Το «αύριο» εξαρτάται από την τόλμη, την προβλεπτικότητα και τον οραματισμό αυτών που το ετοιμάζουν «σήμερα». Όσο τραγική και αν είναι η σημερινή κατάσταση, για διάφορους λόγους, όπως η διαφθορά, το πολιτικο-οικονομικό και το προσφυγικό, ένα μεγάλο μέρος του πληθυσμού φοβούνται ή βλέπουν με καχυποψία το καινούργιο.

Ο αμυντικός μηχανισμός, να ρίχνουμε τις ευθύνες σε ό,τι πάει στραβά σε κάποιον άλλον ή στο σύστημα, έγινε μέρος της καθημερινότητάς μας και δεν βοηθά στην εξεύρεση λύσεων, αντίθετα, μας κάνει ευάλωτους σε απόψεις και θέσεις άλλων, που πάντα θα βρίσκονται εκεί, με στόχο να μετατρέπουν κάθε καινούργια άποψη, σε αντιπαράθεση χωρίς νόημα.

Σε όποια λύση του Κυπριακού, όποτε και αν καταλήξουμε, θα χρειαστεί να μετακινηθούμε από συναισθήματα και θέσεις του παρελθόντος, αποβάλλοντας τον φόβο του «νέου κόσμου» που θα δημιουργηθεί. Το «παρελθόν» θα πρέπει να καταγραφεί με ειλικρίνεια και να λειτουργεί σαν ιστορική ανάμνηση που δεν πρέπει να επαναληφθεί, και όχι σαν όπλο που θα υποσκάπτει τα θεμέλια του καινούργιου. Τόσο οι Ελληνοκύπριοι όσο και οι Τουρκοκύπριοι διακατέχονται από αρνητικές εμπειρίες του παρελθόντος, που μόνο αν μετατραπούν σε πηγή σοφίας θα φέρουν το σωστό αποτέλεσμα.

Για να φτιάξουμε ένα καινούργιο «αύριο» για τις επόμενες γενεές, θα πρέπει να το θέλουν και οι δυο κοινότητες με την ίδια αποφασιστικότητα. Να είναι έτοιμες να έρθουν σε μετωπική ρήξη με λάθη, συμφέροντα και επιρροές του σήμερα. Η νέα γενεά Κυπρίων θα πρέπει να καθαρίσουν τα «ερείπια» των προηγούμενων γενεών και όχι να κτίσουν πάνω σε αυτά, γιατί τότε θα λειτουργούν σαν «μύκητες», που σε βάθος χρόνου θα καταστρέψουν τα θεμέλια του νέου οικοδομήματος.

Το ερώτημα που προκύπτει είναι, αν οι Ελληνοκύπριοι και οι Τουρκοκύπριοι είναι ώριμοι και αποφασισμένοι να αλλάξουν νοοτροπία και σκεπτικό, από τον πρώτο πολίτη μέχρι τον τελευταίο, και να κάνουν μαζί το πρώτο βήμα σε έναν κοινό αγώνα για το «καινούργιο» χωρίς επιστροφή.

Αν η κάθε κοινότητα συγκεντρώνεται στη «μικρή» εικόνα, με μοναδικό στόχο όσα περισσότερα μπορεί να κερδίσει από την άλλη, σε μια πιθανή «συνομοσπονδία», και τυφλώνεται μπροστά στη «μεγάλη» συνολική εικόνα, μιας πατρίδας για όλους τους Κυπρίους, τότε οι συνομιλίες, αλλά και μια λύση θα έχουν ημερομηνία λήξεως.

Η παρούσα κατάσταση, όπως και μια λύση που θα έχει απομεινάρια και εξαρτήσεις από το παρελθόν, με τις γεωπολιτικές αλλαγές στην περιοχή και τις μαζικές μετακινήσεις πληθυσμών, θα καθιστά μελλοντικά ευάλωτο προς εξαφάνιση κάθε Κύπριο.