Η Κυβέρνηση δεν μπορεί να επαναπαύεται και να ησυχάζει. Αντίθετα, πρέπει να έχει ως στόχο την επανατοποθέτηση της κυπριακής οικονομίας σε γερές βάσεις και την ενίσχυση των προοπτικών μιας σταθερής και βιώσιμης ανάπτυξης, κάτι που θα δημιουργήσει συνθήκες ευημερίας και πλήρους απασχόλησης

Η κυπριακή οικονομία μετά τις θυσίες του λαού μας παρουσιάζει κάποιες θετικές ενδείξεις. Καταγράφηκαν θετικοί ρυθμοί ανάπτυξης τα τελευταία τρίμηνα και οι αποδόσεις των κυπριακών ομολόγων διατηρούνται σε χαμηλά επίπεδα. Τα προβλήματα, οι προκλήσεις και οι κίνδυνοι παραμένουν όμως σημαντικά.

Η πραγματική οικονομία εξακολουθεί να αντιμετωπίζει σοβαρά προβλήματα, τα ποσοστά των μη εξυπηρετούμενων δανείων και της ανεργίας παραμένουν σε πολύ υψηλά επίπεδα, οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις αντιμετωπίζουν σημαντικά προβλήματα βιωσιμότητας, οι αβεβαιότητες του εξωτερικού περιβάλλοντος είναι πολλές και η κοινωνία δοκιμάζεται καθημερινά.

Η Κυβέρνηση δεν μπορεί να επαναπαύεται και να ησυχάζει. Αντίθετα, πρέπει να έχει ως στόχο την επανατοποθέτηση της κυπριακής οικονομίας σε γερές βάσεις και την ενίσχυση των προοπτικών μιας σταθερής και βιώσιμης ανάπτυξης, κάτι που θα δημιουργήσει συνθήκες ευημερίας και πλήρους απασχόλησης.

Ριζική λύση στα προβλήματα αποτελεί ένα μεταρρυθμιστικό πλαίσιο, που θα εκσυγχρονίσει την οικονομία και θα την οδηγήσει στην ανάπτυξη. Είναι απαραίτητο να υπάρξει στρατηγικός σχεδιασμός ενός νέου σύγχρονου οικονομικού μοντέλου, που θα λαμβάνει υπόψη τις εξελίξεις στην ευρωπαϊκή και παγκόσμια οικονομία, αλλά και, λαμβάνοντας υπόψη τα λάθη του παρελθόντος, να τη θωρακίζει από πιθανούς κινδύνους.

Η ενίσχυση της ηλεκτρονικής διακυβέρνησης και η απλοποίηση/ενοποίηση των νομοθεσιών που αφορούν τις επιχειρήσεις και τη φορολογία αναμένεται να δημιουργήσουν ένα φιλικότερο επιχειρηματικό περιβάλλον.

Είναι απαραίτητο να εξεταστεί η δημιουργία Ειδικού Αναπτυξιακού Ταμείου, στο οποίο να μπορούν να επενδύουν ιδιώτες, τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, το κράτος, και να αντλούνται κεφάλαια από ευρωπαϊκά κονδύλια, ώστε να παρέχεται χρηματοδότηση σε βιώσιμες επιχειρήσεις και σε τομείς με σημαντικό ανταποδοτικό χαρακτήρα. Αυτό θα πρέπει να συνδυαστεί με την πλήρη αξιοποίηση του αναπτυξιακού, επενδυτικού Σχεδίου Γιούνκερ.

Παρά τη μικρή αύξηση που διαπιστώνεται στον Κρατικό Προϋπολογισμό του 2016, οι αναπτυξιακές δαπάνες φαίνεται να είναι περιορισμένες. Για τον λόγο αυτό είναι σημαντικό να υπάρξουν συμπράξεις δημόσιου και ιδιωτικού τομέα, μέσω έκδοσης διάφορων χρηματοοικονομικών προϊόντων ή οχημάτων χρηματοδότησης, όπως τα Ευρωπαϊκά Μακροπρόθεσμα Επενδυτικά Κεφάλαια (ΕΜΕΚ).

Επιπλέον, θα πρέπει να εξεταστεί η πιθανότητα δημιουργίας μηχανισμών και κινήτρων για επαναπατρισμό κεφαλαίων από το εξωτερικό, ώστε να επενδυθούν στα κεφάλαια κίνησης των εταιρειών, στην κτηματαγορά και σε άλλους τομείς της κυπριακής οικονομίας με πολλαπλασιαστικό χαρακτήρα.

Η Κύπρος διατήρησε τα συγκριτικά πλεονεκτήματά της ως κέντρο παροχής χρηματοοικονομικών υπηρεσιών, όμως ο ανταγωνισμός από άλλα χρηματοπιστωτικά κέντρα είναι πολύ μεγάλος και οι ανάγκες των επενδυτών μεταβάλλονται συνεχώς. Είναι πολύ σημαντικό, πέραν της ενίσχυσης του φορολογικού πλαισίου και του δικτύου αποφυγής διπλής φορολογίας, να εμπλουτιστούν τα χρηματοοικονομικά προϊόντα που προσφέρονται στην Κύπρο, και να γίνει δυνατή η προέλκυση επενδυτικών ταμείων και των διαχειριστών τους.

Το Χρηματιστήριο Αξιών Κύπρου μπορεί να διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στην ενίσχυση των χρηματοοικονομικών μέσων που τυγχάνουν διαπραγμάτευσης και προς αυτήν την κατεύθυνση θα πρέπει να εξεταστεί η πιθανότητα διαπραγμάτευσης μετοχών των Ημικρατικών Οργανισμών που θα προκύψουν μετά τη μετοχοποίηση. Το πλειοψηφικό πακέτο θα πρέπει να παραμείνει στο κράτος, όμως θα πρέπει να εφαρμοστούν σύγχρονα συστήματα διοίκησης και εταιρικής διακυβέρνησης, μέσα από τη συνεργασία με τον ιδιωτικό τομέα.

