Πριν από μερικούς μήνες, κατά την επανέναρξη των συνομιλιών μετά την αποχώρηση του «Barbaros» από τα κυπριακά χωρικά ύδατα, ο εκπρόσωπος του Γ.Γ. των Ηνωμένων Εθνών Έσπεν Μπαρθ Έιντε δήλωνε, με πομπώδη και βαρύγδουπο τρόπο, στα Μ.Μ.Ε. «Θα μείνετε κατάπληκτοι από την επιτυχή πορεία των συνομιλιών που επανήρχισαν». Έκτοτε στο ίδιο μοτίβο επαναρχίσαμε και συνεχίσαμε τον νέο κύκλο των συνομιλιών.

· Εκθειάσαμε φορτικά και κατ’ επανάληψιν το νέο παράθυρο ευκαιρίας που ανοίχθηκε επιτέλους στο Κυπριακό, με την εκλογή του Μουσταφά Ακιντζί στην ηγεσία των Τουρκοκυπρίων.

· Πραγματοποιήσαμε θέατρα κι εκδηλώσεις ένθεν κι ένθεν της γραμμής των κατεχομένων εδαφών μας, χειροκροτώντας την παράσταση στο θέατρο Ριάλτο της Λεμεσού και ευλογώντας την αναπαράσταση του «Ιππόλυτου» στο κατεχόμενο και βεβηλωμένο αρχαίο θέατρο της Σαλαμίνας μας.

· Οργανώσαμε σωρεία διαλέξεων, συζητήσεων, ημερίδων και σεμιναρίων σε χωριά και πόλεις της ελεύθερης Κύπρου, στην προσπάθειά μας να προετοιμάσουμε τον κυπριακό Ελληνισμό για την επερχόμενη λύση, που θα μας απαλλάξει από την κατοχή και θα καταστήσει την Κύπρο μας Σιγκαπούρη της Μεσογείου.
Μια λύση, το περιεχόμενο της οποίας ούτε οι ίδιοι οι ομιλητές δεν μπορούσαν να εξηγήσουν στο ακροατήριό τους.

· Διαδηλώσαμε απ’ άκρου σ’ άκρον ότι ο Τουρκοκύπριος ηγέτης μοιράζεται μαζί μας το όραμα για μια επανενωμένη Κύπρο χωρίς στρατεύματα κατοχής και εποίκους, και πως ο κύριος Ακιντζί, όντας διαφορετικός από τους προκατόχους του, θα εργαστεί άοκνα για μια Κύπρο για τους Κυπρίους.

· Μέσα στον φρενήρη ενθουσιασμό μας για τη δήθεν νέα πορεία στο Κυπριακό, εισαγάγαμε όρους όπως «Κυπρογενής λύση», «Κυπριοφροσύνη» και άλλα ηχηρά παρόμοια, και δηλώσαμε έτοιμοι να απαρνηθούμε τις καταβολές, την καταγωγή μας, τις πολιτιστικές μας παραδόσεις, τις έννοιες και τις αξίες του ελληνικού μας πολιτισμού, για να είναι τάχα πιο εύκολη και προσιτή η λύση.

· Κωφεύαμε ή αφελώς προσπαθούσαμε να αγνοήσουμε όλες τις κατά καιρούς δηλώσεις του κ. Ακιντζί, για επιμονή στην εκ περιτροπής προεδρία, για παραμονή των εποίκων, για διατήρηση των εγγυήσεων, για πλήρη ισότητα στο «νέο κράτος» που θα δημιουργηθεί από την ένωση των ήδη υφιστάμενων κρατιδίων, ήτοι της «Τουρκικής Δημοκρατίας της Βόρειας Κύπρου» και της «Ελληνικής Διοίκησης της Νότιας Κύπρου», όπως αποκαλούν την ελεύθερη Κυπριακή Δημοκρατία οι Τούρκοι της Τουρκίας, αλλά και οι Τούρκοι της Κύπρου.

· Μοναδικό στήριγμα και σανίδα σωτηρίας στη μορφή του «νέου κράτους» που θα δημιουργηθεί, θεωρήσαμε την εφαρμογή του κοινοτικού κεκτημένου και ειδικά των βασικών ελευθεριών διακίνησης, εγκαταστάσεως και νομής περιουσίας, η οποία θα μας καθιστούσε τουλάχιστον ένα κράτος ισότιμο με τα υπόλοιπα κράτη της Ε.Ε.

· Οι τελευταίες δηλώσεις που έγιναν με απερίφραστο και ξεκάθαρο τρόπο από τον κύριο Ακιντζί, σύμφωνα με τις οποίες απαιτεί μόνιμες παρεκκλίσεις από το Ευρωπαϊκό Κεκτημένο και χωριστές πλειοψηφίες εδάφους και πληθυσμού στο κατεχόμενο τμήμα της Κύπρου, έχουν αφήσει άναυδους (τουλάχιστον έτσι έδειξαν) τόσο τον κύριο Έιντε όσο και τον Πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας.

