Η παρουσία τόσων θρησκευτικών ηγετών στην πρόσφατη συνάντηση με τους ηγέτες των δυο κοινοτήτων ήταν μια επιβεβαίωση (για όσους διαβάζουμε την ιστορία μας) μιας σημαντικής διαχρονικής πραγματικότητας της κοινωνίας των Κυπρίων, που ήταν από καταβολής της πολυπολιτισμική, πολυεθνική και πολυθρησκευτική. Μας ικανοποίησε, επίσης, το γεγονός ότι μαζί οι δυο ηγέτες προσπαθούν να καλλιεργήσουν μια καλή σχέση με την κοινωνία των πολιτών, που ελπίζουμε να την αξιοποιήσουν για να ενημερώσουν και να πείσουν τον λαό για την ανάγκη επείγουσας εφαρμογής της ομοσπονδιακής επανένωσης που συμφώνησαν οι ηγεσίες των δυο κοινοτήτων και συνοψίζεται στις συμφωνίες κορυφής και στα κοινά ανακοινωθέντα τους από το 1977 μέχρι και το τελευταίο του 2014.

Είναι, κατά την άποψή μου, πολύ επείγον οι δυο ηγέτες να επιδιώξουν και άλλες παρόμοιες συναντήσεις με εκπροσώπους της κοινωνίας των πολιτών, ώστε να κάνουν την πιο πάνω ενημέρωση και να πείσουν τον λαό να πει από τώρα ότι θα εγκρίνει τη συμφωνημένη λύση στο δημοψήφισμα, γιατί έχει γίνει πολύ ανησυχητική η καλλιέργεια μιας «περιρρέουσας ατμόσφαιρας» (για να θυμίσω σκόπιμα τη φράση του 2004) απόρριψης από τον λαό της εφαρμογής της συμφωνημένης ομοσπονδιακής επανένωσης.

Μπορεί να έχει βάση η προτροπή που μας έγινε να μη συζητούμε από τώρα το «ναι» και το «όχι» στο δημοψήφισμα που αναμένουμε, αλλά δεν μας επιτρέπει την υιοθέτησή της η πικρή εμπειρία μας του 2004, οπότε αργήσαμε πολύ εμείς του «ναι» να κάνουμε την εκστρατεία μας, ενώ η καλλιέργεια του κλίματος απόρριψης ξεκίνησε εντατικά από το 2003. Είναι βέβαια κατανοητό να μη συζητούμε και να παίρνουμε θέση από τώρα, για τις λεπτομέρειες της εφαρμογής της συμφωνημένης επανένωσης, ώστε να δώσουμε την ευκαιρία και την άνεση στους διαπραγματευτές και τις ομάδες τους να ολοκληρώσουν τη σκληρή δουλειά που κάνουν για την επεξεργασία του τελικού σχεδίου εφαρμογής. Όμως οι βασικές παράμετροι του σχεδίου είναι γνωστές και συμφωνημένες από τις ηγεσίες των δυο κοινοτήτων, και πρέπει να προβληθούν και εξηγηθούν από τώρα στον λαό, ώστε να πάρουμε όλοι την απόφασή μας αν τις εγκρίνουμε ή τις απορρίπτουμε. Να πουν οι δυο ηγέτες στον λαό τα πιο κάτω αυτονόητα της συμφωνημένης λύσης και να τα επαναλαμβάνουν όσο πιο συχνά μπορούν και εκείνοι και τα κόμματα που τους στηρίζουν:

[Α] Το ανεξάρτητο κράτος της Κύπρου, με τη διεθνή του υπόσταση ως μέλος του ΟΗΕ και της ΕΕ, δεν μπορεί και δεν πρόκειται να σταματήσει να λειτουργεί και ούτε αντιμετωπίζει κίνδυνο διάλυσης, όπως προπαγανδίζουν με κάθε ευκαιρία οι οπαδοί της διαιώνισης του διχοτομικού στάτους κβο.

