Η κατάρριψη του ρωσικού μαχητικού SU-24 μέσα σε συριακό έδαφος από την τουρκική πολεμική αεροπορία σηματοδοτεί την έναρξη ενός ακόμη βρόμικου παιχνιδιού της Τουρκίας εις βάρος της αιμάσσουσας Συρίας, με επιδίωξη μελλοντικά εδαφικά οφέλη στον υπό αναδιάταξη πολιτικό χάρτη της γειτονικής χώρας.

Η Τουρκία των Ερντογάν-Νταβούτογλου εφαρμόζει στη Συρία την πάγια στρατηγική της απόπειρας εδαφικής της προέκτασης, εκμεταλλευόμενη την ύπαρξη τουρκογενών πληθυσμών στην ευρύτερη γειτονική της περιοχή, την οποία η Άγκυρα παντού και πάντοτε βαφτίζει ζωτικό της χώρο. Σ’ αυτή την τουρκική γειτονία βρίσκεται βεβαίως και η Κύπρος, 70 χιλιόμετρα από τα τουρκικά παράλια. Ο Τούρκος πρωθυπουργός, ο οποίος προέρχεται από τον επαγγελματικό χώρο της εις βάθος γεωστρατηγικής ανάλυσης -κι όχι της δικηγορίας, όπως συμβαίνει με την κυπριακή ηγεσία- μάς έχει ήδη πει εδώ και καιρό καθαρά στα συγγράμματά του ότι ο πλήρης έλεγχος της Κύπρου είναι τόσο σημαντικός για τη χώρα, που ακόμη κι αν δεν υπήρχε τουρκική μειονότητα ως εφαλτήριο νεο-οθωμανικών επιδιώξεων, θα έπρεπε να εφευρεθεί για την εξυπηρέτησή των.

Παρατηρεί κανείς σε βάθος χρόνου δύο γενεών τον σταθερό τουρκικό προσανατολισμό όσον αφορά την Κύπρο να φέρνει απτότατα αποτελέσματα, σε αντίθεση με τον παραπαίοντα ελληνικό απο…προσανατολισμό ως προς τους στόχους και τις επιδιώξεις σε σχέση με το πολιτικό μέλλον της νήσου: η οθωμανογενής μικρή «μουσουλμανική μειονότητα» - έτσι αναφέρεται σε βρετανικά επίσημα έγγραφα της πρώιμης Αγγλοκρατίας- μετατρέπεται σε κοινότητα, της δίνεται πολιτική ισότητα με σφραγίδα της ούτω καλούμενης διεθνούς κοινότητας. Εσχάτως ανυψούται σε «τουρκικό συνιστών κράτος» (βλέπε οδηγίες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, προκαταρκτική ενημέρωση στο φύλλο πορείας των εμπειρογνωμόνων της προς την αποστολή καλών υπηρεσιών των ΗΕ στην Κύπρο, Βρυξέλλες, Νοέμβριος 2015).

Σε πρόσφατο ταξίδι μου σε Ναγκασάκι - Τόκυο (61st Pugwash Conference on Science & World Affairs, Ναγκασάκι, 1-5 Νοεμβρίου 2015) συζητήσαμε τον ρόλο της Τουρκίας στην περιοχή και ειδικότερα στη συριακή κρίση. Τόσο συνάδελφοι ειδήμονες από τη Μέση Ανατολή όσο και Ιάπωνες ειδικοί με μακρά πείρα στη μελέτη της τουρκικής πολιτικής μάς προειδοποίησαν ότι οι Ερντογάν-Νταβούτογλου θα ρίξουν λάδι στη φωτιά, εκμεταλλευόμενοι την ύπαρξη Τουρκομάνων στην τουρκο-συριακή μεθόριο. Τους οποίους και η Άγκυρα ασμένως εξοπλίζει, με σκοπό την αυτονόμηση της παραμεθορίου και την εις βάθος χρόνου προσάρτησή της. Σενάριο Κύπρου-Αλεξανδρέττας σε πλήρη εξέλιξη, δηλαδή.

