Τα τροχαία δυστυχήματα στον τόπο μας δεν λένε να κοπάσουν. Καθημερινά νέοι και ηλικιωμένοι γίνονται θύματα θανατηφόρων τροχαίων, τα οποία κατά κύριο λόγο οφείλονται στον ανθρώπινο παράγοντα λόγω ανεπάρκειας στην οδική κατάρτιση, η οποία οδηγεί σε υποβάθμιση της οδικής συνείδησης. Με την ευκαιρία της ευρωπαϊκής ημέρας για οδική ασφάλεια, παραθέτω σχετική επιστολή μου την οποίαν απέστειλα στον Τύπο πριν από οκτώ χρόνια, αλλά δεν δημοσιεύθηκε γιατί θεωρήθηκε μακροσκελής. Ευελπιστώ πως σήμερα θα δημοσιευθεί και ελπίζω πως θα συμβάλει στη μείωση των τροχαίων δυστυχημάτων με αποτέλεσμα τη διάσωση ανθρώπινων ζωών.

«14 Μαΐου 2007.
Ύστερα από το χθεσινό οδικό δυστύχημα στα Λατσιά, στο οποίο έχασε τη ζωή του ένας συνάνθρωπός μας από τη Λέσβο, ο οποίος ήλθε στη Κύπρο ως φιλοξενούμενος για λίγες μέρες και μάλιστα έλαβε μέρος και σε εκδήλωση για τη μείωση των οδικών δυστυχημάτων, η κυπριακή κοινωνία έχει συγκλονισθεί. Αυτό όμως δυστυχώς θα κρατήσει για δυο-τρεις μέρες μέχρι το επόμενο έγκλημα, γιατί αυτά τα συμβάντα δεν είναι τίποτε άλλο από εγκλήματα. Η επιστολή μου αυτή σκοπό έχει τον προβληματισμό όλων μας, αλλά κυρίως του Υπουργείου Δικαιοσύνης, που είναι υπεύθυνο για την εφαρμογή των νόμων και βεβαίως και του Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας (ΚΟΚ).

Μπορεί να φαίνεται πως η αλόγιστη ταχύτητα από νεαρούς και άπειρους οδηγούς, όπως και η οδήγηση υπό την επήρεια του αλκοόλ αποτελούν τους βασικούς παράγοντες για τα θανατηφόρα δυστυχήματα, ιδιαίτερα εκείνα με μοτοσικλετιστές, όμως ο κυριότερος λόγος όλων των οδικών δυστυχημάτων οφείλεται στον ανθρώπινο παράγοντα, ως απότοκο ελλείψεως Βαθιάς Οδικής Συνείδησης. Σ’ αυτόν τον τομέα θα πρέπει να στραφεί η προσοχή όλων, δηλαδή στη δημιουργία οδικής συνείδησης από πολύ μικρή ηλικία. Όλοι οι νέοι οδηγοί θα πρέπει να αποκτήσουν αυτήν τη Συνείδηση, έτσι ώστε στα επόμενα πέντε-δέκα χρόνια οι νέοι οδηγοί να μην εμπλέκονται σε οδικά δυστυχήματα.

Τι είναι όμως Οδική Συνείδηση; Κατά την άποψη μου ο καλός οδηγός, με τέλεια οδική συνείδηση, είναι αυτός ο οποίος τηρεί με θρησκευτική ευλάβεια όλους τους κανόνες του Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας. Ο καλός οδηγός, προτού προβεί σε οποιαδήποτε ενέργεια κατά την οδήγηση ή τη στάθμευση του οχήματός του, σκέφτεται αν η ενέργειά του είναι σύμφωνη με τον ΚΟΚ και με την κοινή λογική.

Δυστυχώς στον τόπο μας, μόνο 1-2% των οδηγών τηρούν αυστηρά τον ΚΟΚ. Σε μια διαδρομή κατά μήκος οποιουδήποτε δρόμου στις πόλεις και στα χωριά του νησιού μας, μπορεί κάποιος να σημειώσει εκατοντάδες παραβάσεις, ιδιαίτερα σε θέματα στάθμευσης, σε διάστημα 15-20 λεπτών. Οι Κύπριοι οδηγοί, στην πλειοψηφία τους, δεν γνωρίζουν π.χ., ότι δεν μπορεί κανείς να σταθμεύσει το όχημά του σε ένα δρόμο στην αντίθετη πλευρά από την κατεύθυνση στην οποία οδηγεί, έστω και εάν η στάθμευση στον δρόμο αυτόν επιτρέπεται και στις δύο πλευρές. Έχω δει εκατοντάδες οδηγούς να σταθμεύουν παράνομα με τον τρόπο αυτόν, στη συνέχεια σταθμεύει κάποιος κανονικά μπροστά τους και όταν θα φύγουν αντιμετωπίζουν τον κίνδυνο να συγκρουσθούν με οχήματα που κινούνται στη κανονική τους πορεία, χωρίς οι οδηγοί που κινούνται κανονικά στον δρόμο να αντιλαμβάνονται ότι κάποιος σκοπεύει να βγει ξαφνικά από μπροστά τους για να προφυλαχθούν.

