Ο δημόσιος διάλογος στην Κύπρο πρέπει να γίνει εξωστρεφής. Να ασχοληθεί με τα προβλήματα και τις εξελίξεις στην περιοχή μας και τον κόσμο. Άλλωστε το Κυπριακό συνδέεται με σχέση αλληλουχίας με τα προβλήματα και τα συμφέροντα που διαμορφώνονται στην ευρύτερη περιοχή. Οι εξελίξεις στον αραβικό κόσμο είχαν αποτυπώσει την αφύπνιση της θέλησης των λαών για δημοκρατία, ανθρώπινα δικαιώματα, ελευθερίες και κοινωνική δικαιοσύνη. Η «Αραβική Άνοιξη», μετά από μια μακρά περίοδο απολυταρχικών καθεστώτων, εξέφρασε την ελπίδα για ένα καλύτερο αύριο. Οι επιπλοκές και τα πισωγυρίσματα που ακολούθησαν, σε συνδυασμό με απροκάλυπτες ή συγκεκαλυμμένες εξωτερικές επεμβάσεις, οδήγησαν σε εστίες κρίσης, εμφυλίων πολέμων και εμφάνισης του απεχθούς «Ισλαμικού Κράτους».
Η εγγύτητα της Κύπρου με τις χώρες αυτές αλλά και η μακρά παράδοση σχέσεων εμπιστοσύνης και φιλίας με τον αραβικό κόσμο, αποτελούν ένα πολύτιμο πλεονέκτημα. Που μετατρέπεται πλέον σε πλεονέκτημα της Ε.Ε., η οποία μπορεί και πρέπει να αξιοποιήσει τις δυνατότητες της χώρας - μέλους της, για προαγωγή του στόχου ανάπτυξης και εμβάθυνσης των σχέσεων με τον αραβικό και τον μουσουλμανικό κόσμο.
Η Ε.Ε. θα πρέπει ν' αποδώσει ιδιαίτερη σημασία στις εξελίξεις. Κατανοώντας ότι, χωρίς ειρήνη και ασφάλεια, δεν υπάρχει δυνατότητα συνεργασίας. Η Ε.Ε. έχει υποχρέωση να βοηθήσει τον αραβικό κόσμο να επιτύχει στον στόχο μετάβασης στη δημοκρατία και τη διαμόρφωση ενός ελπιδοφόρου μέλλοντος. Χωρίς εξωτερικές στρατιωτικές επεμβάσεις, που το μόνο που επιτυγχάνουν είναι να δημιουργούν μακροχρόνιες εστίες εντάσεων και αποσταθεροποίησης.
Η περίπτωση της Συρίας είναι χαρακτηριστική της κοντόφθαλμης πολιτικής που ακολούθησαν και ως ένα βαθμό ακολουθούν οι ΗΠΑ. Με στόχο να ανατρέψουν τον όντως αυταρχικό Άσαντ. Επιτυγχάνοντας, ωστόσο, την εγκαθίδρυση των τζιχαντιστών, πολεμίων κάθε Δυτικού και χριστιανικού στοιχείου. Η πρόσφατη δυναμική παρουσία της Ρωσικής Ομοσπονδίας στη συριακή κρίση, είναι μια ευκαιρία συνεννόησης για την ομαλότητα που δεν πρέπει να χαθεί.
Ασφαλώς, οι αραβικοί λαοί αυτό που χρειάζονται δεν είναι νέους ηγεμόνες. Αυτό που χρειάζονται δεν είναι υστερόβουλες παρεμβάσεις για να διαμορφωθούν νέοι ζωτικοί χώροι γεωπολιτικών και οικονομικών επιρροών.
Εκείνο που χρειάζονται είναι ειλικρινείς και ανιδιοτελείς φίλους, που θα τους στηρίξουν στη δημοκρατική μετάβαση και στην εγκαθίδρυση αποτελεσματικών και λειτουργικών πολιτειακών θεσμών. Η Ε.Ε. έχει μια μεγάλη ευκαιρία. Ν' ανταποκριθεί σε αυτόν τον ρόλο, σεβόμενη τις επιθυμίες και τις ιδιαιτερότητες αυτών των λαών. Διαμορφώνοντας, επιτέλους, μιαν αυτόνομη και ανεξάρτητη εξωτερική πολιτική.
