Ευχάριστη έκπληξη θεωρείται η αύξηση στον ρυθμό ανάπτυξης της οικονομίας κατά 1,2% το 2ο τρίμηνο του 2015 σε σχέση με το 2ο τρίμηνο του 2014. Αυτή ήταν η 2η διαδοχική αύξηση του Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος (ΑΕΠ), γεγονός που επιβεβαιώνει ότι η ύφεση της οικονομίας έχει τερματιστεί. Η μη αναμενόμενη αύξηση του ΑΕΠ είναι σημαντική, διότι στέλλει ένα μήνυμα στους υποψήφιους επενδυτές να επενδύσουν στην κυπριακή οικονομία. Ακόμα μια ευχάριστη εξέλιξη είναι το γεγονός ότι ο εισερχόμενος τουρισμός αυξήθηκε κατά 6,5%, μέχρι τον Ιούνιο, ενώ παράλληλα μειώθηκε ο εξερχόμενος τουρισμός κατά 8,5% τον Ιούλιο. Και τα δύο νούμερα είναι πολύ σημαντικά διότι συμβάλλουν στην περαιτέρω ανάπτυξη της οικονομίας για το υπόλοιπο του έτους.

Τόσο η αύξηση του εισερχόμενου τουρισμού όσο και η μείωση στον εξερχόμενο τουρισμό αυξάνουν τον τουρισμό στην Κύπρο και στηρίζουν την κυπριακή οικονομία. Για παράδειγμα, πολλοί που δεν παραθέρισαν στα ελληνικά νησιά και στην Ευρώπη, ξόδεψαν τα χρήματά τους στην Κύπρο. Υπάρχουν βέβαια και κάποιοι που δεν έκαναν καθόλου διακοπές, διότι τα οικονομικά τους δεν το επέτρεπαν. Τα έσοδα από τον τουρισμό είναι κατά 3% μειωμένα τον Μάιο, αλλά ο μήνας αυτός δεν είναι αντιπροσωπευτικός. Λογικά, τα έσοδα του Ιουλίου και Αυγούστου θα είναι σημαντικά αυξημένα.

Ένας άλλος σημαντικός δείκτης, που δείχνει ότι η οικονομία ακολουθεί αναπτυξιακή πορεία, είναι και η αύξηση στις αγορές καινούργιων αυτοκινήτων, η οποία καταδεικνύει ότι τα νοικοκυριά νιώθουν πιο άνετα και ξοδεύουν. Εκτός από τα αυτοκίνητα, παρατηρείται αύξηση και στον όγκο του λιανικού εμπορίου κατά 2,8% για το πρώτο εξάμηνο, αλλά μείωση στην αξία του λιανικού εμπορίου κατά 0,7% στο εξάμηνο. Αυτό σημαίνει περισσότερες πωλήσεις στο λιανικό εμπόριο με μικρότερα περιθώρια κέρδους και πιθανόν με χαμηλότερες απολαβές για τους εργαζομένους.

Άλλες θετικές εξελίξεις για την κυπριακή οικονομία είναι η περαιτέρω μείωση της τιμής του πετρελαίου, η οποία μειώνει το κόστος παραγωγής στη βιομηχανία, στις υπηρεσίες κλπ. Πολύ θετική εξέλιξη είναι επίσης και η μείωση των δανειστικών επιτοκίων, η οποία ενθαρρύνει καινούργια δάνεια και επενδύσεις και μειώνει το κόστος εξυπηρέτησης των υφιστάμενων δανείων. Αυτό είναι σημαντικό αν λάβει κανείς υπόψη ότι ο ιδιωτικός εγχώριος δανεισμός στη Κύπρο (νοικοκυριά και επιχειρήσεις) είναι ο υψηλότερος στην Ευρώπη (γύρω στα €50 δις, άλλα €10 δις χρωστούν μη Κύπριοι). Μείωση στα δανειστικά επιτόκια κατά μια ποσοστιαία μονάδα, σημαίνει €500 εκατομμύρια εξοικονόμηση για τους δανειολήπτες. Αξίζει όμως να σημειώσουμε ότι τα κυπριακά επιτόκια δανεισμού παραμένουν τα υψηλότερα στην Ευρώπη, με την ψαλίδα να κυμαίνεται γύρω στο 1,5%.

Και ενώ πολλά από τα στοιχεία της οικονομίας βελτιώνονται, η γενική ανεργία αυξάνεται. Σύμφωνα με την Έρευνα Εργατικού Δυναμικού για το 1ο τρίμηνο του 2015, η γενική ανεργία για άτομα άνω των 15 ανήλθε στο 17,7% σε σχέση με 16,9% το αντίστοιχο τρίμηνο του 2014. Όμως, η ανεργία στους νέους για ηλικίες 15-24 ανήλθε στο 37,1%, ενώ την ίδια περίοδο πέρυσι ήταν 39,6%. Η μείωση πιθανόν να οφείλεται στο γεγονός ότι πολλοί νέοι αναζητούν εργασία στο εξωτερικό. Μια άλλη σημαντική εξέλιξη της οικονομίας είναι ο πληθωρισμός, ο οποίος είναι αρνητικός για τρίτη συνεχόμενη χρονιά, -0,4% το 2013, -1,4% το 2014 και -2,8% το 2015 μέχρι τον Ιούλιο. Η μείωση των τιμών προσφέρει μιαν ανάσα στα νοικοκυριά με χαμηλά εισοδήματα, αφού αυξάνεται η αγοραστική αξία των εισοδημάτων τους. Τον άλλο μήνα θα ξαναδούμε την πορεία της κυπριακής οικονομίας.

ΜΑΡΙΟΣ ΜΑΥΡΙΔΗΣ
Οικονομολόγος, βουλευτής Κερύνειας