Ποιοι και γιατί να μας παρακολουθούν; Τι έχουν να φοβηθούν από εμάς; Ποιος έσκισε τη χάρτα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και πόσο δημόσιο έγινε το ιδιωτικό; Ερωτήματα που ταλανίζουν το μυαλό μου. Ερωτήματα που γεννήθηκαν από τις αποκαλύψεις του κυρίου Σνόουντεν για τις παρακολουθήσεις των ΗΠΑ. Κανένα μέρος για να κρυφτούμε, κανένα βέτο στην ιδιωτικότητα.

Οι πολίτες τούτου του κόσμου έμαθαν μόλις το 2013 ότι παρακολουθούνται και βούλιαξαν ακόμη πιο βαθιά στον καναπέ της αδράνειάς τους. Και ύστερα σεργιάνισαν στις διαδικτυακές τους σελίδες ενημερώνοντας αυτούς που τους παρακολουθούν για ό,τι νεότερο έγινε στη ζωή τους. Φωτογραφίες, διευθύνσεις, τηλέφωνα, επαγγελματικές διασυνδέσεις, φίλοι, απόψεις, πολιτικά και θρησκευτικά πιστεύω, οικογενειακή κατάσταση… όλα στο φως.
Μα πώς μπόρεσες, κύριε Σνόουντεν, να φωτίσεις εκείνες τις πτυχές της ιστορίας τούτου του κόσμου σ' ένα προμελετημένο σχέδιο υπέρ της ηθικής σου;

Γιατί τόλμησες να μας υποδείξεις το χρέος μας απέναντι στην ηθική μας; Το χρέος του να είσαι και να παραμείνεις άνθρωπος, αγαπητέ κύριε Σνόουντεν, είναι χαμένο στα χιλιάδες ερωτηματικά που ταλανίζουν το μυαλό μας στην προσπάθειά μας να κατανοήσουμε τι είδος άνθρωποι θέλουμε να είμαστε. Και μέσα στη μιζέρια που μας χαρακτηρίζει ήρθες εσύ να μας ξυπνήσεις.

Σκιαγραφώντας την προσωπικότητά σου από την πράξη σου και τις συνέπειες που γνώριζες πως θα ακολουθήσουν, σημειώνω: Μοιάζεις με ένα σκεπτόμενο έφηβο που αντιλαμβάνεται πως τούτος ο κόσμος είναι ένα μάτσο χάλια και νομίζει πως μπορεί να τον σώσει μοναχός αυτός. Με έναν έφηβο που, περιτριγυρισμένος με τον μανδύα του εγωκεντρισμού του, θεωρεί πως μόνο αυτός κατάλαβε πως ο κόσμος είναι ένα μάτσο χάλια, αλλά διαφοροποιείσαι από έναν έφηβο στο εξής σημείο: Τόλμησες να νομίσεις πως οι άλλοι θα καταλάβουν πόσο σημαντικά είναι αυτά που τους λες. Η ηθική σου σκέψη είναι ανεπτυγμένη όσο των μεγάλων φιλοσόφων, αλλά η αντίληψή σου γύρω από τον τρόπο λειτουργίας του συστήματος της εξουσίας είναι σαν επτάχρονου παιδιού. Τα 'βαλες με το σύστημα ως μέλος του συστήματος και αυτό σε εξοστράκισε. Και όλοι εμείς απλώς κάνουμε like στα βίντεο και στις δηλώσεις σου, νομίζοντας πως έτσι επαναστατούμε, επικροτώντας τα όσα μάς είπες.

Νεαρέ κύριε Σνόουντεν, το σύστημα δεν αποδέχεται ανόμοια με αυτόν μέλη. Μοιάζει σαν Λερναία Ύδρα που ενώ εσύ της έκοψες ως νεοσύστατος ήρωας ένα κεφάλι, φύτρωσαν άλλα πέντε. Τους βοήθησες να βρουν τον τρόπο να σε φιμώσουν, τους βοήθησες να βρουν τον τρόπο να φιμώσουν κι άλλους σαν και σένα. Κι όσο εσύ παλεύεις για στιγμές ελευθερίας κλεισμένος σε ένα δωμάτιο σιωπής, τόσο αυτοί συνεχίζουν ακάθεκτοι το έργο της παρακολούθησης όλων εμάς. Κύριε Σνόουντεν, μέσα στο σύστημά μας ήσουν χρησιμότερος, δεν μας αξίζει να γνωρίζουμε, γιατί την γνώση δεν την εκτιμούμε. Ο αγώνας για το θεμελιώδες δικαίωμα στην ιδιωτικότητα ήταν αυτός που προκάλεσε την Αμερικανική Επανάσταση, αλλά πια επαναστατούμε μόνο για το ποιος θα βγάλει καλύτερα μια αυτο-φωτογραφία.

Οφείλω ως νέα της γενιάς σου να σε ευχαριστήσω για όσα αποκάλυψες, θα σου δώσω όμως μια συμβουλή: Πολέμα το σύστημα μέσα από αυτό, μάθε όσα περισσότερα μπορείς και μείνε ελεύθερα στοχαζόμενος. Η μόνη ελευθερία που έχουμε είναι η σκέψη μας! Θέλησες να γίνεις σωτήρας μας, μα μάθε κάτι, σε αυτόν τον κόσμο ηρωοποιούνται μονάχα όσοι πεθαίνουν για να μας σώσουν ή όσοι σκοτώνουμε επειδή μας έσωσαν!

ΑΡΙΣΤΟΝΙΚΗ ΘΕΟΔΟΣΙΟΥ-ΤΡΥΦΩΝΙΔΟΥ
Ψυχολόγος Εξελικτικής-Σχολικής κατεύθυνσης