Σήμερα, η δημοκρατία χρειάζεται έναν καινούργιο ζωογόνο άνεμο αξιοκρατίας, αξιοπρέπειας και εμπιστοσύνης, έναν άνεμο που θα σαρώσει τις στρεβλώσεις των πελατειακών σχέσεων και τις κάθε είδους διαμεσολαβήσεις στο Κράτος και για την προάσπιση των ατομικών και κοινωνικών δικαιωμάτων.

Μόνο έτσι θα «ξαναβρούμε την ψυχή μας», την αυθεντικότητά μας, την πίστη μας σε αρχές και αξίες και θα δρομολογήσουμε την οικονομική, κοινωνική και εθνική επανεκκίνηση. Είναι μια θεμελιώδης προϋπόθεση και για την επιτυχία του αγώνα για τον τερματισμό της κατοχής, για ελευθερία και δικαίωση.

Η μάχη ενάντια στη συντήρηση, είναι μάχη δύσκολη. Όμως η μάχη πρέπει να δοθεί. Και αυτή τη μάχη οφείλουμε, όχι μόνο να τη δώσουμε, αλλά να την κερδίσουμε. Με συγκεκριμένες δράσεις. Με δημοκρατικό έλεγχο κάθε εξουσίας. Με θωράκιση των θεσμών, διαφάνεια στα οικονομικά πολιτικών φορέων και προσώπων. Για την επίτευξη του στόχου, για την εξάλειψη της διαφθοράς και της διαπλοκής, απαιτείται η συγκρότηση μιας εθνικής στρατηγικής, καθώς επίσης και η σύσταση μιας ανεξάρτητης αρχής, η οποία με αντικειμενικό και αμερόληπτο τρόπο να διερευνά τις υποθέσεις διαφθοράς. Μια επιτροπή αποτελούμενη από πρώην ανώτατους δικαστικούς, θα μπορούσε να διαμορφώσει μια εθνική στρατηγική και να προτείνει τις αναγκαίες νομοθετικές ρυθμίσεις. Η Βουλή των Αντιπροσώπων, μέσα στα πιο πάνω πλαίσια, υιοθέτησε σε νομοθετικό επίπεδο διάφορα μέτρα με σαφή στόχο την πάταξη της διαφθοράς, την αξιοκρατία και τη χρηστή διοίκηση.

Μερικές από αυτές τις νομοθετικές ρυθμίσεις είναι οι πιο κάτω: Έχει τροποποιηθεί το Σύνταγμα και έχει συνταχθεί το νομοθετικό πλαίσιο για τη δημιουργία διοικητικού δικαστηρίου. Αναμένεται το υπό ίδρυση δικαστήριο να συμβάλει στην ταχύτερη απονομή της δικαιοσύνης.

Έχει ψηφιστεί Νόμος που αναφέρεται στην κατάθεση Στοιχείων και Πληροφοριών στη Βουλή των Αντιπροσώπων και τις Κοινοβουλευτικές Επιτροπές (Νόμος 21 του 1985). Με τον Νόμο αυτόν παρέχεται η εξουσία στη Βουλή και ειδικότερα στις Κοινοβουλευτικές Επιτροπές, όπως κατά την άσκηση των εργασιών τους στο πλαίσιο των κατά νόμο αρμοδιοτήτων τους, όπως αυτές καταρτίζονται σύμφωνα με το άρθρο 73(3) του Συντάγματος της Κυπριακής Δημοκρατίας, να ζητούν πληροφορίες, γραπτές ή προφορικές, από τις διάφορες δημόσιες υπηρεσίες της Δημοκρατίας, τα νομικά πρόσωπα και τους οργανισμούς δημοσίου δικαίου, από τα νομικά πρόσωπα ιδιωτικού δικαίου ακόμη και από τους ιδιώτες, που κατά την κρίση τους μπορούν να υποβοηθήσουν στην εκτέλεση του έργου τους, στο υπό εξέταση από τις κοινοβουλευτικές επιτροπές θέμα.

Μια άλλη σημαντική νομοθεσία που συμβάλλει στην καταπολέμηση της διαφθοράς είναι η νομοθεσία που αφορά τη σύναψη δημοσίων συμβάσεων, Νόμος 12(1) του 2006. Επίσης η νομοθεσία που αφορά την Αναθεωρητική Αρχή Προσφορών (Νόμος 104(1) του 2010) διασφαλίζει τη νομιμότητα της σύναψης των συμβάσεων.

