«Σημαντική συνεισφορά στον γενικό προβληματισμό ήταν το ερώτημα αν, με βάση τους παραδοσιακούς εθνικο-κοινοτικούς παράγοντες (καταγωγή, θρησκεία, γλώσσα κ.λπ.) που χαρακτηρίζουν κατά ξεχωριστό τρόπο την καθεμιά από τις δύο μεγάλες κοινότητες του κυπριακού λαού, θα μπορούσαμε να πετύχουμε να χτίσουμε τελικά μια ενιαία ‘‘πολυεθνική/πολυπολιτισμική’’ κυπριακή ταυτότητα, στην περίπτωση που θα βρεθεί μια λύση, η οποία θα επανενώσει τη χώρα και τον λαό.

Η υπαλλακτική τοποθέτηση ήταν ότι θα είναι στρατηγικά πιο σημαντικό και πιο μόνιμο μακροπρόθεσμα αν επιδιώξουμε να χτίσουμε μια ‘‘πολιτική’’ ταυτότητα στη βάση του σεβασμού του νέου κρατικού σχήματος, αυτού της Ομοσπονδίας, με συστατικά το ‘‘Κράτος’’ μας, το ‘‘Σύνταγμά’’ μας, ‘‘τον σεβασμό προς τον Νόμο και την Τάξη’’. Δηλαδή, στη βάση ενός ‘‘Κρατικού Πατριωτισμού’’» (από το άρθρο του κ. Γιώργου Ν. Χριστοδουλίδη, στελέχους του Νεοκυπριακού Συνδέσμου, που δημοσιεύτηκε πρόσφατα στον εγχώριο Τύπο).

Ο Νεοκυπριακός Σύνδεσμος και το Πανεπιστήμιο Λευκωσίας οργάνωσαν συνέδριο στις 13.06.2015 για να ανακαλύψουν το αβγό του Κολόμβου, με κύριο θέμα τη «συλλογική κυπριακή ταυτότητα», όπως μας πληροφορεί ο κ. Χριστοδουλίδης στο εν λόγω άρθρο του.

Το πώς διαμορφώνεται η συνείδηση-ταυτότητα σ’ ένα ομοσπονδιακό κράτος με πολυεθνική-πολυπολιτισμική πληθυσμιακή σύνθεση του λαού του, στον χώρο της Ευρώπης στην οποία ανήκουμε, το έχει ήδη επιλύσει η ίδια η ζωή, η ίδια η κοινωνική εμπειρία, στα δύο πολυεθνοτικά-πολυπολιτισμικά ευρωπαϊκά ομοσπονδιακά κράτη (Ελβετία, Βέλγιο) και δεν είναι θέμα «επιστημονικής ανακάλυψης» ή θεωρητικής κατασκευής ή επινόησης εκ μέρους μας, μέσα από την οργάνωση συνεδριών. Ας αναφερθώ στην περίπτωση της Ελβετίας, σε σχέση με την οποία έχω βιωματική εμπειρία και την οποία έχω επισκεφθεί.

Μετά την αποφοίτησή μου από τη Νομική Σχολή του Α.Π.Θ., φοίτησα στο Κολέγιο L.T.C. School of English του Λονδίνου, όπου έτυχα Ανώτερου Διπλώματος στην Αγγλική Γλώσσα (Higher Diploma in English Language). Ήταν στο πλαίσιο του εκπαιδευτικού προγράμματος να αφιερώνουμε, καθημερινά, τουλάχιστον τρεις ώρες στην ανάγνωση-μελέτη αγγλόφωνης εφημερίδας και την επόμενη ημέρα να παρουσιάζουμε στην τάξη περιεκτική περίληψη ενός κειμένου που διαβάσαμε.

Παρουσίασα λοιπόν στην τάξη περιεκτική περίληψη ενός ρεπορτάζ του Observer για τον Γκαίμπελς, τον προπαγανδιστή του Αδόλφου Χίτλερ, και πυροδοτήθηκε συζήτηση στην τάξη για τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Ένας συμφοιτητής μας, ο οποίος αυτοπροσδιοριζόταν - δήλωνε την ταυτότητά του ως Swiss German (Ελβετογερμανός), όπως λέμε εμείς Greek Cypriot (Ελληνοκύπριος), εξοργίστηκε από την όλη συζήτηση και, λαμβάνοντας τον λόγο, με οργίλο ύφος και επιθετικό τόνο μάς είπε:

«Έχουν περάσει τόσα χρόνια από τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο και όλοι εσείς ακόμη κατηγορείτε τους Γερμανούς». Αυτή η οργίλη αντίδραση ενός Swiss German προς υπεράσπιση των Γερμανών, δεν είναι αδιαμφισβήτητη απόδειξη ότι στην Ελβετία η κάθε εθνο-πολισμική κοινότητα του ελβετικού λαού έχει έντονη συνείδηση της ιδιαίτερης εθνο-πολισμικής της ταυτότητας; Αυτό είναι υπονομευτικό της πολιτειακής και κοινωνικής συνοχής και της αρμονικής συμβίωσης των διαφορετικών εθνο-πολιτισμικών κοινοτήτων στην Ελβετία; Υπάρχει πιο επιτυχημένο μοντέλο πολυεθνοτικού-πολυπολιτισμικού ομοσπονδιακού κράτους από την Ελβετία;

