Απρίλιος 2015, Αθήνα. Σε ένα κατάστημα κάποιος πελάτης αποφασίζει να αγοράσει ένα ζευγάρι παπούτσια. 68 ευρώ, του λέει ο καταστηματάρχης. Ο πελάτης τού δίνει την κάρτα του και ο καταστηματάρχης μετά από μια στιγμή αμηχανίας σκέφτεται και του λέει, αν μου δώσεις μετρητά, θα σου το αφήσω 60 ευρώ. Ο πελάτης, αφού έχει τα μετρητά, του δίνει τα 60 ευρώ. Μετά από την ανταλλαγή υπάρχει ένα λεπτό σιγής. Ο πελάτης επιτακτικά τον ρωτάει, απόδειξη; Θέλω απόδειξη, του λέει! Ο καταστηματάρχης, αφού δυσανασχετεί και μεμψιμοιρεί, του δίνει απόδειξη. Ο εν λόγω καταστηματάρχης φοροδιαφεύγει εν έτει 2015, όπως έκανε τις δεκαετίες του '80, του '90, του 2000. Ίσως να παίρνει σύνταξη από τα 45 του χρόνια χωρίς να έχει κάποιο ιατρικό πρόβλημα. Ίσως να είναι κάτοχος ενός ή πολλών επιδομάτων. Και ίσως να πάει συχνά στο Σύνταγμα, για να διαδηλώσει εναντίον των μνημονίων.

Ο Αλέξης Τσίπρας κατάφερε να γίνει πρωθυπουργός στην ηλικία των 40 ετών. Οι τελευταίοι 7 μήνες με την αβεβαιότητα και την ατέρμονη διαπραγμάτευση ήταν καταστροφικοί για τη χώρα και τα οικονομικά της. Ο Τσίπρας βγήκε στην εξουσία με έναν υπέρμετρο λαϊκισμό, παρμένο από κάποια άλλη εποχή και υποσχέσεις, που δεν υπήρχε περίπτωση να πραγματοποιηθούν. Αφού δεν κατάφερε να συμφωνήσει ούτε καν την ύστατη στιγμή, διακατεχόμενος από συναίσθημα παρά με λογική, σηκώθηκε και έφυγε από το τραπέζι των διαπραγματεύσεων και διακήρυξε εκείνο το ανεκδιήγητο δημοψήφισμα. Λανθασμένα κατηγορείται η Ευρώπη για το κλείσιμο των τραπεζών.

Η εμπιστοσύνη από τους ίδιους τους Έλληνες προς την οικονομία τους και την πολιτική τους είχε φτάσει στο μηδέν και προ του διαγεγραμμένου bank run (αφού όλοι τραβούσαν λεφτά από το τραπεζικό σύστημα) η μόνη επιλογή, για να μην καταρρεύσουν οι τράπεζες και η οικονομία γενικότερα, ήταν να επιβληθούν από την Ελληνική Κεντρική Τράπεζα capital controls. Ο φόβος για τους καταθέτες ήταν διπλός. Υπήρχε ο φόβος του κουρέματος των καταθέσεων, αλλά και ο φόβος της φυγής από το ευρώ.

Η φυγή από το ευρώ δεν πρέπει να παρουσιάζεται μονοδιάστατα ως ένα γεγονός με μόνο οικονομικές επιπτώσεις και προεκτάσεις, αλλά ως ένα γεγονός το οποίο θα επιφέρει και τρομερή πολιτική απομόνωση και αδυναμία, που μπορεί να σε πάρει δεκαετίες προς τα πίσω. Ο Αλέξης Τσίπρας πήρε μια χώρα, η οποία άρχισε σιγά-σιγά να ξεκολλά από τον πάτο και, ενώ είχε αρχίσει η ανάπτυξη -δειλά δειλά- και τα πρωτογενή πλεονάσματα, την τράβηξε ακόμα πιο κάτω στον δρόμο της ύφεσης και των ελλειμμάτων, αλλά και της αβεβαιότητας.

Ο John F. Kennedy είχε κάποτε πει, μην αναρωτιέστε τι μπορεί να κάνει η πατρίδα σας για εσάς, αλλά να αναρωτιέστε τι μπορείτε να κάνετε εσείς για την πατρίδα σας. Ο Αλέξης Τσίπρας με έναν ανελέητο πόλεμο προς τους δανειστές του είχε πει ότι θα παίζει τον ντουρνά και οι αγορές θα χορεύουν πεντοζάλη στον ρυθμό που εκείνος θέλει. Το εκπληκτικό είναι ότι σήμερα αυτός ο απύθμενος λαϊκισμός έχει ακόμα πέραση και τον έβγαλε πανηγυρικά στην εξουσία.

ΜΑΡΙΟΣ ΠΙΚΑΣ
Μαθηματικός