, που θα ξεκινήσει από το Πεκίνο προς την ανατολική Μεσόγειο, με σιδηροδρομική γραμμή καστ’ αρχάς και ακολούθως με αγωγούς Φ.Α.

Μια πρώτη θέση της Ρωσίας, που αποκάλυπτε την πολιτική που θα ακολουθούσε στην ανατολική Μεσόγειο, ήταν αυτή της 25ης Ιουλίου του 2011, οπότε το ΥΠΕΞ της Ρωσίας εξέδωσε επίσημη ανακοίνωση, με την οποία προειδοποιούσε την Τουρκία να μην πειράξει την Κύπρο ειδάλλως… και τη βλέπουμε σήμερα να έχει μια συνέχεια, που αναποδογυρίζει πολλά γεωπολιτικά παιγνίδια στην περιοχή, ακόμα και τη λύση του κυπριακού προβλήματος, ανεξαρτήτως του τι λέει ο Έιντε και οι συν αυτώ (βλέπε δηλώσεις ΥΠΕΞ Ρωσίας για κατάργηση εγγυήσεων και ενεργοποίηση Συμβουλίου Ασφαλείας).

Η Τουρκία, που έχει αποκλειστεί από οποιαδήποτε παρουσία και δη στρατιωτική στην ανατολική Μεσόγειο (απαίτηση του Νετανιάχου από τον Αναστασιάδη), με την κίνηση αυτή, της κατάρριψης ρωσικού βομβαρδιστικού, εκτός από πράξη κήρυξης πολέμου, ταυτόχρονα προσπαθεί να βάλει φρένο στη συνεργασία του ΝΑΤΟ με τη Ρωσία και σίγουρα δοκιμάζει και τις δομές και τις διαδικασίες της Συμμαχίας του ΝΑΤΟ, ως προς τη στήριξή της σε περίπτωση πολεμικής σύγκρουσης με τη Ρωσία. Αν πάνω σε όλα αυτά προσθέσουμε και τις τουρκικές δυνάμεις του Λιμενικού Σώματος, που άρχισαν πριν από μερικές μέρες στρατιωτικές ασκήσεις στα νερά της θάλασσας του Μαρμαρά, που συνδέουν τον Βόσπορο προς τη Μαύρη Θάλασσα, αλλά και στα νοτιοδυτικά, στα στενά των Δαρδανελίων στο Αιγαίο Πέλαγος, απειλώντας να κλείσουν τα Δαρδανέλια (εφόσον, σύμφωνα με τη Σύμβαση του Μοντρέ του 1936, η Τουρκία έχει το δικαίωμα να κλείσει τα στενά στη διέλευση ξένων πολεμικών πλοίων μόνο στις περιπτώσεις που κηρυχθεί πόλεμος), διαπιστώνουμε ότι η κλιμάκωση των πολεμικού χαρακτήρα δράσεων συνεχίζεται απ' όλες τις πλευρές, με πιθανές όλες τις συνέπειες.

Εδώ να αναφέρουμε ότι η Τουρκία προωθεί και τα γερμανικά συμφέροντα στην ανατολική Μεσόγειο, όπου η Γερμανία θέλει να παρέμβει άμεσα, χρησιμοποιώντας ακόμα και την καταχρεωμένη Ελλάδα, ανεξαρτήτως της πολιτικής των ΗΠΑ που, όπως φαίνεται, είναι πιο συντηρητική.

Κλείνοντας τις σκέψεις αυτές, είναι φανερό ότι όλοι ενδιαφέρονται για το αβύθιστο αεροπλανοφόρο «Κύπρος» στη καρδιά της ανατολικής Μεσογείου, να το ελέγξουν μέσω μιας λύσης στα δικά τους μέτρα - Οι ΗΠΑ και η Αγγλία προωθούν τη λύση του Έιντε (με την ευθυγράμμιση των αστεριών), και η Ρωσία και το Ισραήλ κρατώντας την Τουρκία εκτός ανατολικής Μεσογείου. Η Ελλάδα αναζητείται.

ΧΡΥΣΗΣ ΜΙΧΑΗΛΙΔΗΣ