Όσες και αν ήταν οι ασάφειες, όσο προκαταρκτικά και αν θεωρηθoύν αυτά που πρόσφατα δήλωσε ο Υπ. Παιδείας, το γεγονός και μόνο πως έγινε η σκέψη και υπάρχει πρόθεση για εμπλοκή της εκπαίδευσης στη διαδικασία και προσπάθεια που καταβάλλεται για επανένωση της πατρίδας μας πρέπει να χαιρετιστεί από όλους εμάς, που αγωνιζόμαστε και αγωνιούμε για τερματισμό της τωρινής κατοχής και διχοτόμησης. Δεν είναι μόνο το τεράστιο όφελος για τα παιδιά μας να τους προσφέρει το σχολείο τους γνώσεις και σκέψεις που θα βοηθούν στην ανάμειξή τους στην προσπάθεια για ένα καλύτερο μέλλον του λαού και της πατρίδας τους.
Είναι και το γεγονός ότι στρέφει την προσοχή μας στη μεγάλη σημασία της συμμετοχής των πολιτών [και όχι μόνο των πολιτικών] στην οποιαδήποτε διαδικασία επανένωσης της χώρας μας. Έχω τονίσει επανειλημμένα στη αρθρογραφία μου το αυτονόητο της ανάγκης επανένωσης της κυπριακής κοινωνίας και των θεσμών της -και όχι μόνον των κυβερνητικών και διοικητικών θεσμών και δομών- αν θέλουμε να είναι βιώσιμη η ομοσπονδιακή λύση που συμφωνήθηκε και προετοιμάζεται στις διακοινοτικές διαπραγματεύσεις η εφαρμογή της.
Μετά από δεκαετίες ματαιοπονίας για να λύσουμε το μεγάλο πρόβλημα που έχουμε στον τόπο μας -κατοχή και διχοτόμηση- είναι καιρός να προστρέξουν οι διαπραγματευτές και τα Ηνωμένα Έθνη στην εφαρμογή της καθιερωμένης από την κοινωνική ψυχολογία επιστημονική μέθοδο επίλυσης προβλημάτων. Επειδή είναι απλή και αποδειγμένα αποτελεσματική αυτή η μέθοδος [με βάση τη μακροχρόνια προσωπική επαγγελματική μου εμπειρία στην εφαρμογή της για επίλυση προβλημάτων στο προσωπικό, οικογενειακό και κοινοτικό επίπεδο], τη συνοψίζω πιο κάτω με την ελπίδα να τη διαβάσουν οι πολιτικοί μας και να την προωθήσουν στη διαδικασία επίλυσης του εθνικού προβλήματός μας.
Στρέφεται γύρω από τέσσερεις πυλώνες:-
Α] συλλογή και καταγραφή όλων των δεδομένων γύρω από το πρόβλημα που θέλουμε να επιλύσουμε
Β] διάγνωση της συμβολής των δεδομένων αυτών στη συνέχιση του προβλήματός μας
Γ] καταγραφή των συγκεκριμένων στόχων της επίλυσης του προβλήματός μας με βάση τη διάγνωσή μας.
Δ] επιλογή των τεχνικών δεξιοτήτων, διεργασιών και πρακτικών για επίτευξη των στόχων μας και συστηματική εφαρμογή τους
Αν κάνουν μιαν αναδρομή οι πολιτικοί μας στις δεκαετίες αναποτελεσματικών προσπαθειών για «επίλυση του Κυπριακού», θα διαπιστώσουν ότι δεν υπήρχε ούτε από μέρους τους αλλά ούτε και από τη Γραμματεία των ΗΕ η απαιτουμένη συστηματική προσπάθεια εφαρμογής της επιστημονικής μεθόδου. Δεν έκαναν ολοκληρωμένη συλλογή και καταγραφή όλων των σημαντικών δεδομένων που συνθέτουν «το Κυπριακό».
Κατέγραψαν και διαχειρίστηκαν στις διακοινοτικές διαπραγματεύσεις (που ξεκίνησαν και συνεχίζονται για δεκαετίες χωρίς αποτέλεσμα) μόνο τις πολιτικές, διοικητικές και κυβερνητικές διευθετήσεις για τερματισμό της διχοτόμησης της χώρας, αγνοώντας σημαντικά δεδομένα που αφορούσαν ιστορικές, κοινωνικές και ψυχολογικές διαστάσεις των σχέσεων μεταξύ των πολιτών από τις δυο κοινότητες. Επομένως, κατέληξαν σε λανθασμένη διάγνωση και δεν καθόρισαν ψυχολογικούς και κοινωνικούς στόχους και ενέργειες, που θα έφερναν την επανένωση του λαού και των ανθρώπων, και όχι μόνο των διοικητικών και κυβερνητικών θεσμών και διαδικασιών.
Αναφέρω παρενθετικά πως είχε η Γενική Γραμματεία των ΗΕ μια επιστημονική αναλαμπή στη δεκαετία του ’90. Βλέποντας την αναποτελεσματικότητα των διαπραγματεύσεων μεταξύ Κληρίδη-Ντενκτάς, διέγνωσαν ότι η έλλειψη εμπιστοσύνης και θετικών σχέσεων μεταξύ Ε/λ κα Τ/λ συνέβαλλε σημαντικά σε αυτήν την αναποτελεσματικότητα. Προωθήθηκε και εγκρίθηκε από το Συμβούλιο Ασφαλείας ψήφισμα, που μετέφερε την έμφαση της διαπραγματευτικής διαδικασίας στην επεξεργασία και εφαρμογή «Μέτρων Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης». Πάλι χωρίς αποτέλεσμα, γιατί ήταν μόνο μια αναλαμπή και όχι συνεπής και συστηματική στροφή προς την επιστημονική μέθοδο, που έπρεπε να περιλαμβάνει τον στόχο για τη σωστή ψυχολογική και κοινωνική προετοιμασία του λαού στις δυο κοινότητες, γι' αποκατάσταση της λεγομένης εμπιστοσύνης.
Και επιστρέφω από εκεί που άρχισα, δηλαδή την εμπλοκή της εκπαίδευσης στην προετοιμασία ενός κλίματος επανένωσης και συνεργασίας μεταξύ των πολιτών στις δυο κοινότητες. Και σημειώνω την ευχάριστη εξέλιξη που σήμερα πληροφορήθηκα, πως υπάρχει πρόθεση των Τ/κ να προτείνουν τον διορισμό από τους δυο ηγέτες ακόμα μιας τεχνικής επιτροπής, που θα ασχολείται με την παιδεία για την ειρήνη. Θέλω να πιστεύω πως θα ανταποκριθεί θετικά ο Πρόεδρός μας και αυτό να συμβάλει στην τόνωση της προσπάθειας επανένωσης του κυπριακού λαού, και όχι μόνον των κυβερνητικών δομών και διεργασιών.
ΤΑΚΗΣ ΚΟΝΗΣ
Κοινωνικός Ψυχολόγος - takiskonis @cytanet.com.cy
