Η Γαλάτεια Καζαντζάκη έγραψε κάποτε «εικόνα σου είμαι, κοινωνία και σου μοιάζω»... Τα λόγια αυτά ηχούν έντονα μετά από κάποιο σοβαρό περιστατικό, όπως με τον άδικο χαμό του νεαρού Βαγγέλη Γιακουμάκη στα Ιωάννινα ή με τον ακόμα ανεξιχνίαστο χαμό του Κυριάκου Χειμώνα στην Κύπρο. Κι αφού ο θόρυβος γύρω από το γεγονός αυτό κοπάσει, γυρνάμε όλοι στην καθημερινότητα και τη ρουτίνα μας. Πολλά τα ερωτήματα και έντονες οι ανησυχίες, οι οποίες μου γέννησαν σκέψεις και προβληματισμό. Κανένα τέτοιο περιστατικό δεν πρέπει να θεωρείται μεμονωμένο. Δεν αφορά τις ζωές των άλλων. Όλοι υπήρξαμε «Βαγγέλης», όλοι συναντήσαμε τον «Βαγγέλη».

Όποιος δηλώσει ότι ξαφνιάστηκε από την είδηση, μάλλον ψεύδεται ή δεν είχε ποτέ επίγνωση της κοινωνίας μας. Το bullying δεν ήρθε μόνο του και να είμαστε σίγουροι ότι ούτε και θα φύγει από μόνο του. Είναι απότοκο και συνέπεια της κοινωνίας που κτίζουμε στη βάση της εκμετάλλευσης ανθρώπου από άνθρωπο, η όποια θεριεύει στις ανοχές μας και στις σιωπές μας.

Στην καλύτερη ίσως περίοδο της νιότης, αυτός ο νέος πάλευε με τα φαινόμενα της εποχής, με τον εκφοβισμό από συμφοιτητές του, με τους νταήδες που τον έφεραν να πιστέψει ότι δεν υπήρχαν γι' αυτόν άλλες επιλογές παρά της φυγής. Γεμίσαμε τις γειτονιές μας, τις σχολικές αυλές μας νταήδες και «Βαγγέληδες», και ένας βρόχος μας κλείνει το στόμα, μας κρατάει άφωνους και θεατές. Η απάντηση της κοινωνίας πρέπει να ΄ναι καθολική και ομόβροντη «Δράση Τώρα».

Τι δυστυχές και πόσο λυπηρό είναι να ξυπνάμε πάντα μετά την απώλεια, να ζούμε σε κοινωνίες που ξυπνάνε περιστασιακά και πρόσκαιρα ποτισμένες με αίμα. Αποφάσισα να μη διαβάσω τι είπε ο Τύπος, πόσα μανιφέστα κυκλοφόρησαν, να μην ακούσω σχετικές ειδήσεις, να μην το συζητήσω με κανέναν πέραν από τον εαυτό μου. Αναλογίστηκα μόνο πως αυτό το παλληκάρι μόνο ήρωας δεν ήθελε να γίνει και εικόνα σε αφίσες αντι-bullying. Ήθελε μόνο να ζήσει, χωρίς φόβους, με όποια πάθη και με κάθε αγωνία, όπως όλα τα παιδιά της ηλικίας του. Η φυγή του βαραίνει όλους. Επιβάλλεται ως Τοπική Αυτοδιοίκηση να αφουγκραστούμε τους προβληματισμούς που γεννά το περιστατικό και έστω εκ των υστερών να δράσουμε. Ο Βαγγέλης δεν ήταν ούτε ο πρώτος ούτε ο τελευταίος και αυτό είναι βέβαιο.

