αφού όλοι συμφωνούν ότι χρειάζεται;

Η μεταρρύθμιση της τοπικής αυτοδιοίκησης, με στόχο να καταστούν οι φορείς της περισσότερο σύγχρονοι, λειτουργικοί και οικονομικά βιώσιμοι, αλλά πρωτίστως για να είναι σε θέση να ανταποκρίνονται στις αυξημένες προσδοκίες των πολιτών, προβάλλει ως μονόδρομος για τη χώρα μας. Παρ’ όλ' αυτά, η προσπάθεια για θεσμικές και οργανωτικές αλλαγές, που θα αυξήσουν την αποτελεσματικότητα των τοπικών Αρχών, θα αναβαθμίσουν τις παρεχόμενες υπηρεσίες και θα οδηγήσουν σε συγκράτηση των δαπανών, παραμένει ακόμη σε θεωρητικό επίπεδο. Καμιά ουσιαστική ενέργεια δεν έχει υλοποιηθεί, παρά το διαχρονικό αίτημα των πολιτών για εκσυγχρονισμό των Δήμων και Κοινοτήτων, και παρά τις εισηγήσεις των εμπειρογνωμόνων που μετακαλέστηκαν από το εξωτερικό και υπέβαλαν τεκμηριωμένες εισηγήσεις. Σε πρόσφατη έρευνα του Δήμου Λευκωσίας, 1.433 δημότες των Δήμων της αστικής Λευκωσίας κλήθηκαν να δηλώσουν τον βαθμό συμφωνίας ή διαφωνίας τους με την ακόλουθη τοποθέτηση: «Ο αριθμός των Δήμων στην Κύπρο είναι μεγάλος σε σχέση με το μέγεθος και τον πληθυσμό της χώρας, και επιβάλλεται να μειωθεί». Ποσοστό 72% δήλωσαν ότι συμφωνούν απόλυτα και 12% ότι συμφωνούν κάπως (συνολικά 84%).

Στην ίδια έρευνα, ένα πολύ υψηλό ποσοστό δημοτών, όλων των Δήμων της αστικής Λευκωσίας, τάχθηκαν υπέρ της προοπτικής συγχώνευσης του δικού τους Δήμου με άλλον ή άλλους γειτονικούς Δήμους. Συγκεκριμένα, το 72% δήλωσαν ότι συμφωνούν (απόλυτα ή κάπως), έναντι 26% που δήλωσαν ότι δεν συμφωνούν καθόλου ή δεν συμφωνούν και τόσο. Την ίδια ώρα, το κράτος επιστράτευσε Βρετανούς εμπειρογνώμονες και η Ένωση Δήμων ανέθεσε σε Ιταλούς ειδικούς τη μελέτη του θέματος της μεταρρύθμισης της τοπικής αυτοδιοίκησης. Τόσο οι Βρετανοί όσο και οι Ιταλοί ειδικοί εισηγήθηκαν συγχώνευση Δήμων και Κοινοτήτων, οι μεν Βρετανοί τάχιστα, οι δε Ιταλοί σταδιακά, ενώ παράλληλα σε δική τους μελέτη και οι Δημοτικοί Γραμματείς προέκριναν τη μείωση του αριθμού των Δήμων.

Η Ένωση Δήμων, με ομόφωνη απόφαση των Δημάρχων και του Εκτελεστικού της Συμβουλίου, κατέθεσε ενώπιον της Κυβέρνησης και του Υπουργού Εσωτερικών ολοκληρωμένο πακέτο εισηγήσεων, με βασική φιλοσοφία αυτήν των Ιταλών εμπειρογνωμόνων, που προνοεί τη μεταρρύθμιση σε τρία στάδια: (α) συνεργασίες Δήμων με συμπλεγματοποιήσεις υπηρεσιών, (β) εις βάθος μελέτη του κάθε συμπλέγματος ή Δήμου με στόχο να αυξηθεί η αποδοτικότητά του και (γ) αξιολόγηση του κάθε συμπλέγματος βάσει κριτηρίων, με πιθανή δημιουργία νέων οντοτήτων. Αυτή η πρόταση, κατά την προσωπική μου άποψη, είναι ρεαλιστικά η πιο εφαρμόσιμη, αφού θέτει ως βασική προτεραιότητα τη συμπλεγματοποίηση υπηρεσιών και διασφαλίζει τη μείωση κόστους. Προετοιμάζει, παράλληλα, το έδαφος για πιθανές συγχωνεύσεις Δήμων, χωρίς τη δημιουργία επιπρόσθετων διαδικασιών, γραφειοκρατίας και νέων θεσμών.

Παρόμοιες πρακτικές εφαρμόζονται στον ιδιωτικό τομέα και έχει αποδειχθεί το σημαντικό όφελος που προκύπτει από τη συγκέντρωση συναφών μικρών υπηρεσιών κάτω από την ίδια διοικητική ομπρέλα. Η σύναψη μεγαλύτερων συνεργασιών δημιουργεί θετικές οικονομίες κλίμακας, μειώνει το λειτουργικό κόστος και αυξάνει την παραγωγικότητα και αποτελεσματικότητα των υπηρεσιών. Με άλλα λόγια, οι πολίτες τη θέλουν, οι εμπειρογνώμονες την υποδεικνύουν, η πρακτική την επιβάλλει. Γιατί δεν προχωρεί η μεταρρύθμιση;

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΓΙΩΡΚΑΤΖΗΣ
Δήμαρχος Λευκωσίας