Μια απίστευτη ιστορία για έναν ήρωα του Β’ Παγκοσμίου, που έπεσε πολεμώντας του Γερμανούς εισβολείς στην Ελλάδα, ήρθε στο φως εντελώς τυχαία, 54 ολόκληρα χρόνια μετά τη θυσία του. Τη συγκλονιστική αυτή ιστορία μάς διηγήθηκε πριν από λίγες ημέρες ο αδελφός του ήρωα, Σάββας Παπαευσταθίου, με την ευκαιρία που πλησίαζε η 28η Οκτωβρίου. Φίλος από παλιά ο Σάββας Παπαευσταθίου, Τομεάρχης του Ευαγόρα Παλληκαρίδη, για τον οποίο μού μίλησε πολλές φορές, με πήρε στο τηλέφωνο για να μου διηγηθεί την ιστορία του αφανούς ήρωα αδελφού του.

Ήταν αρχές του 1941 όταν ο Μόδεστος Παπαευσταθίου, που γεννήθηκε στην Πλατανιστάσα στις 12 Αυγούστου 1919, κατατάγηκε στο Κυπριακό Εθελοντικό Σύνταγμα. Μετά από τη βασική εκπαίδευση στα Πολεμίδια μπήκε στο πλοίο και μαζί με άλλους Κυπρίους αποβιβάστηκαν στον Πειραιά, όπου θα προωθούνταν στο μέτωπο για να ενταχθούν στα βρετανικά στρατεύματα, που πολεμούσαν στην Ελλάδα. Από τότε δεν έδωσε σημεία ζωής και με τη λήξη του πολέμου μάταια τον καρτερούσαν οι δικοί του. Τον θεωρούσαν αγνοούμενο. Στην πραγματικότητα, όμως, ο Μόδεστος δεν ήταν αγνοούμενος, αλλά ήρωας του πολέμου. Είχε πέσει στο πεδίο της τιμής πολεμώντας τους Γερμανούς εισβολείς και είχε ταφεί στο Βρετανικό Στρατιωτικό Κοιμητήριο με το επίθετο Παπαευστρατίου, αντί Παπαευσταθίου.

Κατά τη διάρκεια του Απελευθερωτικού Αγώνα της ΕΟΚΑ, όταν ο αδελφός του ήρωα, Σάββας Παπαευσταθίου, καταζητήθηκε από τους Βρετανούς για την αγωνιστική του δράση, στρατιώτες πήγαν στην Πλατανιστάσα και ζήτησαν από τον πατέρα του, Παπαευστάθιο, να τους πει πού κρυβόταν ο γιος του. Ο λεβεντόπαπας της Πλατανιστάσας πήρε τα παράσημα του ήρωα γιου του Μόδεστου και τους τα έριξε στα μούτρα, λέγοντάς τους: «Να μου πείτε πού είναι ο ήρωας γιος μου Μόδεστος, που τον παρασημοφόρησε ο βασιλιάς σας» και τους πέταξε στα μούτρα τα μετάλλια που του είχαν στείλει από το Υπουργείο Άμυνας της Βρετανίας. Αντί απάντησης, οι ανάλγητοι και αδίσταχτοι Βρετανοί συνέλαβαν τον ιερέα της Πλατανιστάσας και τον έκλεισαν δυο χρόνια στα κρατητήρια Πύλας.

Μετά τον Αγώνα, η εταιρεία «Κομήτης» του Σάββα Παπαευσταθίου προμήθευε τις βρετανικές βάσεις με διάφορα είδη τροφίμων. Τότε ο Σάββας γνωρίστηκε με τον υπεύθυνο τροφοδοσίας των Βάσεων και του δόθηκε η ευκαιρία να συζητεί μαζί του το Κυπριακό και τη βρετανική φιλοτουρκική στάση. Ο Σάββας τού τόνιζε ότι οι Βρετανοί υποστήριζαν πάντοτε τους Τούρκους, οι οποίοι ουδέποτε πολέμησαν στο πλευρό τους, ενώ δεκάδες χιλιάδες Έλληνες Κύπριοι το 1940-41 εντάχθηκαν με το Σύνταγμά τους στον βρετανικό στρατό και ο ίδιος είχε αδελφό ήρωα του πολέμου, αλλά κανένας δεν ξέρει πού είναι θαμμένος.

Ο Βρετανός προθυμοποιήθηκε να τον βοηθήσει και του ζήτησε στοιχεία για τον αδελφό του. Του έδωσε μια διεύθυνση στο Υπουργείο Άμυνας της Βρετανίας, του ζητήθηκαν στοιχεία και του απάντησαν ότι υπάρχει τάφος στο Βρετανικό Στρατιωτικό Κοιμητήριο του παλαιού Φαλήρου, που στην πλάκα του φέρει το όνομα Μόδεστος Παπαευστρατίου και όχι Παπαευσταθίου.

Σε δυο μέρες ο Σάββας πήρε τη γυναίκα του και πήγαν στο παλαιό Φάληρο, επισκέφτηκαν το Βρετανικό Στρατιωτικό Κοιμητήριο και βρήκαν τον τάφο του Μόδεστου, διασταύρωσαν όλα τα στοιχεία που ήταν γραμμένα στην πλάκα με τα δικά τους και διαπίστωσαν ότι μόνο το επίθετο είχε λάθος. Ο Σάββας έγραψε το λάθος στο Βρετανικό Υπουργείο Άμυνας και σε πολύ μικρό χρονικό διάστημα η παλιά ταφόπετρα αντικαταστάθηκε από καινούργια με το ορθό όνομα του Μόδεστου Παπαευσταθίου. Του ήρωα που δικοί του, 54 χρόνια μετά τη θυσία του βρήκαν τον τάφο του σε ελεύθερο έδαφος της Μητέρας Πατρίδας.

ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ ΧΑΡΑΛΑΜΠΙΔΗΣ