Αν ανατρέξει κανείς σε διάφορες θεωρίες διοίκησης και δημιουργίας ομάδας, θα βρει τις ιδιαίτερα δημοφιλείς εκδοχές των θεωριών των Belbin και Tuckman. Ο πρώτος μιλά για προφίλ ομαδικής συνεισφοράς, ενώ ο δεύτερος για στάδια δημιουργίας ομάδας.

Από τη δεύτερη κατηγοριοποίηση έχω επισημάνει τρεις προσωπικές εμπειρίες, που δείχνουν ότι δυστυχώς βρισκόμαστε μόνο στο μέσον της διαδικασίας πολλές φορές, ανίκανοι να πετύχουμε τον στόχο που γενικά θεωρείται προσφιλής, τουλάχιστον στο πλαίσιο όσων πραγματεύονται οι πιο πάνω θεωρίες. Στο πλαίσιο της δεύτερης θεωρίας, τα στάδια είναι 4: σχηματισμός, αντιπαράθεση-πάγωμα, τυποποίηση, επίδοση.

Πρώτο περιστατικό που θα αναφέρω είναι η πρόσφατη εισαγωγή των Δεικτών Επιτυχίας στη Δημόσια εκπαίδευση. Εδώ τα μέρη είναι οι καθηγητές - διδακτικό προσωπικό και η διοίκηση στο ΥΠΠ. Σχεδόν όλες ο αναφορές που έχω ταυτοποιήσει έχουν να κάνουν με μια σχεδόν εχθρική, καχύποπτη στάση, που αντιστοιχεί στο 2ο στάδιο, δηλαδή σχεδόν περαιτέρω πάγωμα των σχέσεων των δύο μερών με βάση την πρωτοβουλία ή νέα πρόκληση ομαδικής συνεργασίας.

Η δεύτερη περίπτωση είναι μια προσωπική προσπάθεια ανατροφοδότησης λειτουργού ΥΠΠ για κάποια γραφειοκρατικά θέματα σχολ. μονάδων. Η αντίδραση ήταν υποδείξεις για παράκαμψη ιεραρχίας, ενώ η φύση του θέματος δεν δικαιολογούσε τέτοια υπόδειξη, «πάγωμα» των σχέσεων των δύο μερών και προκαταλήψεις. Ακόμα ένα παράδειγμα σταδίου 2 (αντιπαράθεση-πάγωμα), πολύ μακριά από το 4 (επίδοση).

Τέλος, σε παρουσία μου σε μια εφεδρική άσκηση με ιδιωτική πρωτοβουλία, όταν παρέθεσα απόψεις, η αντιμετώπιση ήταν ψυχρή, αποκλεισμού και σε καμιά περίπτωση συνεργατική. Ανεξαρτήτως αν προσωπικά υστερώ σε συνεργατικές δεξιότητες, τα πιο πάνω παραδείγματα δείχνουν ότι η κουλτούρα συνεργασίας είναι μια «Ιθάκη» πολύ μακρινή για τις κυπριακές πραγματικότητες.

ΦΙΛΙΠΠΟΣ ΑΥΞΕΝΤΙΟΥ
Εκπαιδευτικός