Απεναντίας, στις τρεις κομμουνιστικές Ομοσπονδίες Τσεχοσλοβακία, Γιουγκοσλαβία και ΕΣΣΔ, όπου ο κομμουνιστικός εθνομηδενισμός επιχείρησε να καταπνίξει και να εξαφανίσει τις εθνοτικές ταυτότητες των εθνοτήτων που συγκροτούσαν τον λαό της χώρας και να κατασκευάσει τον «Σοβιετικό άνθρωπο», η ίδια η ζωή, η κοινωνική εμπειρία απέδειξε πως αυτή ακριβώς η προσπάθεια κατάπνιξης και εξαφάνισης των επιμέρους εθνοτικών ταυτοτήτων υπήρξε η εκρηκτική ύλη, η οποία ανατίναξε, όταν ήλθε το πλήρωμα του χρόνου, τις τρεις αυτές Ομοσπονδίες και διελύθησαν στα εξ ων συνετέθησαν.

Αυτό που υφίσταται στην Ελβετία και το έχει δημιουργήσει η ίδια η ζωή, η ίδια η κοινωνική ανάγκη, είναι η ύπαρξη απόλυτης συμβατότητας και αρμονίας της ιδιαίτερης εθνο-πολιτισμικής ταυτότητας-συνείδησης τής κάθε εθνοτικής κοινότητας, με ΕΚ ΠΑΡΑΛΛΗΛΟΥ υφιστάμενη συνείδηση κοινής ελβετικής πολιτειακής ταυτότητας, η οποία είναι ο συνεκτικός ιστός της ενότητας της χώρας, της αρμονικής συμβίωσης αλλοεθνών-αλλόγλωσσων μεταξύ τους, και της συμμετοχής όλων στην κοινή ευημερία.

Στην περίπτωση της Κύπρου, για να δημιουργήσουμε ΕΚ ΠΑΡΑΛΛΗΛΟΥ προς τη συνείδηση της ιδιαίτερης εθνοπολιτισμικής μας ταυτότητας (Έλληνες, Τούρκοι, Αρμένιοι, Μαρωνίτες, Λατίνοι) και κοινή κυπριακή πολιτειακή ταυτότητα, στη βάση του σεβασμού του νέου κρατικού σχήματος, με συστατικά «το κράτος μας», «το Σύνταγμά μας» και «τον σεβασμό προς τον Νόμο και την Τάξη», αποτελεί προϋπόθεση «εκ των ων ουκ άνευ»: Αυτό το κοινό Σύνταγμα και κράτος να ενσωματώνει και να έχει πρακτικώς εν λειτουργία για όλους ανεξαιρέτως τους πολίτες, τον Ευρωπαϊκό και Διεθνή Κώδικα των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων.

Είτε αυτό αρέσει είτε δεν αρέσει, ναι, στους ενδοτικούς -να λέμε τα πράγματα με τ’ όνομα τους- Ανθρώπινα Δικαιώματα δεν είναι μόνο οι τέσσερεις ευρωπαϊκές ελευθερίες, αλλά και η αρχή «ένας άνθρωπος, μια ψήφος» (άρθρο 21 της Οικουμενικής Διακήρυξης Περί Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του 1948 και άρθρο 25 του Διεθνούς Συμφώνου Περί Ατομικών και Πολιτικών Δικαιωμάτων του 1966 του ΟΗΕ, το οποίο έχει κυρώσει η Κ.Δ.) ως αρχή διέπουσα τη δομή και τη λειτουργία του κοινού κράτους.

Εάν το νέο κρατικό σχήμα θα είναι Banana Republic of Kypristan υπό την ψευδωνυμία απλώς της Ομοσπονδίας, στον αιώνα τον άπαντα δεν πρόκειται αυτό να εξασφαλίσει τον σεβασμό των κατάφωρα από αυτό αδικουμένων, που είναι οι Έλληνες Κύπριοι. Τον «Νόμο και την Τάξη» θα τον αντιμετώπιζαν ως Pax Turka. Ως εκ τούτου, η τέτοια «λύση» δεν πρόκειται να αντέξει στον χρόνο. Υπενθυμίζω μια δήλωση που έκανε η διακεκριμένη πολιτικός της Νέας Δημοκρατίας, Μαριέττα Γιαννάκου, όταν δημοσιοποιήθηκε το πρώτο Σχέδιο Ανάν:

«Θέλουμε ένα Σύνταγμα που να μπορεί να αντέξει και υπό συνθήκες διακοινοτικής κρίσης και όχι μόνον υπό ομαλές συνθήκες». Αυτή η εύστοχη δήλωση είναι και άκρως επίκαιρη. Στην αρχαία ελληνική μυθολογία η Ειρήνη ήταν η κόρη της Δικαιοσύνης. Μόνον ως κόρη της Δικαιοσύνης μπορεί λοιπόν να επιβιώσει η Ειρήνη στο νησί της Αφροδίτης, τον 21ο αιώνα και εντός του πλαισίου της Ε.Ε.

ΝΙΚΟΣ Π. ΙΑΚΩΒΙΔΗΣ
Νομικός του Α.Π.Θ. και Διπλωματούχος στην Αγγλική Γλώσσα,
στο Insurance Management και στο Journalism and Professional Writing,
μέλος του Association of Insurance and Risk Managers in Industry and Commerce της Βρετανίας