Το γεγονός ότι η Κυβέρνηση κατάφερε να αντλήσει ένα δισεκατομμύριο με κόστος 4,25% για περίοδο 10 ετών, επιβεβαιώνει με τον πιο επίσημο τρόπο την επιστροφή της Κύπρου στις αγορές. Αυτοί που έχουν τα χρήματα, αυτοί αποφάσισαν. Είναι όπως λέμε «ο λαός αποφάσισε» και ουδείς μπορεί να αμφισβητήσει τη βούληση του λαού. Το επιτόκιο 4,25% δεν είναι χαμηλό αφού η Πορτογαλία δανείζεται με 2,68%, αλλά είναι πολύ καλό για μια χώρα που βρίσκεται ακόμα σε μνημόνιο και η οποία δεν έχει ακόμα ολοκληρώσει τις βασικές μεταρρυθμίσεις που επηρεάζουν το Δημόσιο, όπως ιδιωτικοποιήσεις, δημόσια διοίκηση, Γενικό Σχέδιο Υγείας κλπ. Τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια, όσο και αν φαίνεται παράξενο, δεν επηρεάζουν την πρόσβαση της Κύπρου στις διεθνείς αγορές, επειδή τις όποιες ζημιές θα προκύψουν από αυτά δεν θα τις υποστεί το Δημόσιο (δηλαδή ο φορολογούμενος), αλλά οι μέτοχοι των τραπεζών.

Η αλήθεια είναι ότι τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια δεν επηρεάζουν άμεσα τις επενδύσεις και την ανάπτυξη, διότι οι τράπεζες έχουν υπερβολική ρευστότητα για να δανείσουν, απλώς η ζήτηση είναι μειωμένη και οι όροι δανειοδότησης πολύ αυστηροί. Τα μη εξυπηρετούμενα όμως επηρεάζουν έμμεσα τις επενδύσεις και την ανάπτυξη, διότι όσοι πολίτες και επιχειρήσεις είναι εγκλωβισμένοι σε δάνεια που δεν μπορούν να εξυπηρετήσουν, δεν μπορούν να κάνουν νέες επενδύσεις. Η οικονομία, λοιπόν, χρειάζεται νέους επενδυτές και επιχειρηματίες χωρίς βαρίδια, για να προχωρήσουν σε δανεισμό και επενδύσεις. Πολύ περισσότερο, η οικονομία χρειάζεται επενδύσεις από το εξωτερικό, αλλά οι ξένες επενδύσεις χρειάζονται κίνητρα και προοπτική, κυρίως προοπτική, διότι χωρίς αυτήν κανένας δεν ρισκάρει τα χρήματά του.

Η επιστροφή της Κύπρου στις αγορές δανεισμού πραγματοποιήθηκε κάτω από πολύ ευνοϊκές συνθήκες, αφού τα επιτόκια στην Ευρώπη και στις ΗΠΑ είναι τα χαμηλότερα που υπήρξαν ποτέ. Η ποσοτική χαλάρωση (quantitative easing), που εφάρμοσαν οι Κεντρικές Τράπεζες των ανεπτυγμένων χωρών, έχουν πιέσει τα επιτόκια προς τα κάτω. Για τις χώρες που βαθμολογούνται με άριστα (ΑΑΑ), όπως είναι η Γερμανία, το Ηνωμένο Βασίλειο, οι ΗΠΑ, κ.λπ, το κόστος δανεισμού έχει υποχωρήσει κάτω από το 1%, ενώ για τις πλείστες χώρες οι αποδόσεις των 10ετών ομολόγων (δηλαδή το κόστος δανεισμού) κυμαίνονται μεταξύ 1,5% και 2%.

Για μια χώρα που τα ομόλογά της θεωρούνται ακόμα «σκουπίδια», το 4,25% θεωρείται επιτυχία. Βασικά τα ομόλογα της Κυπριακής Δημοκρατίας δεν θα έπρεπε να βαθμολογούνται ως «σκουπίδια», αλλά οι οίκοι αξιολόγησης δεν «τολμούν» ακόμα να βγάλουν τα κυπριακά ομόλογα έξω από αυτήν την κατηγορία μέχρι να περάσει ένα χρονικό διάστημα διαρκούς σταθερότητας για τη χώρα.

Εάν η πορεία εξυγίανσης των δημοσίων οικονομικών συνεχιστεί κατά τους επόμενους μήνες και αν η Κυβέρνηση ολοκληρώσει τις μεταρρυθμίσεις που η ίδια συμφώνησε με τους δανειστές της, τότε τα κυπριακά ομόλογα θα εξέλθουν της κατηγορίας «σκουπίδια» και θα θεωρούνται πλέον ως επενδυτική επιλογή για τα επενδυτικά ταμεία. Για όσους, όμως, πιστεύουν ότι η επιστροφή της Κύπρου στις αγορές σηματοδοτεί και το τέλος της δημοσιονομικής πειθαρχίας, η αλήθεια είναι ότι η δημοσιονομική πειθαρχία δεν ξεκίνησε ακόμα, διότι μέχρι σήμερα και γι' ακόμα ένα έτος, το δημόσιο θα συνεχίσει να δανείζεται για να καλύπτει ελλείμματα.

ΜΑΡΙΟΣ ΜΑΥΡΙΔΗΣ
Οικονομολόγος, βουλευτής ΔΗΣΥ Κερύνειας