Ανακοινώθηκε, από μεγάλο τραπεζικό οργανισμό, η αποστολή επιστολών προειδοποίησης εκποίησης σε 25 χρεώστες του. Η ανακοίνωση ήταν πρώτη είδηση σε πολλά δελτία ειδήσεων, σε πρωτοσέλιδα εφημερίδων και σε διαδικτυακές πλατφόρμες. Παρόμοιες «ειδήσεις» ανακοινώθηκαν και από άλλα τραπεζικά ιδρύματα. Η είδηση, όπως φαίνεται, «διέρρευσε» από την ίδια τη τράπεζα, για δυο λόγους: Αφενός για να προειδοποιήσει τους «τυχερούς» πως τους έρχεται η ειδοποίηση αυτή και για να διευκρινίσει πως σε αυτό το στάδιο οι εκποιήσεις στοχεύουν κυρίως μεγαλο-δανειολήπτες και, αφετέρου, για να ασκηθεί μια έμμεση πίεση στους υπόλοιπους δανειολήπτες, ώστε να αποφασίσουν να προσεγγίσουν την τράπεζα για διευθέτηση των υποχρεώσεών τους.

Το πρώτο που θα θέλαμε να επισημάνουμε είναι πως το θεωρούμε κάπως αντιδεοντολογικό μια, όντως σοβαρή, τράπεζα να ανακοινώνει τι και σε ποιους στέλνει ειδοποιήσεις. Διότι ναι μεν δεν ανακοινώθηκαν ονόματα, όμως «διέρρευσαν» σχετικά στοιχεία που φωτογραφίζουν έστω κάποιους από αυτούς τους «τυχερούς». Όπως όταν διέρρευσε πως ένα από τα ακίνητα είναι τόσου εμβαδού και εφάπτεται της τάδε περιοχής και του τάδε δρόμου! Η μισή Κύπρος ήδη θα γνωρίζει σε ποιον ανήκει!

Το δεύτερο είναι το εξής: έχουμε την εντύπωση πως οι τράπεζες δεν προσπάθησαν να καταλάβουν την πραγματική κατάσταση στην οποία βρίσκονται οι περισσότεροι τουλάχιστον δανειολήπτες. Οι περισσότεροι είναι σε πολύ άσχημη ψυχολογική κατάσταση διότι καθημερινά βρίσκονται μπροστά στο δίλημμα τού να πληρώσουν τις άμεσες υποχρεώσεις τους, όπως ρεύμα, νερό, φαγητό, και του να πληρώσουν έναντι των δανείων τους. Και, επίσης, όπως είναι γνωστό, οι περισσότεροι είναι άνθρωποι με αξιοπρέπεια, που βρέθηκαν στη δύσκολη αυτή κατάσταση λόγων λαθών άλλων.

Οι τράπεζες, λοιπόν, συνυπολογίζοντας πως οι μελλοντικοί τους πελάτες θα προέρχονται στην πλειοψηφία τους από αυτήν την κοινωνία, ή θα είναι και πάλι οι ίδιοι δανειολήπτες ή συγγενείς και φίλοι τους, οφείλουν να τους προσεγγίσουν οι ίδιες με διάθεση κατανόησης των προβλημάτων τους και με διάθεση εξεύρεσης λύσης. Αν το κάνουν με ειλικρίνεια, ούτε Σύμβουλοι Αφερεγγυότητας θα χρειαστούν, ούτε ο Χρηματοοικονομικός Επίτροπος, ούτε οποιοσδήποτε άλλος μεσάζων.

Λένε, κατά καιρούς, πως ήδη το κάνουν αυτό, όμως οι επίσημες ανακοινώσεις της Κεντρικής Τράπεζας άλλα δείχνουν για το αποτέλεσμα, διότι τα συνολικά μη εξυπηρετούμενα δάνεια ελάχιστα έχουν μειωθεί. Φυσικά αυτό είναι αναμενόμενο διότι η οικονομία είναι ακόμη σε ύφεση και μόνο αν αρχίσει η ανάπτυξη θα μπορέσουν σταδιακά τα ΜΕΔ να μειωθούν, αφού για να συμβεί πρέπει οι δανειολήπτες να επαναδραστηριοποιηθούν.
Αυτό που χρειάζεται να αντιληφθούν είναι το αυτονόητο: Η κατάσταση αυτή δημιουργήθηκε τα τελευταία χρόνια μέσα από μια πρωτόγνωρη συγκυρία εξωγενών και ενδογενών παραγόντων, και σαν τέτοια χρειάζεται ιδιαίτερη μεταχείριση.

Και είναι πλάνη μέγιστη η εντύπωση πως μαζικές εκποιήσεις θα σώσουν είτε τις τράπεζες είτε την οικονομία. Το μόνο που θα πετύχουν είναι μια προσωρινή βελτίωση των οικονομικών καταστάσεων αλλά με μια δραματική αύξηση της κοινωνικής ανισότητας και τη δημιουργία μιας ακόμη ομάδας αναξιοπαθούντων συνανθρώπων μας, σαν να και λύσαμε τα προβλήματα των προσφύγων του '74, των συγγενών των αγνοουμένων, των κατόχων αξιογράφων, των συγγενών των θυμάτων του Μαρί και εκείνων της άλλης μεγάλης τραγωδίας του Ήλιου.

Αυτά, και πολλά άλλα, δυστυχώς, όχι μόνο οι τράπεζες δεν τα έχουν ζυγίσει αρκετά, αλλά ακόμη χειρότερα δεν τα έχουν λάβει υπόψη επαρκώς οι κυβερνώντες και οι βουλευτές, οι οποίοι με μεγάλη ευκολία ψήφισαν τους νόμους περί εκποιήσεων χωρίς να συνειδητοποιήσουν τις συνέπειες. Είμαι περίεργος τι θα πουν και πώς θα αντιδράσουν όταν βρεθεί η πρώτη οικογένεια στον δρόμο. Εδώ βλέπουμε πως ακόμη και τους παράνομους μετανάστες, επειδή είναι άνθρωποι, και στέγη τούς προσφέρουν τα κράτη και σίτιση και ιατρική φροντίδα. Τους δικούς μας μη φερέγγυους δανειολήπτες πώς θα τους συμπεριφερθούμε; Ελπίζουμε να προβληματιστούν οι αρμόδιοι και να προλάβουμε τα χειρότερα. Και η Κεντρική Τράπεζα έχει ρόλο να διαδραματίσει σαν ρυθμιστική και εποπτική Αρχή και η Βουλή σαν νομοθετική Αρχή και η Κυβέρνηση σαν εκτελεστική εξουσία.

ΙΩΑΝΝΗΣ ΒΙΟΛΑΡΗΣ
Οικονομολόγος