Η καινοτομία αποτελεί την κινητήριο δύναμη της ανταγωνιστικότητας και της ανάπτυξης. Χώρες με υψηλές επιδόσεις καινοτομίας αποδεικνύονται περισσότερο ανθεκτικές στην οικονομική κρίση. Οι μνημονιακές μεταρρυθμίσεις στην Κύπρο δεν κατάφεραν να βελτιώσουν τις επιδόσεις της χώρας μας σε δύο κρίσιμης σημασίας δείκτες: την ικανότητα για καινοτομία (capacity for innovation) και την αποδοτικότητα της καινοτομίας (innovation efficiency).

Στον Παγκόσμιο Πίνακα Ανταγωνιστικότητας 2015-2016 (World Economic Forum) η Κύπρος παραμένει πολύ χαμηλά στην παγκόσμια κατάταξη όσον αφορά τον δείκτη «ικανότητα για καινοτομία», αφού κατατάσσεται στην 90ή θέση. Επίσης, στον Παγκόσμιο Δείκτη Καινοτομίας 2015 (WIPO, Cornell University and INSEAD) στον πυλώνα «αποδοτικότητα της καινοτομίας» (μετατροπή των εισροών καινοτομίας σε εκροές καινοτομίας) η Κύπρος και πάλι κατατάσσεται στην 90ή θέση.

Έρευνες Διεθνών Οργανισμών (Παγκόσμια Τράπεζα, Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ, INSEAD) καταδεικνύουν τις χαμηλές επιδόσεις της Κύπρου και σε άλλους δείκτες-κλειδιά: γραφειοκρατία, αξιοκρατία, ποιότητα του μάνατζμεντ κ.ά. Πρόσφατα ανακοινώθηκε ότι η κατάταξη της Κύπρου διεθνώς όσον αφορά στην ανταγωνιστικότητα υποχώρησε από την 58η στην 65η θέση.

Σύμφωνα με τον Πίνακα αποτελεσμάτων της ΕΕ για την Καινοτομία το 2015, η Κύπρος και η Εσθονία είναι οι μόνες χώρες οι οποίες υποβαθμίστηκαν. Η διεθνής έρευνα «Fragile States Index 2015» αξιολογεί τη βιωσιμότητα των κρατών με βάση περισσότερους από εκατό δείκτες (κοινωνικά, οικονομικά και πολιτικά κριτήρια). Ο πίνακας αυτός προσδιορίζει το πόσο «ανθεκτική» ή «εύθραυστη» είναι μια χώρα. Ανάμεσα σε 178 χώρες, η Σουηδία χαρακτηρίζεται ως η πλέον βιώσιμη χώρα, ενώ στον αντίποδα, το Νότιο Σουδάν χαρακτηρίζεται ως χώρα πολύ υψηλού κινδύνου. Η Κύπρος κατατάσσεται στις χώρες υπό προειδοποίηση, σε χειρότερη θέση από χώρες όπως η Αλβανία, τα Σκόπια, η Βουλγαρία και η Μογγολία.

Με την καινοτομικότητα στο ναδίρ -και τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια, το ιδιωτικό χρέος και την ανεργία στο ζενίθ- η Κύπρος παραμένει ιδιαίτερα ευάλωτη απέναντι σε μια νέα ύφεση.

Στην εποχή των δύσκολων και πολλαπλών προκλήσεων απαιτούνται νέες μορφές καινοτομίας και σύγχρονα εργαλεία στρατηγικής. Μετά από πολύχρονες έρευνες έχω αναπτύξει ένα νέο Μοντέλο Καινοτομίας, το i4CloudΤypes, το οποίο επεκτείνει το Σύννεφο Καινοτομίας (Cloud Computing) σε νέους τομείς, όπως είναι η παραγωγή νέων καινοτομιών στις επιχειρήσεις και τις δημόσιες υπηρεσίες.

Το i4CloudΤypes συνδυάζει ιδέες και από τους τέσσερεις τύπους καινοτομίας: καινοτομία προϊόντων, καινοτομία διεργασιών, οργανωσιακή καινοτομία και επικοινωνιακή καινοτομία. Ο συνδυασμός αυτός δημιουργεί ποικίλες πιθανότητες και διευρύνει τη δυνατότητα επιλογής - βοηθά τους Οργανισμούς να εξερευνούν σε βάθος και πλάτος τον χώρο πιθανοτήτων και τους συνδυασμούς καταστάσεων. Περισσότεροι συνδυασμοί σημαίνουν περισσότερες δυνατότητες λύσης του προβλήματος, περισσότερες πιθανότητες ανακάλυψης των καινοτομικών γεγονότων.

Το i4CloudΤypes αποτελεί μια μηχανή παραγωγής νέων καινοτομιών πιο γρήγορα, πιο φθηνά και πιο έξυπνα. Δημιουργεί καινοτομίες που επωφελούνται από την πολυπλοκότητα, την αλλαγή, τη ρευστότητα, την αβεβαιότητα και τον χρόνο (antifragile innovations).

Η καθολική εφαρμογή του i4CloudΤypes στη χώρα μας μπορεί να: 1. Επιταχύνει την αναπτυξιακή μεταρρύθμιση. 2. Ενισχύσει την εθνική ανταγωνιστικότητα. 3. Καταστήσει την Κύπρο πιο ανθεκτική στις συνέπειες μιας νέας κρίσης. Η διάχυση του i4CloudΤypes σε παγκόσμιο επίπεδο προωθείται σε συνεργασία με αμερικανικό τεχνολογικό κολοσσό.

ΝΙΚΟΣ Γ. ΣΥΚΑΣ
Σύμβουλος Στρατηγικής & Καινοτομίας