[Β] Θα τερματισθεί η λειτουργία και των δυο κυπριακών κρατών όπως λειτουργούν σήμερα, δηλ., το ένα παράνομα ως «Τουρκική Δημοκρατία της Βόρειας Κύπρου» και το άλλο με το δίκαιο της ανάγκης ως Κυπριακή Δημοκρατία με μονοκοινοτική υπό ελληνοκυπριακή διοίκηση.

[Γ] Η «Τουρκική Δημοκρατία της Βόρειας Κύπρου» θα πάψει να είναι το «ανεξάρτητο κράτος» που αυτοπροβάλλεται σήμερα και θα μετατραπεί σε Τουρκοκυπριακή Ομόσπονδη/συνιστώσα Πολιτεία.

[Δ] Η Κυπριακή Δημοκρατία θα πάψει να λειτουργεί με το Σύνταγμα του 1960 αλλά αποκλειστικά υπό ελληνοκυπριακή διοίκηση και θα τη διαδεχτούν: (1) το δικοινοτικό κυπριακό κράτος, που θα συσταθεί με την εφαρμογή της συμφωνημένης από τις δυο κοινότητες ομοσπονδιακής μορφής επανένωσης και (2) μια καινούργια Ελληνοκυπριακή Ομόσπονδη/συνιστώσα Πολιτεία.

[Ε] Οι δυο ομόσπονδες πολιτείες θα λειτουργούν φυσιολογικά ως ισότιμες η καθεμιά στη δική της γεωγραφική περιοχή, με διοικητικά σύνορα που θα συμφωνηθούν.

[Στ] Πολίτες και από τις δυο Ομόσπονδες Πολιτείες θα συμμετέχουν στη διακυβέρνηση του δικοινοτικού ομοσπονδιακού κυπριακού κράτους.

Όσοι από εμάς ψηφίσαμε «ναι» στο δημοψήφισμα του 2004, θα επαναλάβουμε βέβαια αυτήν τη σωστή απόφαση, αποδεχόμενοι τα πιο πάνω αυτονόητα της ομοσπονδιακής επανένωσης. Μάλιστα, μια πρόσφατη δημοσκόπηση (της Ομάδας Κύπρος) έδειξε πως το ποσοστό αυτών που λένε «ναι από τώρα αυξήθηκε στο 30%, εκφράζοντας έτσι την εμπιστοσύνη μας πως, αν οι ηγέτες συμφωνήσουν για τις λεπτομέρειες, σημαίνει πως κατέληξαν στον καλύτερο εφικτό συμβιβασμό. Από την ίδια δημοσκόπηση βλέπουμε πως ένα μικρότερο ποσοστό (20%) αποφάσισαν από τώρα να πουν «όχι» και είναι βέβαια αυτοί που δεν αποδέχονται τα πιο πάνω αυτονόητα της ομοσπονδιακής επανένωσης. Η υπόλοιπη πλειοψηφία περιμένουν να δουν τις λεπτομέρειες του σχεδίου επανένωσης πριν αποφασίσουν.

Επιβάλλεται, νομίζω, στους δυο ηγέτες να πείσουν αυτήν την πλειοψηφία ότι μπορούν από τώρα να αποφασίσουν το «ναι», αν εγκρίνουν τα πιο πάνω αυτονόητα της επανένωσης, εφόσον οι ίδιοι και οι ομάδες τους εργάζονται συστηματικά με γνώμονα τις ευαισθησίες και προσδοκίες των δυο κοινοτήτων και επομένως, όταν καταλήξουν σε συμφωνία και στις λεπτομέρειες, τούτο θα σημαίνει πως βρήκαν τον καλύτερο εφικτό συμβιβασμό. Στον βαθμό που το εγχείρημα αυτό θα επιτύχει, θα αντιμετωπιστεί και η καλλιέργεια απορριπτικής ατμόσφαιρας που εντείνεται απειλητικά από τους οπαδούς της διαιώνισης της τωρινής διχοτόμησης της πατρίδας μας.

ΤΑΚΗΣ ΚΟΝΗΣ
Κοινωνικός Ψυχολόγος