της Ευρώπης και της Μέσης Ανατολής

Οι θρησκευτικοί πόλεμοι όπως και ιδεολογικοί δεν έχουν τοπικό χαρακτήρα, αλλά επεκτείνονται σε διάφορες περιοχές και έχουν σφοδρότητα με πολλούς νεκρούς και τεράστιες καταστροφές. Οι θρησκευτικοί πόλεμοι ξεκίνησαν τον 16° αιώνα, με αιτία τις μεταρρυθμίσεις που είχαν στόχο τον φεουδαρχισμό και τον μοναρχισμό, από την αίρεση των βάλδιων στο Λύμπερον. Αναφορικά με τον φανατικό Ισλαμισμό, αυτός έκανε την εμφάνισή του την περίοδο του πολιτικού Ισλάμ στην Αίγυπτο, που επαναπροσδιόρισε τον μουσουλμανικό κόσμο μέσα από τον κρατικό ισλαμικό νόμο ή τη σαρία και κάτω από αυτές τις περιστάσεις πυροδοτούνται οι βίαιες συγκρούσεις, που ξεκίνησαν από τις επαναστάσεις της Αιγύπτου 1952, του Ιράν 1979, τις επιθέσεις της Αλ Κάιντα του 2001, της Αραβικής Άνοιξης του 2011 και με την άνοδο των ριζοσπαστικών ομάδων όπως του ISIS, που δημιούργησε και χαλιφάτο στην περιοχή μεταξύ Ιράκ-Συρίας.

Οι διαφωνίες μεταξύ των μουσουλμάνων οφείλονται κυρίως στον τρόπο που θα διαμορφωθούν οι νόμοι και οι θεσμοί της κοινωνίας, για να υπάρχει μια καλή δημόσια τάξη. Αυτές οι διαφωνίες και αντιπαραθέσεις δημιούργησαν έχθρες και αντισυμβιβασμούς, όπως συμβαίνει και στην περίπτωση σουνιτών και σιιτών. Οι εξεγέρσεις των μουσουλμάνων έχουν ομοιότητες όπως εκείνων της βορειοδυτικής Ευρώπης πριν από 450 χρόνια, που είναι γνωστοί ως θρησκευτικοί πόλεμοι και που εξαπλώθηκαν σε μια τεράστια περιοχή, και απείλησαν με διάλυση αριθμό χώρων.

Οι εξεγέρσεις της 10ετίας του 1560 σε Γαλλία, Ολλανδία, Σκοτία πραγματοποιήθηκαν από τους νέους υποστηρικτές του κλάδου του Προτεσταντισμού, που φέρει το όνομα Καλβινισμός, που δημιουργός του είναι ο Κάλβιν. Όλες οι θρησκευτικές διαμάχες που καταλήγουν σε -ισμός είχαν και πολιτική ιδεολογία, γιατί διαμορφωνόταν το κτίσιμο της τότε Ευρώπης από τη Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία. Αυτός ο εκατονταπενταετής ανταγωνισμός, για το ποια μορφή κράτους θα ευνοήσει ο Χριστιανισμός, έφερε στα μέσα της πορείας του έντονες διαφορές και συγκρούσεις, που κατέπνιξαν βάναυσα τους διαφωνούντες και επεμβάσεις ξένων, και έναν 30ετή πόλεμο, ο οποίος σκότωσε το 1/4 του πληθυσμού της Γερμανίας, που αποτελούσε το κέντρο της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας.

Το τέλος αυτής της διαμάχης έφερε στο προσκήνιο τις ιδεολογικές μάχες του 18ου αιώνα γύρω από τον μοναχισμό και το συνταγματικό, και εκείνης του 20ού αιώνα για τον φιλελευθερισμό και κομμουνισμό. Αυτές οι διαμάχες διαχρονικά στόχο είχαν πώς να δομήσουν την κοινωνία και παρέχουν στη σημερινή μας εποχή χρήσιμα διδάγματα στην οικονομική και κοινωνική κρίση που περνούμε όπως και το χάος της Μέσης Ανατολής, που καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι οι ιδεολογικοί ανταγωνισμοί και άλλων μορφών δεν έχουν ποτέ νικητή, εκτός εάν υποστηρίζονται έμπρακτα και ποικιλότροπα από ξένες δυνάμεις.