Η Ε.Ε. μπορεί και πρέπει ακόμα να ενδυναμώσει τις προσπάθειές της για διαμόρφωση συνθηκών ασφάλειας και σταθερότητας στην περιοχή, που θα επιτευχθεί με την επίλυση του Παλαιστινιακού. Στη βάση αναγνώρισης κρατικής υπόστασης για την Παλαιστίνη. Το δικαίωμα των Παλαιστινίων να έχουν το δικό τους κράτος με την ταυτόχρονη κατοχύρωση ύπαρξης του κράτους του Ισραήλ, με διεθνώς αναγνωρισμένα σύνορα, στη βάση των σχετικών ψηφισμάτων του ΟΗΕ. Η πλήρης και απόλυτη ασφάλεια είναι θεμελιώδης προϋπόθεση για την ειρήνη στην περιοχή.
Θα ήταν παράλειψη, μιλώντας για τις εξελίξεις στον αραβικό κόσμο, να μην αναφερθούμε στις συμπεριφορές και κινήσεις της Τουρκίας. Κινήσεις και συμπεριφορές που, σε συνδυασμό με την επιχειρηθείσα επέκταση της τουρκικής επιρροής στον Ισλαμικό και τον Αραβικό κόσμο, αποτέλεσε απτή απόδειξη ενός νέου ρόλου που διεκδίκησε η Τουρκία στην περιοχή και τον κόσμο. Οι καταλυτικές εξελίξεις στη Βόρεια Αφρική και η προσπάθεια που κατέβαλε η Τουρκία να αναδειχθεί σε εγγυητή της δημοκρατικής μετάβασης είναι ενδεικτικές από την άποψη αυτή. Θα πρέπει, όμως, να υπογραμμιστεί ότι δεν μπορεί η Τουρκία να γίνεται πιστευτή στη διεκδίκηση αυτού του ρόλου, όταν εφαρμόζει δύο μέτρα και δύο σταθμά, στην υποκριτική πολιτική των δήθεν μηδενικών προβλημάτων με τους γείτονες της. Η ηχηρή κατάρρευση του μεγαλοϊδεατισμού του δόγματος Νταβούτογλου στην Αίγυπτο και τη Συρία υπήρξε ένα σκληρό μάθημα για την Άγκυρα.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον Ελλάδα και Κύπρος καλούνται να προχωρήσουν σε από κοινού χάραξη μιας νέας στρατηγικής συμμαχιών σε πολιτικό, οικονομικό, αμυντικό και ενεργειακό πεδίο. Η Κύπρος, με τη συνομολόγηση συμφωνιών οριοθέτησης της ΑΟΖ με την Αίγυπτο, τον Λίβανο και το Ισραήλ, προχώρησε σε ένα σημαντικό βήμα, που της επιτρέπει να αναδειχθεί σε ενεργειακό παράγοντα στην περιοχή. Το ίδιο ισχύει και για την Ελλάδα, η οποία αναβαθμίζει σημαντικά τις σχέσεις της με το Ισραήλ και τον Αραβικό κόσμο.
Τα δεδομένα αυτά, πέραν της μεγάλης οικονομικής τους διάστασης, εμπεριέχουν και αυτόδηλες τεράστιες παραμέτρους για μια δραστική γεωπολιτική αναβάθμιση της Κυπριακής Δημοκρατίας. Στρατηγικά και ενεργειακά. Η Κύπρος για πρώτη φορά στην ιστορία της μπορεί να αξιοποιήσει τη γεωγραφική της θέση ως ένα σημαντικό συγκριτικό πλεονέκτημα, που θα ενισχύσει και τις προοπτικές σωστής λύσης του Κυπριακού.
Βρισκόμαστε ενώπιον κινδύνων, προκλήσεων και ευκαιριών. Καθήκον μας να αντιμετωπίσουμε τους κινδύνους, να ανταποκριθούμε στις προκλήσεις και να αξιοποιήσουμε τις ευκαιρίες. Το Κυπριακό είναι προφανές ότι μπορεί και πρέπει να αντιμετωπιστεί στη βάση αυτών των νέων γεωπολιτικών συσχετισμών, που έχουν διαμορφωθεί στην περιοχή και ανέτρεψαν ισορροπίες δεκαετιών. Δεν μπορούμε να μένουμε μαρμαρωμένοι στο παρελθόν.
ΓΙΑΝΝΑΚΗΣ Λ. ΟΜΗΡΟΥ
Πρόεδρος Βουλής των Αντιπροσώπων
