Ενώ η κοινωνία γνωρίζει μια άνευ προηγουμένου κρίση στον τομέα της απασχόλησης, τομέα που συνορεύει με αυτόν την Παιδείας, σε αυτό το θέμα σχεδόν ελάχιστες ήταν οι παρεμβάσεις. Συνέπεια αυτού είναι η κατάσταση να οξύνεται με την πάροδο του χρόνου.

Οι σχεδιασμοί παραγωγικότητας δεν είναι επαρκώς συμβατοί με τα επαγγέλματα υψηλής εξειδίκευσης που προωθεί η εκπαίδευση. Αυτό είναι κάτι που έχουν συνειδητοποιήσει και μεγάλες χώρες, όπως η Αγγλία. Η μεταπήδηση όμως από τη συνειδητοποίηση στην πράξη δεν είναι τόσο εύκολο εγχείρημα. Τουλάχιστον όμως πρέπει να προβληματίσει τους αρμόδιους και να συσταθεί μια επιτροπή ή διοίκηση που να κάνει εκτιμήσεις και εισηγήσεις, σε συνεργασία με τους τομείς του υπουργείου Οικονομικών, που επεξεργάζονται σχέδια ανάπτυξης.

Η γενιά των νέων, που βιώνει αυτό το πρόβλημα από πρώτο χέρι και που έχει ενστερνιστεί μια πιο ρεαλιστική σκοπιά των καταστάσεων λόγω των παθημάτων της, βλέπει το θέμα διαφορετικά. Ανησυχεί για το πού θα καταλήξουν οι χιλιάδες σπουδαστές που γίνονται δέκτες υποσχέσεων για μια μεταμορφωτική προσωπική εξέλιξη, σε ένα ρόλο όμως που δεν διατίθεται πλέον στις ποσότητες που τους υπόσχονται και που πολλοί από τους οποίους σιγά-σιγά εξαλείφονται, χωρίς κανένας να τους ενημερώνει.

Σε μια κοινωνία που μετατίθεται αργά αλλά σταθερά προς τον τομέα των υπηρεσιών, με τους άλλους κύριους τομείς (όπως βιομηχανία) να υποχωρούν σε μια ελάχιστου βιώσιμου ορίου παρουσία, τα δεδομένα αυτά δεν ενσωματώνονται στα προγράμματα σπουδών, τουλάχιστον σε ένα μεσοπρόθεσμο πλάνο. Είναι ευτυχές γεγονός ότι ιδιαίτερα τα ιδιωτικά πανεπιστήμια κατάφεραν να ενσωματώσουν τάσεις της αγοράς στα προγράμματά τους, όμως το θέμα είναι πιο βαθύ από μια απλή απορρόφηση των τάσεων. Παράδειγμα είναι ότι τομείς που έχουν ριζική πτώση στην αγορά εργασίας, αντί να τίθενται σε πλαίσια τυπικής προσφοράς, προωθούνται στον παλιό ρυθμό. Σε αυτό πρέπει να λαμβάνονται υπόψη και οι ανάγκες μιας χώρας, η ύπαρξη ή όχι υποδομών για απορρόφηση των κλάδων κ.λπ.

Οι απολογητές του παρόντος καθεστώτος θα πουν ότι είναι «ανήθικο» να δώσει κάποιος προτροπές για περιορισμό της έκθεσης του οποιουδήποτε στο αποκορύφωμα της ανθρώπινης διαδρομής, τη μάθηση, για λόγους που έχουν να κάνουν με πρόσκαιρες ίσως κοινωνικές ανάγκες. Θα πρέπει όμως να είμαστε αρκετά πρακτικοί, ώστε το κοινωνικό σύστημα που στηρίζει την αγορά εργασίας να είναι επαρκές και συνεπίπεδο με το άλλο σύστημα που το τροφοδοτεί με ανθρώπινο δυναμικό, από τη στιγμή που προωθείται έτσι κι αλλιώς το σύστημα της ανώτατης εκπαίδευσης ως η πύλη προς τον κόσμο των επαγγελμάτων και όχι ως ένα ανεξάρτητος με αυτό θεσμός.

ΦΙΛΙΠΠΟΣ ΑΥΞΕΝΤΙΟΥ
Εκπαιδευτικός, αναλυτής