Ο ανταγωνισμός και το αιματοκύλισμα στη Μέση Ανατολή, που εξελίχθηκε σ' έναν ένθετο αγώνα, ξεκίνησε μεταξύ του Ισλαμισμού και της εκκοσμίκευσης, που για μεν τους Ισλαμιστές η σαρία και ο νόμος πρέπει να προέρχονται από τα ιερά κείμενα του Ισλάμ, ενώ οι κοσμικοί επιμένουν ότι ο νόμος πρέπει να προέρχονται από την ανθρώπινη λογική και εμπειρία. Η εκκοσμίσκευση στη Μέση Ανατολή προωθήθηκε από την ευρωπαϊκή αποικιοκρατία και υιοθετήθηκε από την ελίτ των χωρών που απέκτησαν την ανεξαρτησία τους, επειδή διαλύθηκε η Οθωμανική Αυτοκρατορία.

Οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή από τη 10ετία του ΄50 και ιδιαίτερα ο Πόλεμος του Περσικού Κόλπου έφεραν στο προσκήνιο νέα δυναμική στον θρησκευτικό πόλεμο, και έπειτα από την ανάμιξη των Αμερικανών για όξυνση των σχέσεων ανάμεσα στους σουνίτες και σιίτες του Ιράκ.

Οι θρησκευτικοί πόλεμοι και οι ιδεολογικές υποτιμήσεις δεν παρέχουν πολιτική σταθερότητα, γιατί ανάβουν σπίθες και παράγουν ανταγωνισμό, όπως συνέβη και στις περιπτώσεις του φιλελευθερισμού και κομμουνισμού, ένεκα της Μεγάλης Ύφεσης του ΄30, που προανήγγειλε το άνοιγμα προς τον κομμουνισμό και των γεγονότων που ακολούθησαν στην Ευρώπη μετά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο, με το Δόγμα Τρούμαν και του Ψυχρού Πολέμου, και τώρα με την οικονομική κρίση του 2008, όπου επιβεβαιώνεται η επιβίωση του ισχυρού.

Η σημερινή ανάπτυξη του Ισλαμισμού καταμαρτυρεί ότι μια ιδεολογία επιβιώνει χάρη στην κρατική χορηγία που προέρχεται από τα πλούσια αραβικά κράτη του Κόλπου, με επικεφαλής τη Σ. Αραβία.
Πρέπει να λεχθεί ότι η πρώιμη Ευρώπη ξεπέρασε τις θρησκευτικές διαμάχες με τη μορφή νέων ειδών καθεστώτων τύπου Βρετανίας, που η συνταγματική μοναρχία συγχωνεύθηκε με την παράδοση και με τη μεταρρύθμιση. Κάτι παρόμοιο μπορεί να λειτουργήσει και στις χώρες των μουσουλμάνων, όπου η θρησκευτική τους τελετουργία θα γίνεται με βάση τις θρησκευτικές τους παραδόσεις και πεποιθήσεις, αλλά το κράτος να έχει ξεχωριστή οντότητα και η κληρονομικότητα της εξουσίας να μεταφερθεί σταδιακά στον λαό, διά της μεσαίας τάξης.

Τέλος, η κοινή διαπίστωση είναι πως η πολιτική του διαίρει και βασίλευε και στην περίπτωση του χάους της Μέσης Ανατολής δεν έφερε τα ποθούμενα αποτελέσματα, γιατί η πολιτική της παντοκρατορίας των ΗΠΑ και οι μορφές των σύγχρονων σταυροφοριών δημιούργησαν τη σύγχρονη άβυσσο, εχθρότητα, εκδίκηση και αποσταθεροποίηση κυρίως σ' αυτήν την περιοχή. Γι' αυτό απαιτούνται σύγχρονες μορφές συνεργασίας, οικονομικής στήριξης, φύλαξης συνόρων των θυμάτων χωρών, εμπλοκή των χωρών του Συμβουλίου Ασφαλείας και της περιφέρειας, όπως είναι Ιράν, Σ. Αραβία, Τουρκία, Αίγυπτος, που έχουν περιφερειακό έλεγχο και λύση των προβλημάτων της περιοχής με προεξάρχον το Παλαιστινιακό.

ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ ΜΕΡΑΚΛΗΣ