Συνεπώς, τα περί παραβίασης του τουρκικού εναέριου χώρου από το ρωσικό μαχητικό είναι φτηνό πρόσχημα και στάχτη στα μάτια της διεθνούς κοινότητας. Άλλωστε, οι παραβιάσεις εθνικού εναέριου χώρου με διεθνή πρακτική αντιμετωπίζονται με εμπλοκή και αναχαιτίσεις, όχι με καταρρίψεις εξαπολύοντας πυραύλους αέρος-αέρος. Με την ίδια λογική η ελληνική πολεμική αεροπορία θα 'πρεπε να καταρρίπτει δεκάδες τουρκικά μαχητικά στο Αιγαίο. Είναι φανερό ότι δολίως η υποχθονίως βοηθούσα το Ισλαμικό Κράτος (ΙΚ) (αγορές κλοπιμαίου πετρελαίου, προώθηση τζιχαντιστών μέσω του τουρκικού εδάφους) Άγκυρα με την ριψοκίνδυνη ενέργειά της επιδιώκει:

1. Σε πρώτο στάδιο να ρυμουλκήσει το παραπαίον -ως προς την αντιμετώπιση της ισλαμικής (τζιχαντιστικής) απειλής- ΝΑΤΟ στην αντιπαράθεσή της μέσα στη Συρία, με τη σταθερά ταγμένη στον αγώνα της εκρίζωσης του ΙΚ Μόσχα.

2. Σε κατοπινό στάδιο να ελέγξει μέσω των Τουρκομάνων αυτονομιστών, τους οποίους πολλαπλώς στηρίζει, τη βόρεια Συρία.

3. Αποτρέποντας έτσι άμεσα τη δημιουργία συμπαγούς κουρδικής ζώνης, η οποία αναπόφευκτα θα οδηγούσε στην παροχή αυτονομίας, αν όχι σε ανεξάρτητο κουρδικό κράτος, μετά το τέλος των εχθροπραξιών στη Συρία.

4. Σε μεταγενέστερο στάδιο και με την παγίωση των τετελεσμένων, όπως και στην περίπτωση της Κύπρου, την κεκαλυμμένη προσάρτηση των παραμεθόριων συριακών εδαφών.

Σαφέστατα, το τι συμβαίνει τρακόσια χιλιόμετρα ανατολικά μας δεν μπορεί να μην έχει αντίκτυπο στην πορεία του Κυπριακού αλλά και της κυπριακής οικονομίας. Ήδη η Μόσχα ανταπαντά στην τουρκική πρόκληση με ακύρωση της επίσκεψης Λαβρόφ στην Άγκυρα - ενώ αναμένεται αρχές του επόμενου μήνα στη Λευκωσία, ταξιδιωτική οδηγία για αποφυγή της Τουρκίας ως εδάφους το οποίο εκκολάπτει την ισλαμική εξτρεμιστική τρομοκρατία, με φωνές από ηγέτες της Δούμας για διακοπή της αεροπορικής σύνδεσης μεταξύ των δύο χωρών. Ταυτόχρονα η Ρωσία στέλνει το αντιτορπιλικό Μόσχα στη Μεσόγειο, 60 χλμ. από τις τουρκικές ακτές και όχι μακρύτερα από τις κυπριακές βεβαίως.

Συνεπώς, οι ραγδαίες εξελίξεις που φέρνει η όξυνση στις σχέσεις Μόσχας-Άγκυρας, η απροκάλυπτη τουρκική επιθετικότητα και επεκτατικότητα, αλλά και η αποφασιστική αντιμετώπισή της από τη φίλη της Κύπρου δύναμη με την αυξανόμενη παρουσία της στην περιοχή θα πρέπει να σταθμιστούν από τον Πρόεδρο Αναστασιάδη, εν τω μέσω των εντατικών διαπραγματεύσεών του με τον εντολοδόχο των τουρκικών συμφερόντων στην Κύπρο. Για να το πω απλά: ο γεωπολιτικός χάρτης της περιοχής είναι ρευστός. Οι Τούρκοι παίζουν ένα ριψοκίνδυνο νεο-οθωμανικό ισλαμικό παιχνίδι εις βάρος των ρωσικών συμφερόντων. Είναι φανερό ότι η Μόσχα δεν είναι διατεθειμένη να δεχθεί τους τουρκικούς σχεδιασμούς. Ας έχουμε, λοιπόν, τα μάτια και τα μυαλά μας ανοικτά!

ΔΡ ΓΙΩΡΓΟΣ ΛΕΒΕΝΤΗΣ
Διευθυντής του Ιnternational Security Forum
(www.inter-security-forum.org ) Alumni Fellow,
United Nations University,
Tokyo