Η πιθανή είσοδος στη Βουλή του δημοκρατικού κόμματος, σε συνδυασμό με την παράλληλη διατήρηση των ποσοστών από πλευράς εθνικιστικού κόμματος, αναμένεται να του χαλάσει και πάλι τα σχέδια…

Η μάχη στις επαναληπτικές εκλογές στην Τουρκία θα κριθεί στο εάν το κόμμα Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (AKP) του Νταβούτογλου και πρώην του Ερντογάν λάβει το απαιτούμενο ποσοστό, το οποίο θα του δίδει τη δυνατότητα να συγκεντρώσει τα 3/5 των εδρών της Μεγάλης Εθνοσυνέλευσης (330 από συνόλου 550) και το δικαίωμα να καταρτίσει νέο σύνταγμα, το οποίο θα μπει σε δημοψήφισμα, είτε να πάρει τα 2/3 των εδρών (περίπου 367 έδρες) και να φτιάξει το σύνταγμα και να το περάσει από την εθνοσυνέλευση χωρίς να υποχρεούται να το θέσει σε δημοψήφισμα.

Ως γνωστό, ο Ερντογάν επιθυμεί την αναθεώρηση του συντάγματος για μεταβολή του πολιτεύματος της Τουρκίας σε προεδρικό, όπου ο πρόεδρος της δημοκρατίας, δηλαδή ο ίδιος, θα συγκεντρώνει περισσότερες αρμοδιότητες από αυτές που έχει τώρα, ενώ θα έχει αυξημένο ρόλο και σε σχέση με τον πρωθυπουργό και το κοινοβούλιο. Τονίζεται ότι η Τουρκία είναι χωρισμένη σε 85 εκλογικές περιφέρειες, οι οποίες εκλέγουν έναν ορισμένο αριθμό βουλευτών στην εθνοσυνέλευση.

Η εθνοσυνέλευση αναλογεί συνολικά 550 έδρες. Κάθε περιφέρεια εκλέγει έναν ορισμένο αριθμό βουλευτών ανάλογα με τον πληθυσμό της. Το ανώτατο εκλογικό συμβούλιο της Τουρκίας διεξάγει σε τακτά χρονικά διαστήματα απογραφή του πληθυσμού σε κάθε περιφέρεια και μπορεί να αυξήσει ή να μειώσει τον αριθμό μιας περιφέρειας ανάλογα με τον πληθυσμό της. Στις εκλογές του Ιουνίου του 2015 κομβικό σημείο υπήρξε η είσοδος του δημοκρατικού κόμματος (HDP), το οποίο είναι νεοσυσταθέν κουρδικό κόμμα.

Ως γνωστό, το εκλογικό μέτρο για είσοδο ενός κόμματος στη Μεγάλη Εθνοσυνέλευση ορίζεται στο 10%. Να σημειωθεί ότι βάσει και του εκλογικού μέτρου για είσοδο στη Βουλή οι έδρες που λαμβάνουν τα κόμματα αναπροσαρμόζονται στο ποσοστό που μπαίνει στη Βουλή και συνήθως το πρώτο σε ποσοστό κόμμα παίρνει ένα σημαντικό μπόνους σε σχέση και με τα άλλα κόμματα. Ενώ τον Ιούνιο ο Ερντογάν έλπιζε ότι το δημοκρατικό κόμμα θα έμενε εκτός Βουλής, ώστε η κατανομή των εδρών να ήταν τέτοια που θα του έδινε αυτό που ήθελε, η είσοδος του δημοκρατικού κόμματος τού χάλασε τα σχέδια.

Το δημοκρατικό κόμμα είχε λάβει τότε 13% και 80 έδρες. Ουσιαστικά η είσοδος ενός 4ου κόμματος στην εθνοσυνέλευση στέρησε την αυτοδυναμία στο 1ο κόμμα, αφού οι έδρες κατανεμήθηκαν σε περισσότερα κόμματα (χρειαζόταν 276 για αυτοδυναμία). Χωρίς αυτοδυναμία και μετά από πολύμηνη διαπραγμάτευση, δεν κατέστη δυνατό να σχηματιστεί κυβέρνηση συνεργασίας, παρόλο που σε κάποια στιγμή έγινε προσπάθεια για τον λεγόμενο «μεγάλο συνασπισμό».

Σε αυτές τις εκλογές φαίνεται ότι ο Ερντογάν έχει ακολουθήσει άλλη στρατηγική. Θέλησε να εξασφαλίσει ψήφους από το εθνικιστικό κόμμα (MHP) αντί από τους Κούρδους. Φαίνεται ότι η στρατηγική του οδεύει στην ορθή κατεύθυνση. Δημοσκοπικά φαίνεται ότι μετά και την πρόσφατη τρομοκρατική επίθεση της 10ης Οκτωβρίου, το κόμμα Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης έχει ανέβει από το 41% περίπου στο 43%, ενώ έχει παρατηρηθεί μείωση 2 μονάδων στο εθνικιστικό κόμμα, από το 15% στο 13%.

Το δημοκρατικό κόμμα έχει επίσης μια μείωση 2 μονάδων από το 14% στο 12%, την ώρα που το Ρεπουμπλικανικό κόμμα (CHP) έχει ανέβει περίπου 2 μονάδες. Tο κόμμα του Ερντογάν φαίνεται να έχει ανέβει αλλά το ζητούμενο είναι εάν το ποσοστό που θα λάβει θα είναι αρκετό να του δώσει αυτοδυναμία. Η πιθανή είσοδος στη Βουλή του δημοκρατικού κόμματος, σε συνδυασμό με την παράλληλη διατήρηση των ποσοστών από πλευράς εθνικιστικού κόμματος, αναμένεται να του χαλάσει και πάλι τα σχέδια. Θα πρέπει να σημειωθεί ακόμα ότι το κόμμα Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης ,παρόλο που κυβερνά από το 2002, έχει ακολουθήσει φθίνουσα πορεία. Το 2002 είχε λάβει 363 έδρες, το 2007 είχε λάβει 341, το 2011 είχε λάβει 327, ενώ τον Ιούνιο του 2015 είχε λάβει 258 έδρες.

ΔΡ ΝΑΣΙΟΣ ΟΡΕΙΝΟΣ
Εκλογικός Αναλυτής στο Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο Κύπρου