Ο Κύπριος οδηγός σταθμεύει στις διασταυρώσεις δρόμων με τρόπο που να εμποδίζει την ορατότητα, χωρίς να σκέφτεται τις δυσκολίες και τον κίνδυνο που θα αντιμετωπίσει κάποιος όταν προσπαθεί να εισέλθει από πάροδο σε κύριο δρόμο με μεγάλη κυκλοφορία. Τούτο, όπως γνωρίζετε, είναι εξαιρετικά επικίνδυνο. Έχω προσωπική πείρα, όταν με μεγάλη ετοιμότητα και γρήγορη αντίδραση απέφυγα σύγκρουση με μοτοσυκλετιστή, ο οποίος βγήκε από πάροδο χωρίς να είναι σίγουρος αν ο κύριος δρόμος ήταν ελεύθερος. Ο μοτοσυκλετιστής αυτός πιθανόν να ήταν νεκρός ύστερα από ενδεχόμενη σύγκρουση.

Ανέφερα μόνο δύο περιπτώσεις σοβαρής καταστρατήγησης του ΚΟΚ, τις οποίες ο Κύπριος οδηγός δεν θεωρεί σημαντικές παραβάσεις αλλά αποτελούν καθημερινή πρακτική του, μαζί με την παράνομη και άναρχη στάθμευση. Ο λόγος που ανέφερα αυτές τις δύο περιπτώσεις είναι για να προχωρήσω πιο πέρα και να εισηγηθώ τον μοναδικό τρόπο δημιουργίας οδικής συνείδησης στους ενήλικες οδηγούς, με παλιές νοοτροπίες και κακές συνήθειες. Και ο μοναδικός τρόπος δεν είναι άλλος από τον πειθαναγκασμό των οδηγών να αποφεύγουν αυτές τις «μικροπαραβάσεις», με αυστηρή αστυνόμευση και παραδειγματική τιμωρία. Μόνο με αυτόν τον τρόπο οι Κύπριοι οδηγοί θα μάθουν το ΚΟΚ και θα τον τηρούν. Το παράδειγμα των οδηγών που χρησιμοποιούν τους δρόμους των βρετανικών βάσεων χωρίς να υποπίπτουν σε παραβάσεις είναι χαρακτηριστικό.

Σαν κατακλείδα θα αναφέρω τρία παραδείγματα από τις εμπειρίες μου στις ΗΠΑ, για να καταδείξω πώς αποκτάται η ορθή οδική συνείδηση και η πλήρης τήρηση του ΚΟΚ. Η τήρηση του STOP είναι πάρα πολύ αυστηρή και το όχημα πρέπει να ακινητοποιηθεί πλήρως, έστω και για ελάχιστο, ανεξάρτητα του εάν η ορατότητα των δρόμων είναι πλήρης και οι δρόμοι είναι ελεύθεροι χωρίς κίνηση σ’ αυτούς. Αυτό είναι απαραίτητο, για να γίνει συνείδηση στον οδηγό και να ενεργεί πάντοτε με τον ίδιο τρόπο.

Σε διασταυρώσεις που δεν υπάρχουν φώτα τροχαίας, είτε είναι πλήρης διασταύρωση είτε ταφ, υπάρχει STOP σε όλα τα σημεία των διασταυρώσεων. Οι οδηγοί υποχρεούνται να σταματήσουν και να φύγουν με τη σειρά που έφθασαν στο STOP, δηλαδή εκείνος που έφθασε πρώτος φεύγει πρώτος και ούτω καθεξής. Φαντάζεστε τον Κύπριο οδηγό, ο οποίος ακόμα και στα φώτα τροχαίας παραβιάζει τους κανόνες, με αποτέλεσμα να γίνονται περισσότερα δυστυχήματα σε διασταυρώσεις με φώτα τροχαίας, να φθάσει στο επίπεδο των ΗΠΑ; Είμαι βέβαιος ότι τα τροχαία δυστυχήματα θα μειωθούν σε τέτοιο βαθμό, που θα μας είναι απίστευτος.

Μπροστά σε σχολεία ή άλλους επικίνδυνους δρόμους, δεν υπάρχουν «κυρτώματα ή σαμαράκια», τα οποία το μόνο που προκαλούν είναι φθορά στα οχήματα και ταλαιπωρία στους οδηγούς. Καθορίζεται όριο ταχύτητας και μάλιστα μπροστά από σχολεία ισχύει μόνο κατά τις ώρες λειτουργίας του σχολείου. Υπάρχει αυστηρή και συχνή αστυνόμευση στα μέρη αυτά, και παράβαση του ορίου ταχύτητας σημαίνει μεγάλο χρηματικό πρόστιμο και αφαίρεση της άδειας οδηγού για σημαντικό χρονικό διάστημα. Το αποτέλεσμα είναι η πιστή, ευλαβική και συνεχής τήρηση όλων των ΚΟΚ από όλους, δηλαδή η δημιουργία ορθής οδικής συνείδησης».

ΟΔΥΣΣΕΑΣ ΑΓΓΕΛΙΔΗΣ