Πέραν από τα ευχολόγια των ημερών, θα πρέπει ο Δήμος Λάρνακας και ευρύτερα η κοινωνία να επεξεργαστεί προγράμματα διάγνωσης προβλημάτων διαφόρων κοινωνικών ομάδων, μικρών ή μεγάλων, ιδιαίτερων ή γενικών, «διαφορετικών» ή άλλων. Να μπει μπροστά σε μια προσπάθεια να ηγηθεί μιας ευρύτερης κοινωνικής προσπάθειας ένταξης και επανένταξης ατόμων και ομάδων, να κερδίσει το στοίχημα της συνοχής, της ισότητας παρά του χρώματος, της φυλής, της σεξουαλικής προτίμησης, της όποιας «διαφορετικότητας».

Να συνεργαστούμε όλοι σ’ ένα πλαίσιο παράλληλων δράσεων και η αντιμετώπιση του φαινομένου του εκφοβισμού και αποκλεισμού θα πρέπει να είναι πολυεπίπεδη. Όλοι οι φορείς της κοινωνίας πρέπει να συμβάλουν σε αυτό. Ο καθένας απ' εκεί που βρίσκεται με τη δική του συναίσθηση, με μια κουβέντα που θα πει συμβάλλει στο να ξαναβρούμε το «όλοι ίσοι». Σε αυτό το πλαίσιο, ο Δήμος Λάρνακας θα πρέπει να ανοίξει έναν κύκλο διαλόγου με τα κοινωνικά σύνολα, να αφουγκραστεί τους προβληματισμούς και τις εισηγήσεις τους, να συμμετέχει δημιουργικά και να οικοδομηθούν από κοινού οι λύσεις.

Καλό θα ήταν να συγκροτηθεί μια επιτροπή από τον Δήμο, αποτελούμενη από ειδικούς εκπροσώπους φορέων, προκειμένου να εξεταστεί η συμβολή όλων των πολιτών που θα προθυμοποιηθούν στη διαχείριση-αντιμετώπιση της βίας και του εκφοβισμού, και να καταθέσει τις προτάσεις της εντός χρονοδιαγράμματος. Σκοπός της συγκεκριμένης προσπάθειας θα είναι μέσω στοχευμένων ενεργειών και δράσεων, να υπάρξει ενημέρωση αλλά και ευαισθητοποίηση της κοινής γνώμης και των εμπλεκόμενων φορέων, προκειμένου να αναληφθούν από κοινού πρωτοβουλίες για την πρόληψη αλλά και τη δραστική αντιμετώπιση, όχι μόνο του φαινομένου του bullying, αλλά και των άλλων μορφών εκφοβισμού που συναντώνται στον χώρο της εργασίας αλλά και της οικογένειας.

Καλό θα ήταν να δημιουργηθούν γραμμές στήριξης ατόμων που τυγχάνουν εκφοβισμού και αποκλεισμού, να δημιουργηθούν ενημερωτικές ημερίδες ανά επαρχία, να εισαχθούν κοινωνικά προγράμματα συνοχής στο πλαίσιο ευαισθητοποίησης των πολιτών, να καλλιεργήσουμε το αίσθημα της διαφορετικότητας ως κάτι φυσιολογικό και μέρος της ζωής μας. Να φτιάξουμε συνάνθρωπους αλληλέγγυους που στέκονται στο πλάι του «διαφορετικού», που μιλούν, που είναι Άνθρωποι. Να φτιάξουμε κοινωνίες που ξεσπούν, που δεν φοβούνται, που ελπίζουν, που γεμίζουν το λαρύγγι τους με έναν ψίθυρο και μια κραυγή που αντηχεί «ΜΙΛΑ», όπως λέει και ο Αζίζ Νεσίν στο ποίημά του «Σώπα, μη μιλάς...».
Είναι καιρός να οικοδομήσουμε κοινωνίες που χωράνε τους «διαφορετικούς», που αγκαλιάζουν τους Βαγγέληδες.

ΜΑΡΙΟΣ ΚΟΥΚΟΥΜΑΣ
Δικηγόρος-Δημοτικός Σύμβουλος ΑΚΕΛ, Δήμος Λάρνακας