Η τελευταία συνάντηση «των ηγετών των δύο κοινοτήτων» -έχουμε πραγματικά καταντήσει κοινότητα- υπήρξε τόσο ατυχής που ούτε κατάληξη είχε, ούτε κοινό ανακοινωθέν έγινε κατορθωτό να εκδοθεί, με αποτέλεσμα οι δύο ηγέτες με τις αντιπροσωπίες τους να καταλήξουν σε... δείπνο σε εστιατόριο πάνω στη γραμμή αντιπαράταξης.

Ο κυπριακός Ελληνισμός έχει μείνει πραγματικά κατάπληκτος, όπως αφελώς -και με χαρακτηριστική ανευθυνότητα- δήλωνε ο εκπρόσωπος του Γενικού Γραμματέα πριν από μερικούς μήνες. Δυστυχώς όχι για την επιτυχή έκβαση των διαπραγματεύσεων, αλλά από το κακόγουστο θέατρο των εντυπώσεων, των συνθημάτων και του κακοστημένου σεναρίου, το οποίο κληθήκαμε να εκτελέσουμε ως θλιβεροί κομπάρσοι ενός ερασιτέχνη σκηνοθέτη, του αφελούς κύριου Έιντε, με συγγραφείς τους αιώνιους άσπονδους φίλους μας από τις ΗΠΑ και τη Μεγάλη Βρετανία.

Μετά το τέλος των ψευδαισθήσεων (όπως ήταν και ο τίτλος του πρόσφατου δοκιμίου των Νέων Ελληνικών) διερωτόμαστε πραγματικά πάνω σε ποιες βάσεις και με ποια εχέγγυα θα συνεχιστούν οι ατέρμονες διακοινοτικές συνομιλίες.

Προκαλεί πραγματικά δέος και τρόμο η σκέψη ότι δεν θα πείσουμε κανέναν -ούτε στο εσωτερικό, ούτε στο εξωτερικό- αν ισχυριστούμε ότι ο φίλος μας Μουσταφά Ακιντζί όχι μόνο δεν άνοιξε το παράθυρο ευκαιρίας, αλλά το έκλεισε ερμητικά και ότι το όραμα που μοιραστήκαμε μαζί του έγινε ο πραγματικός εφιάλτης μας.

Περισσότερο όμως δέος και τρόμο προκαλεί η σκέψη μήπως η σκλήρυνση θέσεων Ακιντζί είναι σκόπιμη και εικονική, και εντάσσεται στο πλαίσιο της εξέλιξης του αρρωστημένου σεναρίου των διακοινοτικών συνομιλιών, με σκοπό να του παραχωρήσουμε την εκ περιτροπής προεδρία και να ικανοποιήσουμε άλλες ακραίες απαιτήσεις του, για να μας δώσει μερικά «ανταλλάγματα» στο επικείμενο πάρε-δώσε, για να κλείσουμε το Κυπριακό και… τελειώσαμε!

Υ. Γ. Σε άρθρο μου που δημοσιεύτηκε στις 8/2/1992 κατέγραφα τις τότε δηλώσεις του Μουσταφά Ακιντζί:
Α) Είναι απαραίτητη η παραμονή τουρκικών στρατευμάτων και μετά την επίτευξη λύσης στο Κυπριακό.
Β) Οι έποικοι πρέπει να παραμείνουν στην Κύπρο και μετά τη λύση του κυπριακού προβλήματος.
Γ) Το δικαίωμα αυτοδιάθεσης πρέπει να ασκηθεί κι από τις δύο κοινότητες.
Δ) Πρέπει να κατοχυρωθεί το δικαίωμα της δημιουργίας κράτους, το οποίο οι Τουρκοκύπριοι στερήθηκαν από το 1950.
Ε) Είναι αδύνατη η επιστροφή όλων των προσφύγων με την εγκαθίδρυση διπεριφερειακής ομοσπονδίας.

Ας μην κατηγορηθώ ότι προσπαθώ να υπονομεύσω τον Τουρκοκύπριο ηγέτη, ούτε να τον εξισώσω με τους αδιάλλακτους προκατόχους του. Απλώς επαναφέρω τις ίδιες τις δηλώσεις του που έκανε το 1992, για να καταδείξω ότι η ιστορία επαναλαμβάνεται, χωρίς να μας διδάσκει.

ΑΝΔΡΕΑΣ ΜΟΡΦΙΤΗΣ
Μέλος της Πολιτικής Επιτροπής του Ευρωπαϊκού Κόμματος