Θα έπρεπε σε αυτά τα «γενέθλια» της Κυπριακής Δημοκρατίας να αναλογιστούμε, πόσο κόστισε σε ψυχές μέχρι να την αποκτήσουμε και πόσο κόστισε να την κρατήσουμε και να τη διατηρήσουμε μέχρι σήμερα. Αν η ιστορία του τόπου μας είναι η ζωή μας, τότε, σήμερα, από κάθε άλλη περίοδο στο παρελθόν, θα πρέπει να τη γνωρίσουμε, να την εκτιμήσουμε και να διαφυλάξουμε ως κόρη οφθαλμού, γιατί καθορίζει την ύπαρξή μας.

Όπως θα πρέπει εμείς να την αγαπήσουμε και να την προστατεύουμε, την ίδια ευθύνη φέρουν και οι Τουρκοκύπριοι συμπατριώτες μας, αν θέλουν πραγματικά να είναι μέρος της Κυπριακής Δημοκρατίας. Σε μια (όπως όλοι δηλώνουν) επερχόμενη λύση, οι Τουρκοκύπριοι θα πρέπει να έχουν ξεκαθαρίσει τη σχέση τους με την Τουρκία και όχι να λειτουργήσουν σαν «Δούρειος Ίππος», κουβαλώντας το πρόβλημα, μέσα στον όρο «Κυπριακή Δημοκρατία». Διότι αν συμβεί αυτό, θα καταφέρουν ό,τι δεν κατάφεραν με την εισβολή, τον στρατό και τη βαρβαρότητα δεκαετιών.

Αν δεν πιστέψουμε και δεν αγαπήσουμε με πάθος την «Κυπριακή Δημοκρατία» ως τη μόνη μας πατρίδα και όχι ως παράρτημα ή επαρχία των αντίστοιχων «μητέρων» πατρίδων, τότε η όποια λύση θα έχει και ημερομηνία λήξεως.

Το ερώτημα που προκύπτει είναι αν Ελληνοκύπριοι και Τουρκοκύπριοι είναι έτοιμοι να σηκώσουν τις ταφόπλακες που τοποθετήθηκαν για γενεές στις ψυχές τους, ώστε να βρουν την καθαρότητα της ψυχής, να περιφρουρήσουν με αυτήν τη μετεξέλιξη της Κυπριακής Δημοκρατίας.

Αν δεν έχουμε τη δυνατότητα να ξεκινήσουμε από μια εσωτερική κάθαρση, να βρούμε ποιοι είμαστε και τι θέλουμε πραγματικά, αλλά αν ακροβατούμε σε τεντωμένο σχοινί, συγχύζοντας την υπηκοότητα με την εθνικότητα και την πατρίδα μας, με επίθετα όπως «ελληνική ή τουρκική», το πιο πιθανό είναι να πέσουμε για άλλη μια φορά, και ίσως αυτή να είναι και η μοιραία.

Το μεγαλύτερο πρόβλημα «απεξάρτησης» το έχουν οι Τουρκοκύπριοι, μια και η Τουρκία δεν δείχνει κανένα σημάδι να τους απεγκλωβίσει και να τους αφήσει να ακολουθήσουν τον δικό τους δρόμο. Από την άλλη, οι Τουρκοκύπριοι δεν φαίνονται ιδιαίτερα πρόθυμοι να αγωνιστούν γι' αυτό ή, καλύτερα, στα οράματά τους δεν δεσπόζει αυτό της Κυπριακής Δημοκρατίας, χωρίς την αυταρχική επιρροή της Τουρκίας.

Όποια και αν είναι η λύση, αν οι δύο κοινότητες δεν ξεκαθαρίσουν τα «ψυχοεθνικά» τους, γυρίσουν σελίδα αφήνοντας πίσω το κολασμένο παρελθόν τους, αλλά δοκιμάσουν να συνυπάρξουν κουβαλώντας «εθνικοκαρκινώματα» άλλων εποχών, τότε τα γενέθλια της «Κυπριακής Δημοκρατίας», εύκολα, μπορούν να μετατραπούν σε ενταφιασμό της.

Ο ρεαλισμός φαίνεται εχθρικός, όταν τολμά να αγγίξει λόγια και ιδέες, που μέσα στους αιώνες μετατράπηκαν σε απόρθητο τείχος μέσα από την ταραχώδη ιστορία μας, που είναι η ζωή μας.

Συνήθως αντιλαμβανόμαστε «αξίες», όταν μας τις αφαιρέσουν. Δυστυχώς, δεν έχουμε αυτήν την πολυτέλεια πειραματισμού και δοκιμασίας. Ο κάθε Κύπριος πολίτης θα πρέπει να αγαπήσει και να βάλει στο μέρος της καρδιάς του την κυπριακή σημαία, να βρει την κυπριακή του ταυτότητα και να υπερηφανεύεται γι' αυτή, να συσσωρεύσει τα ψυχικά αποθέματα και να αρθρώσει τις λέξεις «είμαι Κύπριος», χωρίς αυτό να αναιρεί την εθνική του ταυτότητα, γλώσσα ή θρησκεία.

Αυτό καλούμαστε να αλλάξουμε, αν θέλουμε μια νέα Κύπρο για εμάς και τα παιδιά μας. Τα υπόλοιπα είναι λεπτομέρειες που θα επουλωθούν μέσα στην κοινωνική συμβίωση και τον χρόνο.