«Για 400 χρόνια υπέμεινε τον οθωμανικό ζυγό ο Ελληνισμός, μέχρι να ωριμάσουν οι συνθήκες γι' απελευθέρωση». Το επιχείρημα αυτό -που χρησιμοποιείται από διάφορους τελευταίως- άκουσα και εγώ από πρωτοκλασάτο στέλεχος της Συμμαχίας Πολιτών σε κοινή μας ραδιοφωνική συζήτηση. Με την κατάληξη, ότι, δεν πρέπει να βιαζόμαστε να λύσουμε το Κυπριακό στη βάση της διζωνικής, δικοινοτικής ομοσπονδίας, αλλά αντίθετα, να περιμένουμε μέχρι οι συνθήκες να είναι καλύτερες, εφαρμόζοντας την περιβόητη, εναλλακτική πρόταση του κ. Λιλλήκα για μακροχρόνιο αγώνα.
Δεν ξέρω πόσο εύηχα αντηχεί στ' αφτιά των Κυπρίων -ιδιαίτερα των προσφύγων- το επιχείρημα των 400 χρόνων, ωστόσο σίγουρα στερείται σοβαρότητας. Κατ' αρχάς κανένας δεν τιμάει εκείνους που υπέμειναν 400 χρόνια σκλαβιάς περιμένοντας «καλύτερες συνθήκες». Αυτούς που καταγράφει η Ιστορία είναι εκείνους που έδρασαν, πιστεύοντας ότι δεν μπορούν να περιμένουν επ’ άπειρον τον Μαρμαρωμένο Βασιλιά να ζωντανέψει.
Έπειτα, καθοριστική ήταν και η συμβολή των μεγάλων δυνάμεων, οι οποίες σε μια κρίσιμη στιγμή για την εξέλιξη της επανάστασης, όταν η πλάστιγγα έγερνε υπέρ της Υψηλής Πύλης εξαιτίας των αδελφοκτόνων συγκρούσεων, συνέτριψαν τον οθωμανικό στόλο στο Ναβαρίνο, εξαναγκάζοντας τον Σουλτάνο σε συνθηκολόγηση.
Στα δικά μας τώρα. Από την επομένη της τουρκικής εισβολής, ομόφωνα και ομόθυμα, η πολιτική ηγεσία συμφώνησε, ότι, μόνο μέσα από διαπραγματεύσεις στη βάση της ΔΔΟ μπορεί να επιτευχθεί βιώσιμη και κοινά αποδεκτή λύση. Άρα, όσοι σήμερα απαιτούν την αποχώρηση της δικής μας πλευράς από μια προσπάθεια που στηρίζεται σύσσωμα από τη διεθνή κοινότητα, εν αναμονή καλύτερων δεδομένων, προσομοιάζουν με εκείνους που υπέμεναν 400 χρόνια σκλαβιάς περιμένοντας τον Μαρμαρωμένο Βασιλιά να ζωντανέψει. Αντίθετα, όσοι προσπαθούν να αξιοποιήσουν κάθε νέο παράθυρο ευκαιρίας, στηρίζοντας τη νέα διαπραγματευτική προσπάθεια και αναμένοντας χειροπιαστά αποτελέσματα για να την κρίνουν, προσομοιάζουν καλύτερα σε εκείνους που αποφάσισαν να δράσουν για να απαλλαγούν από την οθωμανική κυριαρχία.
Επιπρόσθετα, στα 400 χρόνια σκλαβιάς η Ελλάδα ουδέποτε κινδύνεψε με αφελληνισμό. Αντίθετα, η οθωμανική διοίκηση διατήρησε τις θρησκευτικές δομές του Βυζαντίου, οι οποίες πέραν από θρησκευτικό, απέκτησαν εκπαιδευτικό και διοικητικό χαρακτήρα. Δυστυχώς, αυτό δεν συμβαίνει στη δική μας περίπτωση, όπου 41 χρόνια μετά την τουρκική εισβολή και τη βίαιη διχοτόμηση, τα κατεχόμενά μας εδάφη βρίσκονται αντιμέτωπα με τον πλήρη αφελληνισμό τους. Στα κατεχόμενα χωριά μας δεν ακούγονται πια λέξεις ελληνικές. Οι εκκλησίες δεν λειτουργούνται. Οι πρόσφυγες, στη μεγάλη τους πλειοψηφία, είτε δεν έχουν πλέον μνήμες από την πατρώα γη και τη συμβίωση με τους Τ/κ είτε είναι υπερήλικες.
Σύμφωνα με επίσημα στατιστικά στοιχεία, το 1974, μόλις το 24% των σημερινών προσφύγων ήταν άνω των 18 ετών. Σε λίγο θα έχει χαθεί κάθε ζωντανή σχέση των ανθρώπων με την κατεχόμενη γη και κάποιοι ακόμη μιλούν για «μακροχρόνιο αγώνα». Καθημερινά οι κατεχόμενες περιουσίες είτε ξεπουλιούνται στη λεγόμενη τουρκική επιτροπή αποζημιώσεων -η οποία έχει δυστυχώς αναγνωριστεί ως νόμιμο ένδικο μέσο της Τουρκίας από το ΕΔΑΔ- είτε αναπτύσσονται παράνομα, κάνοντας την ενδεχόμενη επιστροφή τους σε μια μελλοντική διευθέτηση ακόμη πιο δύσκολη.
Εάν λοιπόν δεν αξιοποιήσουμε κάθε δυνατή ευκαιρία για να απαλλαγούμε από τη διαίρεση και την κατοχή, θα εξαφανιστεί καθετί ελληνικό από τη μισή μας πατρίδα. Σήμερα, η εκλογή του Μουσταφά Ακιντζί στην ηγεσία της τ/κ κοινότητας και η επανέναρξη των συνομιλιών έχει ανοίξει ένα τέτοιο παράθυρο ευκαιρίας. Δεν έχουμε δικαίωμα να μην προσπαθήσουμε να το ανοίξουμε. Δυσκολίες και προκλήσεις υπάρχουν. Όπως και θέσεις της τ/κ πλευράς με τις οποίες διαφωνούμε.
Είναι, όμως, μέσα από την εξέλιξη της διαδικασίας -και όχι μέσα από τη φυγή μας από το τραπέζι των διαπραγματεύσεων- που μπορούμε να αγωνιστούμε για την απαλλαγή της κατοχής. Μόνο μέσα από την επίμονη διαπραγμάτευση μπορούμε να εξακριβώσουμε τις πραγματικές προθέσεις της Τουρκίας. Ας αναμένουμε λοιπόν να δούμε το αποτέλεσμα της νέας προσπάθειας και ας κλείσουμε τ' αφτιά σε όσους -για τους δικούς τους λόγους- είτε προτιμούν το σημερινό status quo παρά τη συμβίωση με τους Τ/κ, είτε έχουν αναγάγει σε εναλλακτική «πρόταση στρατηγικής» τον μύθο του Μαρμαρωμένου Βασιλιά.
ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ ΣΤΑΥΡΙΔΗΣ
[email protected]
Υπεύθυνος Πολιτικού Σχεδιασμού ΔΗΣΥ
