Η παράνομη ανακήρυξη του ψευδοκράτους έγινε μεν στις 15.11.1983, αλλά τρεις μόνο μέρες μετά, στις 18.11.1983, το Συμβούλιο Ασφαλείας μετά από διεκδίκηση δική μας καταδίκασε την ενέργεια αυτή ως νομικώς άκυρη. Κάλεσε δε όλα τα κράτη μέλη να μην το αναγνωρίσουν, αφού το μόνο νόμιμο και αναγνωρισμένο κράτος είναι η Κυπριακή Δημοκρατία (ψήφισμα 541/83). Η Τουρκία, συνεπής στην επεκτατική βουλιμία της, αντάλλαξε «πρέσβεις» με το ψευδοκράτος, «αναγνωρίζοντάς» το παράνομα. Το δε ψευδοκράτος προέβη σε δήθεν «συνταγματικό δημοψήφισμα» και σε «εκλογές», για να ακολουθήσει, μετά από νέα δική μας διεκδίκηση, νέο καταδικαστικό επίσης ψήφισμα του ΟΗΕ, το 550 του 1984. Η Κύπρος που αντιστέκετο και διεκδικούσε καθαρές θέσεις είχε, δικαίως, αποτελέσματα.

Η ανακήρυξη του ψευδοκράτους και η επιτυχία της αντίδρασής μας έπρεπε να αποτελεί δίδαγμα αφ’ ενός περί των προθέσεων της Άγκυρας από τη σαφέστατη παραβίαση του Διεθνούς Δικαίου και αφ’ ετέρου επιβεβαίωση ότι η διεκδίκηση του δικαίου φέρνει αποτελέσματα. Παράλληλα, η ενέργεια αυτή της τουρκικής πλευράς αποτελούσε την πιο έκδηλη καταπάτηση των συμφωνηθέντων το 1977 και 1979, αλλά και ο προκαθορισμός της επιδίωξης της Τουρκίας να επιτύχει ανύψωση του ψευδοκράτους σε ισότιμο μέρος ενός «νέου συνεταιρισμού».

Έπρεπε αυτή η ενέργεια να αποτελούσε το τέλος της εθελότυφλης ψευδο-ελπίδας, που κάποιοι έτρεφαν και τρέφουν για την καλή δήθεν πίστη και πολιτική βούληση της Τουρκίας, για εξεύρεση δίκαιης λύσης. Η πλευρά μας, όμως, παρέμεινε δέσμια του ιστορικού, όπως το ονομάσαμε, συμβιβασμού των συμφωνιών 1977 και 1979. Η Τουρκία μίλησε για δυο λαούς και κράτη, για εκλιπούσα Κυπριακή Δημοκρατία, για δικαίωμα του «Μπαρμπαρός» στην ΑΟΖ μας και πραγματοποίησε σύνδεση με αγωγό νερού, της Τουρκίας με το ψευδοκράτος.

Έχω τη σαφή θέση, την οποία υποστήριξα εντός και εκτός της Βουλής, ότι τουλάχιστον από την επομένη της ψευδο-ανακήρυξης, με δεδομένα και τα ψηφίσματα του ΟΗΕ, η πολιτική μας έπρεπε να διαφοροποιηθεί με μια καθαρή διεκδίκηση κατά το Διεθνές Δίκαιο. Όμως δυστυχώς, μέχρι σήμερα, παραμένουμε δέσμιοι στις δικές μας πρόσθετες έκτοτε υποχωρήσεις.

Τούτο μάλιστα, ενώ αποδεδειγμένα όταν διεκδικεί και αντιστέκεται η Κυπριακή Δημοκρατία (π.χ. πρώτο ψήφισμα του 1964 για αναγνώριση της Κυβέρνησης Μακαρίου και της Κυπριακής Δημοκρατίας ή τέταρτη Διακρατική προσφυγή κατά της Τουρκίας), γίνεται σεβαστή, ενώ όταν υποχωρεί μετατρέπεται σε πειραματόζωο, πεδίο βολής και δέκτης πολλαπλών πιέσεων. Σ’ αυτό το δόγμα τής σε βάρος μας μεταχείρισης (με το πιστόλι στον κρόταφο), οφείλεται πέραν από την οικονομική υποδούλωσή μας, και η μεθόδευση λύση/κλείσιμο, που θα αποτελεί δείγμα ή πείραμα ειρηνικής δήθεν συνύπαρξης διαφορετικών θρησκειών, γλώσσας και καταγωγής. Ομοσπονδία διζωνική, δικοινοτική που προοιωνίζεται ρατσιστική λύση, ως εξαίρετο μοντέλο δήθεν για «ανάλογη εφαρμογή» και σε άλλες περιπτώσεις, στην περιοχή μας και αλλού.

Η 15η Νοεμβρίου του 1983 και η ενέργεια της Τουρκίας ήταν η πιο πανηγυρική επιβεβαίωση της πρόθεσής της για κατάργηση της Κυπριακής Δημοκρατίας την οποία κατονομάζει η Τουρκία, χωρίς αισχύνη, ως εκλιπούσα. Έκτοτε και μέχρι σήμερα φθάσαμε σε διάλογο για λύση δύο κρατών με παρθενογένεση, ένα νέο «συνεταιρικό κράτος» υπό την επικυριαρχία της Τουρκίας. Όμως εξακολουθεί να είναι αναγκαία η δική μας υπογραφή.

Το Δημοψήφισμα του 2004 έδωσε την απάντηση. Αν παραμείνουμε δέσμιοι μιας διαχρονικής υποχωρητικότητας, δεν θα επιτύχουμε λύση που να αφήνει έστω την ελπίδα διαφύλαξης για το μέλλον, όλων των ανθρωπίνων και κοινοτικών δικαιωμάτων. Ο τετραγωνισμός του κύκλου ή κύκλωση του τριγώνου έρχεται με κατάλληλη από το εξωτερικό «προετοιμασία», όπως άλλωστε μας το «υποσχέθηκαν». Μας προειδοποίησαν ότι δεν θα γίνουν τούτη τη φορά λάθη και μας καλούν να υποταχθούμε. Εμείς οφείλουμε, επιτέλους, να διαγνώσουμε ότι οι διαχρονικές υποχωρήσεις μας έφεραν τη δυσχερέστατη αυτή προοπτική για το μέλλον του τόπου και των επόμενων γενεών.

Η ευθύνη πλέον για να διασωθεί ο τόπος είναι στον ίδιο τον λαό και πιο ειδικά στον καθένα μας προσωπικά. Οι άνθρωποι του τόπου, με σεβασμό στην ιστορία και την αξιοπρέπειά μας, ας αποτελέσουν την αφετηρία, εδώ και τώρα, μιας διαρκούς προσπάθειας για δικαίωση.

ΑΝΔΡΕΑΣ Σ. ΑΓΓΕΛΙΔΗΣ
Δικηγόρος