Τον περασμένο χρόνο τέτοια περίοδο, το Κυπριακό βρισκόταν σε απόλυτη στασιμότητα. Την υπογραφή του κοινού ανακοινωθέντος τον Φεβρουάριο είχε ακολουθήσει η σκλήρυνση της στάσης του Ντερβίς Έρογλου και οι προκλητικές παραβιάσεις της Τουρκίας εντός της κυπριακής ΑΟΖ. Έκτοτε διανύσαμε αρκετό δρόμο. Νέος ηγέτης των Τ/κ αναδείχθηκε ο Μουσταφά Ακιντζί (ο πλέον μετριοπαθής Τ/κ πολιτικός), η τουρκική NAVTEX δεν ανανεώθηκε και μια νέα προσπάθεια για επίλυση του Κυπριακού ξεκίνησε. Μια προσπάθεια που έχει παραγάγει σημαντικές συγκλίσεις σε αριθμό ζητημάτων, αλλά και που απαιτεί πολύ περισσότερη πρόοδο για να καταλήξει σε αμοιβαία αποδεκτή συμφωνία.

Οι δύο ηγέτες έχουν εισέλθει πλέον στα βαθιά και βρίσκονται ενώπιον των πιο δύσκολων πτυχών του προβλήματος. Είναι θετικό το γεγονός ότι, σε κεφαλαιώδη ζητήματα, έχει υπάρξει καταρχήν σύγκλιση στη βάση αρχών. Στο περιουσιακό, για παράδειγμα, έχει γίνει αποδεκτό ως αναφαίρετο το ατομικό δικαίωμα στην ιδιοκτησία. Παραμένει φυσικά απόσταση να διανυθεί στις συνομιλίες, μέχρι να συμφωνηθεί η μεθοδολογία και τα κριτήρια, βάσει των οποίων το δικαίωμα αυτό θα αποκατασταθεί. Σημαντική είναι, επίσης, η συμφωνία ότι η λύση θα πρέπει να συμβαδίζει με τις αρχές και τις βασικές ελευθερίες που διέπουν το ευρωπαϊκό οικοδόμημα. Υπάρχει φυσικά, ακόμη, αριθμός θέσεων της τ/κ πλευράς που έρχεται σε αντίθεση με αυτή την αρχή.

Ο κ. Ακιντζί -παρά το τι επαναλαμβάνουν φορτικά κάποιοι- δεν είναι ούτε Ντενκτάς, ούτε Έρογλου. Είναι, όμως, ηγέτης της τ/κ κοινότητας και, με αυτή του την ιδιότητα, είναι φυσιολογικό να διεκδικεί τα θέλω των Τ/κ και όχι των Ε/κ στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων. Συνεπώς, εκφράζει και θέσεις με τις οποίες διαφωνούμε. Η δική μας πλευρά ορθά επιμένει στον απόλυτο σεβασμό των ευρωπαϊκών αρχών και όλων των βασικών ελευθεριών, καθώς διεκδικεί το δικαίωμα του νόμιμου ιδιοκτήτη να έχει τον πρώτο λόγο στις διάφορες επιλογές για αποκατάσταση του δικαιώματος στην περιουσία του. Αντιλαμβανόμενοι, φυσικά, ότι η πάροδος του χρόνου και οι πρακτικές δυσκολίες που έχουν δημιουργηθεί θα αποτελέσουν εμπόδιο στην επιστροφή όλων των περιουσιών στους νόμιμους ιδιοκτήτες τους. Σε αυτές τις περιπτώσεις, η αποκατάσταση θα πρέπει να γίνει μέσω ικανοποιητικών αποζημιώσεων ή ανταλλαγών.

Είμαστε λοιπόν στο σημείο όπου ο κ. Ακιντζί και η Τουρκία -ως η κατοχική δύναμη- πρέπει έμπρακτα να αποδείξουν την πραγματική τους πολιτική βούληση για εξεύρεση λύσης. Αυτή την ώρα, χρειαζόμαστε τη θετική επιρροή του διεθνούς παράγοντα προς την Τουρκία. Εάν συνεχώς αποπνέουμε αρνητισμό και απαισιοδοξία για τις προοπτικές επιτυχίας της νέας προσπάθειας, γιατί να κινητοποιηθεί; Αντί λοιπόν να περιβάλουμε τον Πρόεδρο Αναστασιάδη με αξιοπιστία για τη δύσκολη διαπραγμάτευση που έπεται, ορισμένοι συμπεριφέρονται ωσάν να τρίβουν τα χέρια τους από χαρά στο άκουσμα κάθε νέας δυσκολίας.

Αντί να αναμένουν την ολοκλήρωση της διαπραγμάτευσης για να κρίνουν τα χειροπιαστά της αποτελέσματα, υιοθετούν τις τ/κ θέσεις ως το τελικό αποτέλεσμα της διαπραγμάτευσης και επί αυτού σπεύδουν να κατηγορήσουν τον Πρόεδρο Αναστασιάδη και τον ΔΗΣΥ για απαράδεκτες υποχωρήσεις. Εάν όμως διαμαρτύρονται για απαράδεκτες υποχωρήσεις, πώς είναι δυνατό την ίδια στιγμή να ασκούν κριτική για τη μεγάλη απόσταση που εξακολουθεί να χωρίζει τις θέσεις των δύο πλευρών σε αριθμό ζητημάτων; Τελικά τι επιθυμούν; Μια διαδικασία express με ασφυκτικά χρονοδιαγράμματα ή την εξαντλητική και επίμονη διαπραγμάτευση που γίνεται σήμερα;

Εμείς ουδέποτε καλλιεργήσαμε -όπως μιας κατηγορούν- μια ωραιοποιημένη εικόνα, αλλά ούτε και προσπαθούμε εργολαβικά να αποδομήσουμε τη νέα προσπάθεια, με τον παράλογο ισχυρισμό ότι ο Ακιντζί είναι ίδιος με τον Ντενκτάς. Αντίθετα, με κάθε ευκαιρία, επαναλαμβάνουμε ότι υπάρχουν μεγάλες δυσκολίες και προκλήσεις. Είναι όμως μέσα από την εξέλιξη της διαδικασίας -και όχι μέσα από τη φυγή μας από αυτήν- που μπορούμε να αγωνιστούμε για απαλλαγή της κατοχής. Δεν υπάρχει άλλος δρόμος. Οτιδήποτε άλλο δίνει άλλοθι στην Τουρκία, παγιώνει τα τετελεσμένα της εισβολής και της κατοχής, αφελληνίζει πλήρως τη μισή μας πατρίδα και, αργά ή γρήγορα, θα θέσει σε ανυπολόγιστο κίνδυνο και την άλλη μισή.

ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ ΣΤΑΥΡΙΔΗΣ
Υπεύθυνος Πολιτικού Σχεδιασμού ΔΗΣΥ
[email protected]