Προβοκατόρικο, κατά κάποια έννοια, το σημερινό μας σημείωμα. Εκ της λέξεως προβοκάρω, προκαλώ - λατιν. provoco, σελ. 1629, λεξικό Μπαμπινιώτη - Δ’ Έκδοση. Θα προσεγγίσω το Κυπριακό, από μια εντελώς «ρομαντική» άποψη. Θα αντιληφθείτε αμέσως:

Θα διαχωρίσω ηλικιακά τους Ε/κ σήμερα, εν έτει 2015. Τρεις μεγάλες κατηγορίες: 1) Ένα σημαντικό ποσοστό, π.χ. 35-40% όσων έφυγαν κυνηγημένοι από τον Αττίλα το ’74,απήλθαν από τα εγκόσμια και ευρίσκονται ήδη στας αιωνίους μονάς… Είναι όσοι ήταν 40 τότε - και πάνω. 2) Οι κάτω των 40, σημερινοί πρόσφυγες, που δεν γνώρισαν την ελληνική Κερύνεια, Αμμόχωστο, Μόρφου κ.λπ., δεν είμαι και τόσο βέβαιος ότι κόπτονται για λύση-επιστροφή. Και 3) Η μεγάλη ομάδα, στην οποία ανήκει και ο γράφων, 45-70 σήμερα, που έζησαν απ' εκεί, και έχουν ισχυρά βιώματα…

Κυρίως με αυτήν την ομάδα-υποκατηγορία θα ασχοληθώ. Πριν προχωρήσω στην ουσία του κειμένου, ανοίγω μια παρένθεση: Όταν πήγα το 2003, που άνοιξε ο Ντενκτάς τα οδοφράγματα, στην Κερύνεια, στην πόλη όπου γεννήθηκα και μεγάλωσα, όταν μπήκα μετά από 29 χρόνια στο σπίτι μου, ένιωσα πως ήταν πολύ πιο μικρό, απ' όσο το αφήσαμε φεύγοντας το τραγικό του ’74 καλοκαίρι. Πιο μικρό το δωμάτιό μου, η κουζίνα, η τραπεζαρία, τα πάντα. Ακόμη και η σούσα (κούνια), που βρήκα κάποια ξύλινα υπολείμματά της στην αυλή… Ακόμη και η μικρή δεξαμενή κάτω από την αθασιά, εκεί μπροστά κάτω απ’ το ξύλινο μπαλκόνι… Επίσης, το παλιό ιατρείο του μακαριστού πατέρα μου (στο οποίο όταν μπήκα έκλαψα με λυγμούς), ιατρού Μανώλη Χατζηαντώνη, στο ισόγειο…

Με καμιά λύση δεν θα ξαναβρώ το σπίτι μου, όπως το άφησα. Με καμιά! Διότι ποτέ δεν θα ξαναγίνω 15 χρονών. Είτε λέγεται ΔΔΟ είτε παγίωση των τετελεσμένων είτε επιστροφή στο καθεστώς του '60-'74. Είναι γι’ αυτό που διευκρίνισα εξαρχής ότι η προσέγγισή μου δεν θα 'ναι πολιτική, αλλά συναισθηματική. Our only home, our childhood. Η μοναδική μας πατρίδα, είναι τα παιδικά μας χρόνια. Έκανα πρόχειρη έρευνα στο Διαδίκτυο, αλλά δεν βρήκα την πατρότητα αυτής της φράσης. Την είδα, βέβαια, πριν από χρόνια γραμμένη με μαύρη μπογιά σ' έναν τοίχο στα Εξάρχεια, στην Αθήνα.

Και είναι γι’ αυτό που, μετά από ώριμη σκέψη, έφθασα στο οδυνηρό συμπέρασμα πως ματαιοπονούμε επιδιώκοντας «επιστροφή στο παρελθόν». Είναι αυτό που με πολιτικούς όρους λέγεται, ότι ο χρόνος λειτουργεί ή λειτούργησε εις βάρος της δικής μας πλευράς.

Μας νίκησαν οι αγγλο-αμερικανικές συνωμοσίες; Τα σχέδια του Ραούφ Ντενκτάς; Ηττηθήκαμε γιατί δεν είχαμε μαζί με το εθνικό κέντρο ενιαία πολιτική; Όχι, τίποτα απ' όλα αυτά δεν έπαιξε τόσο καταλυτικό ρόλο, όσο ο πανδαμάτωρ χρόνος. Ο αμείλικτος, ο ανίκητος, ο την λήθη επιφέρων και τις μνήμες εξασθενίζων.

Είναι γι’ αυτό που καταλήγω στο θλιβερό -αλλά αναπόφευκτο- συμπέρασμα, και νομίζω πολλοί θα συμφωνήσουν μαζί μου, ότι και την καλύτερη διευθέτηση, και όσες υποχωρήσεις από την αδιάλλακτη Τουρκία και να εξασφαλίσει ο κ. Αναστασιάδης στις συναντήσεις του με τον κ. Ακιντζί, σε όσες συγκλίσεις και να καταλήξουν, με όση χρυσόσκονη και αν επικαλύψουν την όποια συμφωνία θελήσουν να μας σερβίρουν, εμένα και εσένα, συνομήλικε συν-Κύπριε πρόσφυγα, που πονάς και βασανίζεσαι από τον χρόνο που αφέθηκε απ' όλους να περάσει ανεκμετάλλευτος, δεν θα μας ξαναφέρουν πίσω στα παιδικά μας χρόνια, δεν θα ξαναζωντανέψουν τα παιδικά, εφηβικά μας όνειρα…

ΑΝΤΩΝΗΣ ΧΑΤΖΗΑΝΤΩΝΗΣ
Στοχαστής, Λεμεσός