Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανακοίνωσε την 10η Νοεμβρίου 2015 τη νέα στρατηγική της για τη διεύρυνση της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η στρατηγική αυτή περιλαμβάνει σημαντικές αλλαγές στη μέχρι πρότινος διαδικασία της διεύρυνσης που ακολουθούσε η Ένωση και ενισχύει ουσιαστικά την αξιοπιστία της διαδικασίας διεύρυνσης και τη διαδικασία υλοποίησης των απαραίτητων μεταρρυθμίσεων από τις χώρες που επιθυμούν την ένταξή τους στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Η πρώτη αλλαγή αφορά στην υιοθέτηση μιας συνολικής στρατηγικής για την διεύρυνση, που θα καλύπτει το σύνολο της θητείας της Επιτροπής και δεν θα χρειάζεται να εκδίδεται ανά έτος, όπως γινόταν μέχρι σήμερα. Η δεύτερη αλλαγή αφορά στην ενδυνάμωση του πλαισίου πάνω στο οποίο στηρίζεται η διαδικασία σύνταξης των εκθέσεων προόδου.

Συγκεκριμένα, θα δίνεται πλέον περαιτέρω έμφαση στην επισκόπηση της κατάστασης στις υπό ένταξη χώρες, ειδικά όσον αφορά στην πραγματική τους ετοιμότητα να υλοποιήσουν τις δεσμεύσεις που απορρέουν από την ένταξή τους στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Επιπλέον, οι εκθέσεις προόδου θα περιλαμβάνουν συγκεκριμένους στόχους που θα πρέπει να υλοποιούνται τόσο βραχυπρόθεσμα όσο και μακροπρόθεσμα. Η Επιτροπή εκτιμά ότι οι αλλαγές αυτές θα αυξήσουν τη διαφάνεια της όλης διαδικασίας των ενταξιακών διαπραγματεύσεων και θα διευκολύνουν τη διαδικασία του αποτελεσματικού ελέγχου των μεταρρυθμίσεων εκείνων που θεωρούνται αναγκαίες για την ένταξη μιας χώρας στην Ευρωπαϊκή Ένωση από όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη, συμπεριλαμβανομένης της κοινωνίας των πολιτών.

Η διαδικασία του ελέγχου της προόδου θα περιέχει πλέον σαφείς κλίμακες και δείκτες, που θα επιτρέπουν την καλύτερη σύγκριση μεταξύ των υπό ένταξη χωρών σε βασικούς τομείς. Η ενίσχυση της διαδικασίας ελέγχου στο πλαίσιο της στρατηγικής διεύρυνσης στηρίζεται στις θεμελιώδεις αρχές της Ένωσης και πιλοτικά θα εφαρμοστεί στους τομείς προτεραιότητας της Ένωσης, ήτοι στο κράτος δικαίου και τα θεμελιώδη δικαιώματα -δικαστικό σύστημα, καταπολέμηση της διαφθοράς, καταπολέμηση του οργανωμένου εγκλήματος και ελευθερία της έκφρασης-, στην οικονομική ανάπτυξη, στη μεταρρύθμιση της δημόσιας διοίκησης και σε τρία κεφάλαια του ευρωπαϊκού κεκτημένου - δημόσιες συμβάσεις, στατιστικές υπηρεσίες και οικονομικό έλεγχο.

Η νέα στρατηγική της Επιτροπής για τη διεύρυνση της Ένωσης στοχεύει στον πλήρη σεβασμό των βασικών αρχών της Ένωσης και για αυτόν ακριβώς τον λόγο δίνεται ιδιαίτερη έμφαση στις εκθέσεις προόδου και τη δομή τους, ούτως ώστε να γίνεται ακόμη πιο ξεκάθαρη η πορεία των μεταρρυθμίσεων στις πολιτικές προτεραιότητες που έχει θέσει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

ΑΝΤΩΝΗΣ ΣΤ. ΣΤΥΛΙΑΝΟΥ
Λέκτορας Νομικής στο Πανεπιστήμιο Λευκωσίας, LL.B Law Bristol, Ph.D in Law - International Law and Human Rights (Kent), Διευθυντής Μονάδας Νομικής Κλινικής Πανεπιστημίου Λευκωσίας