Παίρνοντας αφορμή από ένα άρθρο του κ. Λάζαρου Μαύρου στη «Σ», για τον πρόσφατο θάνατο στην Ελλάδα, του μόνου επιζώντα από τις τραγικές τορπιλακάτους που φύλαγαν την Κερύνεια μας, αρχικελευστή Σταύρου-Διονυσίου Μαγέτου σε ηλικία 72 ετών, να μας επιτραπεί να αφήσουμε μαζί με ένα δάκρυ -τιμή ελάχιστη στη θυσία των ηρώων του ’74- τη μνήμη να ταξιδέψει 41 χρόνια πίσω…

Εκείνο το πρωινό της 20ης Ιουλίου, όταν πια κατέστη φανερό ότι η Τουρκία επιτίθεται κατά της μικρής μας Κύπρου, ο ναυτικός διοικητής διατάσσει στις 4.45 π.μ., τις δύο παλαιού τύπου ρωσικές τορπιλακάτους που ναυλοχούσαν κάτω από το επιβλητικό φρούριο της θαλασσοφίλητης πόλης του Πραξάνδρου, Τ1 και Τ3, να αποπλεύσουν προς απόκρουση του ιταμού και θρασύτατου εισβολέα. Πράγμα το οποίο γίνεται, την 5η πρωινή, με τα δύο σκάφη να κινούνται βόρεια, έξω από το λιμάνι…

Ποιους να αναφέρουμε και τι να πούμε, για τα δραματικά γεγονότα που επακολούθησαν; Σαν Κερυνειώτης, θεωρώ χρέος μου να αναφερθώ στους 19χρονους ήρωες Φοίβο Φιερό και Χρίστο Καρεφυλλίδη, που επέβαιναν της πρώτης τορπιλακάτου, Τ1, υπό τον σημαιοφόρο Ν. Βερίκιο. Τα παλληκάρια μας που έπεσαν θύματα σε μια πραγματικά άνιση μάχη με έναν πολύ ισχυρότερο και πλήρως εξοπλισμένο αντίπαλο, σε συνθήκες προδοσίας! Που προσπάθησαν να αναχαιτίσουν τα τουρκικά αντιτορπιλικά, τα οποία έφεραν πυροβόλα με βεληνεκές 17.000 μέτρα, διαμέτρου 14,5 χιλιοστών! Ενώ τα δικά μας σκάφη μπορούσαν να πλήξουν στόχο σε απόσταση μόλις 2 μιλίων!..

Και, αναπόφευκτα τραγικό και ολέθριο το αποτέλεσμα: Η Τ3 επλήγη από ρουκέτα τουρκικού αεροσκάφους, 3 μίλια έξω από το λιμάνι, αναγκαζόμενη να πλεύσει πίσω προς την ακτή, προς διάσωση των επιβαινόντων. Αλλά, δεν πρόλαβε! Βυθίστηκε αύτανδρη, πλησίον της παραλίας Βόσπορος, κοντά στον Άγιο Επίκτητο, χωριό καταγωγής του μακαριστού πατέρα μου, που, ειρήσθω εν παρόδω, υπηρετούσε τότε στις τάξεις της Ε.Φ. ως στρατιωτικός ιατρός και βοήθησε πολλούς τραυματίες, κατά την εκκένωση της Κερύνειας μας…

Η άλλη τορπιλάκατος, η Τ3, υπό τον υποπλοίαρχο Λευτέρη Τσομάκη, έπλεε με τη μέγιστη δυνατή ταχύτητα προς αντιμετώπιση των τουρκικών πολεμικών πλοίων. Αλλά, πριν προλάβει να πλησιάσει καν τον στόχο της, εβλήθη και αυτή από βλήμα πυροβόλου, με αποτέλεσμα να φονευθούν ο κυβερνήτης Τσομάκης και τα 8 μέλη του πληρώματος. Ένας μόνο κατόρθωσε να διασωθεί, βαριά τραυματισμένος -θρυμματίστηκε το πόδι του από εχθρικά πυρά- ο ήρωας Σ. Μαγέτος, που αναφέραμε στην αρχή και έφυγε πρόσφατα από κοντά μας, για το αιώνιο και τελευταίο του ταξίδι και ετάφη στην αττική γη, στο Γ’ νεκροταφείο της Νίκαιας στον Πειραιά.

Να σημειώσουμε και μια ιδιαίτερα τραγική περίπτωση: Ένας εκ των θυμάτων της άνισης αυτής αναμέτρησης με τον εισβολέα, ο Ελλαδίτης ναύτης Νίκος Δεριζιώτης, ο οποίος λίγο πριν σκοτωθεί είχε καταφέρει να καταρρίψει δύο τουρκικά πολεμικά αεροσκάφη, εθεωρείτο από τον πατέρα του ως αγνοούμενος. Διότι ο τραγικός πατέρας δεν μπορούσε να αποδεχθεί τον χαμό του παλληκαριού του, εφόσον δεν είδε το πτώμα… Και, μετά από πολλές άκαρπες, δυστυχώς, προσπάθειες να μάθει την αλήθεια για το παιδί του, πέθανε με το όνομά του στα χείλη, τον Σεπτέμβρη του 2001 και ετάφη στην Ν. Ερυθραία Αττικής…

Αυτό, λοιπόν, το μικρό σημείωμα, που θα το παρομοίαζα με ένα λιτό, δάφνινο στεφάνι, ριγμένο στους υγρούς τάφους των πεσόντων, πρέπει να το αφιερώσουμε και σ' εκείνους που ακόμη και σήμερα, ελαφρά τη καρδία, υποστηρίζουν ανερυθρίαστα και χωρίς ντροπή ότι οι συνέλληνες αδελφοί δεν μετείχαν αρκετά στον τιτάνιο και άνισο αγώνα που διεξήγαμε τότε, για την προάσπιση της πατρίδας μας…

ΑΝΤΩΝΗΣ ΧΑΤΖΗΑΝΤΩΝΗΣ
Κερυνειώτης πρόσφυγας, στοχαστής