Ξεκίνα από το «σπίτι» ως έννοια. Αυτήν την έννοια τεμάχισέ την και βιώσέ την, έστω για λίγο, ως κατάσταση του νου. Αυτός ο αυτοπροσδιορισμός που σηματοδοτεί την προέλευση του ατόμου ως μίγμα από τον χωροχρόνο. Εκεί όπου άφησες τα παιδικά σου χρόνια και πήρες μαζί σου μόνο την ανάμνησή τους. Κάθε γωνιά και μια θύμηση. Είναι στ' αλήθεια η θύμηση ατόφια; Τι είναι για σένα το «σπίτι»;
Με την έννοια «σπίτι» συμπορεύεται και η έννοια της «οικογένειας». Το ποιος είσαι έχει να κάνει με την ίδια τη φύση της οικογένειας. Είσαι κομμάτι της οικογένειας. Η οικογένεια είναι ένας ζωντανός οργανισμός που μεταβάλλεται συνεχώς. Ο καθένας μας έχει ένα ρόλο μέσα σε αυτήν. Σε κάθε οικογένεια υπάρχουν οι ήρωες, οι γελωτοποιοί, τα θύματα, τα καλά και τα κακά παιδιά. Αν αποκωδικοποιήσεις την ιστορία που ξετυλίγεται μπροστά σου, θα συνειδητοποιήσεις την «ταμπέλα» που χαρακτηρίζει τον δικό σου ρόλο μέσα στην οικογένεια.
Αυτή η δοτή ταμπέλα μπορεί να αμφισβητηθεί από σένα. Αν την ακολουθήσεις, απλούστατα θα παίξεις τον ρόλο που η οικογένεια επέλεξε για σένα πριν από σένα. Θα κάνεις ακόμη έναν κύκλο στο γαϊτανάκι των πολυγενεακών σχέσεων. Αν όμως την απαρνηθείς την «ταμπέλα», θα χρειαστεί να παλέψεις με τα απολιθωμένα κόκκαλα των προγόνων σου. Δεν γίνεται αλλιώς! Τα μυστικά, τα ψέματα της οικογένειας θα ξεχειλίσουν από το χρονοντούλαπο και θα μοιάζουν με ερινύες, που προσπαθούν να τραφούν με αποξηραμένες συνειδήσεις.
Πολλά παιδιά αναρωτιούνται «πώς γεννήθηκα από αυτήν την οικογένεια; Είμαι τόσο διαφορετικός». Κι όμως, αν δεν καταφέρεις να συνδεθείς με την οικογένειά σου, αν υπάρχει έλλειψη σχέσης, τότε θα βιώνεις απώλεια. Η απώλεια θα σε οδηγήσει στην απομόνωση. Τα φαντάσματα των γονιών σου θα πλανώνται πάνω σου. Είναι αλήθεια πως είναι δύσκολο να συγχωρήσεις άτομα που οι πράξεις τους έχουν ακόμη αντίκτυπο στη ζωή σου. Πώς να συγχωρήσεις κάτι που βιώνεις την ώρα που το βιώνεις; Δύσκολο. Είναι ευκολότερο να συγχωρηθεί κάτι όταν πάψει να υπάρχει, όταν ο χρόνος το πήρε μαζί του κι έμεινε μόνο ο απόηχός του. Εκείνον τον απόηχο μπορείς να τον διαπραγματευτείς. Μπορείς να πεις στον εαυτό σου μια ιστορία γι' αυτόν και να τον πείσεις πως ίσως, αν το τόσο οικείο σου πρόσωπο μπορούσε ποτέ να καταλάβει εσένα, ως ξεχωριστή οντότητα, να μπορούσε να σε αγαπήσει και να σε αποδεχθεί. Η συμφιλίωση με ένα φάντασμα είναι ευκολότερη.
Η πληροφορία είναι φάρος που φωτίζει σκοτεινές οικογενειακές καταστάσεις, μοτίβα σχέσεων, συμπλέγματα και άφατους κανόνες οικογενειακής αρμονίας. Το να θελήσεις να μάθεις τι κρύβεται πίσω από την «ταμπέλα» που σου έδωσε η οικογένειά σου είναι σαν ένας άθλος. Τους άθλους τους επιτυγχάνουν οι δυνατοί, αυτοί που ξέρουν ποιοι είναι. Αυτοί που δεν θα δειλιάσουν απέναντι στην επίκριση, την κατάκριση, την υποτίμηση, την απόρριψη! Κάποιοι είπαν για σας μια ιστορία στους άλλους μ' εσάς χωρίς εσάς.
Κάποιοι σας τοποθέτησαν σε ένα γαϊτανάκι δράσης-αντίδρασης για να κυλάει ο οικογενειακός κύκλος. Κάποιοι δεν αναρωτήθηκαν ποιος είστε πραγματικά, γι' αυτό δεν μπήκαν στον κόπο να σας ρωτήσουν. Αποφάσισαν να παίξετε αυτόν τον ρόλο και έχετε δύο επιλογές. Ή να τον παίξετε τον ρόλο ή να αντισταθείτε σε αυτόν. Πώς αντιστέκεσαι; Αποστασιοποιείσαι, διατηρώντας τόση επαφή μαζί τους όσο αντέχεις!
ΑΡΙΣΤΟΝΙΚΗ ΘΕΟΔΟΣΙΟΥ-ΤΡΥΦΩΝΙΔΟΥ
ΜA, Msc, MAAT, PgP, PHD Ψυχολόγος Εξελικτικής-Σχολικής κατεύθυνσης-Ψυχοθεραπεύτρια