Η ενέργεια αποτελεί ακόμη ένα κλάδο, ο οποίος μπορεί να αποτελέσει πυλώνα επαναφοράς της κυπριακής οικονομίας σε ρυθμούς βιώσιμης ανάπτυξης. Προς αυτή την κατεύθυνση θα πρέπει να προχωρήσουν οι σχεδιασμοί για πλήρη αξιοποίηση των κοιτασμάτων φυσικού αερίου στο οικόπεδο 12 της Κυπριακής Αποκλειστικής Ζώνης και για τη νέα διαδικασία τρίτου γύρου αδειοδότησης.

Σε σχέση με την πράσινη ανάπτυξη, είναι απαραίτητο να προωθηθούν οι αναγκαίες παραγωγικές αναδιαρθρώσεις, καθώς και ένας νέος ενεργειακός και περιβαλλοντικός σχεδιασμός, με έμφαση στις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ), και την ανάπτυξη της περιβαλλοντικής βιομηχανίας, στην εξοικονόμηση ενέργειας, στη μείωση της εξάρτησης από το πετρέλαιο, στην αύξηση της αποδοτικότητας των ενεργειακών δικτύων, στη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης των κτιρίων, στην εξασφάλιση της ενεργειακής επάρκειας και στην αντιμετώπιση της ενεργειακής φτώχιας.

Όσον αφορά τον τουρισμό, είναι σημαντικό να υπάρξει ένα συγκροτημένο, στρατηγικό πλάνο, που θα οδηγεί στην επέκταση της τουριστικής περιόδου και στην προσέλκυση άλλων μορφών τουρισμού, όπως ιατρικού, αθλητικού και συνεδριακού. Η μονόπλευρη ανάπτυξη σε μια αγορά δυνατόν να δημιουργήσει προβλήματα και χρήζει άμεσης και στρατηγικής διαχείρισης. Η κατευθείαν αεροπορική σύνδεση με άλλες χώρες, όπως είναι η Κίνα, αναμένεται να ενισχύσει τόσο τον τομέα του τουρισμού, όσο και των κατασκευών.

Όσον αφορά την εμπορική ναυτιλία, είναι σημαντικό να προωθηθεί περαιτέρω το ιδιαίτερα ανταγωνιστικό φορολογικό πλαίσιο που διαθέτει η Κύπρος για πλοιοκτήτριες εταιρείες και πλοιοδιαχείριση και να εκσυγχρονισθούν οι διαδικασίες, ώστε οι αποφάσεις που αφορούν τον κλάδο να λαμβάνονται γρήγορα. Επιπλέον, θα πρέπει να τεθεί ως μέτρο οικοδόμησης εμπιστοσύνης η άρση του τουρκικού εμπάργκο σε πλοία που φέρουν την κυπριακή σημαία.

Για τον τομέα της γεωργίας - κτηνοτροφίας επιβάλλεται η παροχή κινήτρων για σύμπτυξη γεωργικών μονάδων, ώστε να γίνει δυνατός ο εκσυγχρονισμός της καλλιέργειας και η προώθηση νέων οικονομικά βιώσιμων παραγωγών εξαγωγικού χαρακτήρα.

Με τα σύγχρονα εκπαιδευτικά ιδρύματα που διαθέτει η χώρα, το άρτια καταρτισμένο εκπαιδευτικό προσωπικό και τη γεωγραφική της θέση, η Κύπρος έχει όλες τις δυνατότητες να καταστεί ένα σημαντικό πανεπιστημιακό ερευνητικό κέντρο. Η ενίσχυση των κονδυλίων και των κινήτρων για την έρευνα και τεχνολογία και τις νεοφυείς επιχειρήσεις, σε συνδυασμό με τη δημιουργία Επιστημονικών και Τεχνολογικών Πάρκων, αναμένεται να ενισχύσει αυτή την προσπάθεια.

Ειδικά στον τομέα των κατασκευών είναι σημαντική η προώθηση και ο εκσυγχρονισμός εκείνων των κινήτρων και πολιτικών, όπως η παραχώρηση υπηκοότητας σε επενδυτές, που θα διατηρήσουν την κατασκευαστική βιομηχανία ανταγωνιστική. Η απάλειψη ή μείωση των μεταβιβαστικών και ο νόμος για την έκδοση τίτλων ιδιοκτησίας κινούνται προς τη σωστή κατεύθυνση.

Η παροχή φορολογικών κινήτρων για ενίσχυση νέων επιχειρήσεων, που δραστηριοποιούνται σε καινοτόμους τομείς, όπως της πληροφορικής, των σύγχρονων μεθόδων παραγωγής και της ενέργειας, καθώς και η εισαγωγή και χρήση διαπραγματεύσιμων πιστώσεων φόρου για συγκεκριμένα εγχειρήματα, δηλαδή τη μεταφερόμενη φοροαπαλλαγή, όταν εταιρείες ή άτομα εκτελούν συγκεκριμένες εργασίες, π.χ. εργοδότηση υπαλλήλων από τον κατάλογο ανέργων, ανάπτυξη ξενοδοχειακών μονάδων ή έργων υποδομής, δημιουργία νέων θέσεων εργασίας, αποκατάσταση κατοικιών, απαλλοτριώσεις αναμένεται να ενισχύσουν τις προοπτικές ενίσχυσης της επιχειρηματικότητας και της ανάπτυξης.

ΓΙΑΝΝΑΚΗΣ Λ. ΟΜΗΡΟΥ
Πρόεδρος Βουλής των Αντιπροσώπων