Σημαντικός είναι επίσης ο περί του Ασυμβίβαστου προς την Άσκηση των Καθηκόντων Ορισμένων Αξιωματούχων της Δημοκρατίας Ορισμένων Επαγγελματικών και Άλλων Συναφών Δραστηριοτήτων Νόμος, ο οποίος προβλέπει για το ασυμβίβαστο συγκεκριμένων θέσεων και δραστηριοτήτων σε σχέση με ορισμένους αξιωματούχους της Δημοκρατίας, συμπεριλαμβανομένης της υποβολής προσφοράς ή τη συνομολόγηση σύμβασης για παροχή, άμεσα ή έμμεσα, οποιωνδήποτε υπηρεσιών, προμηθειών ή έργων προς τον δημόσιο τομέα.

Τον ίδιο σκοπό εξυπηρετεί και ο περί του Ελέγχου Ανάληψης Εργασίας στον Ιδιωτικό Τομέα από πρώην Κρατικούς Αξιωματούχους και ορισμένους πρώην Υπαλλήλους του Δημοσίου και του ευρύτερου Δημόσιου Τομέα Νόμος. Απαγορεύει σε οποιοδήποτε πρόσωπο που έχει υπηρετήσει ως κρατικός αξιωματούχος ή ως υπάλληλος του δημοσίου και του ευρύτερου δημοσίου τομέα και το οποίο έχει με οποιονδήποτε τρόπο αφυπηρετήσει ή τερματίσει την υπηρεσία ή τη θητεία του να αναλάβει οποιαδήποτε εργασία στον ιδιωτικό τομέα, ομοειδούς αντικειμένου, εντός των πρώτων δύο ετών από την ημερομηνία αφυπηρέτησης ή τερματισμού της υπηρεσίας ή της θητείας του, εκτός αν έχει πρώτα υποβάλει αίτηση σε Επιτροπή από τους τρεις αρχαιότερους Εισαγγελείς της Δημοκρατίας και εξασφαλίσει τη συγκατάθεσή της.

Επιβάλλεται επίσης η εφαρμογή ενός βελτιωμένου μηχανισμού δημοσιοποίησης αλλά και ελέγχου των περιουσιακών στοιχείων των πολιτικών, των κρατικών αξιωματούχων και των υψηλόβαθμων δημόσιων υπαλλήλων.

Η αρμόδια Κοινοβουλευτική Επιτροπή Νομικών επεξεργάζεται αριθμό νομοσχεδίων και προτάσεων νόμου που αποσκοπούν στην ενίσχυση και βελτίωση του μηχανισμού αυτού. Σε αυτά τα σχέδια νόμου περιλαμβάνεται και πρόταση τροποποίησης του Συντάγματος, έτσι ώστε να επιτρέπεται ρητά η επέμβαση στην ιδιωτική ζωή, αν αυτή είναι αναγκαία, για το συμφέρον της διαφάνειας στη δημόσια ζωή ή της λήψης μέτρων εναντίον της διαφθοράς. Παρ' όλο που έχει θεσπιστεί ένα εκτενές νομοθετικό πλαίσιο για καταπολέμηση της διαφθοράς, εξακολουθεί να υπάρχει πεδίο για περαιτέρω δραστική βελτίωση του σχετικού νομοθετικού πλαισίου. Χρέος μας είναι να αποκαταστήσουμε την αξιοπιστία της πολιτικής. Γιατί η πολιτική είναι αναντικατάστατη διαδικασία που μετασχηματίζει το παρόν σε ένα καλύτερο αύριο. Η πολιτική είναι υπόθεση συλλογικής στράτευσης και προσφοράς. Δεν είναι υπόθεση διαχείρισης από τους λίγους μιας πίτας που παράγει η κοινωνία με την εργασία της.

Το χρέος μας είναι να συγκρουστούμε μέχρι τέλους με τις δυνάμεις της συναλλαγής, της διαπλοκής και της διαφθοράς. Με κοινωνική και πολιτική απαξίωση όσων εμπλέκονται στα φθοροποιά αυτά φαινόμενα και ασφαλώς με ποινικό κολασμό και με διαμόρφωση ενός αμυντικού θεσμικού δικτύου που θα αποτρέπει την εκδήλωσή τους.

ΓΙΑΝΝΑΚΗΣ Λ. ΟΜΗΡΟΥ
Πρόεδρος Βουλής των Αντιπροσώπων