Στο βιβλίο του «Ο Μαύρος Κύκνος. Ο Αντίκτυπος του Εξαιρετικά Απίθανου» ο Καθηγητής στο Πανεπιστήμιο της Μασαχουσέτης Nassim Taleb επισημαίνει ότι:
α) Υπάρχει η τάση να υποεκτιμούμε την πιθανότητα ή ακόμη και να αγνοούμε παντελώς το ενδεχόμενο να προκύψουν στο μέλλον σπάνια, αλλά σημαντικά συμβάντα με τεράστιο αντίκτυπο.

β) Απ’ τη μια υπερεκτιμούμε αυτά που γνωρίζουμε· απ’ την άλλη, υποεκτιμούμε την αβεβαιότητα και την πιθανότητα να είμαστε λανθασμένοι. Υποεκτιμούμε τα ρίσκα, δεν αξιολογούμε σωστά τις πιθανότητες.

γ) Υπάρχουν πράγματα τα οποία είναι δύσκολο να προβλέψουμε. Γεγονότα που θεωρούνται σπάνια, και δεν μπορούμε να εκτιμήσουμε τις πιθανότητες αυτά να συμβούν. Μπορούμε όμως να έχουμε μια γενική ιδέα για ένα τέτοιο ενδεχόμενο και τις πιθανές συνέπειες, και να είμαστε προετοιμασμένοι.

δ) Υπάρχουν όμως και γεγονότα (θετικά ή αρνητικά) που είναι αδύνατο να προβλέψουμε - εντελώς άγνωστα, τυχαία συμβάντα. Στην περίπτωση που προκύψει κάτι θετικό, πρέπει να είμαστε όσο το δυνατό πιο ανοικτοί, ώστε να επωφεληθούμε - να είμαστε ανοικτοί σε ευκαιρίες. Στην περίπτωση που προκύψει κάτι αρνητικό, πρέπει να είμαστε πολύ επιφυλακτικοί, ώστε να μειώσουμε στο ελάχιστο τις αρνητικές συνέπειες - να μην προκληθεί μόνιμη ζημιά. Στόχος, η ενίσχυση της αντοχής ενός Οργανισμού, ώστε να μπορέσει να επιβιώσει ακόμα και στις πιο ακραίες συνθήκες.

Ο Καθηγητής Nassim Taleb ονόμασε τα σπάνια αυτά συμβάντα Μαύρους Κύκνους. Είναι πολύ δύσκολο ή αδύνατο να τα προβλέψουμε, αλλά έχουν τεράστιο αντίκτυπο. Υπάρχουν θετικοί Μαύροι Κύκνοι (ευκαιρίες) αλλά και αρνητικοί Μαύροι Κύκνοι (με καταστροφικές συνέπειες). Για να μπορέσεις να αντιμετωπίσεις τις συνέπειες ενός αρνητικού Μαύρου Κύκνου πρέπει πρώτα να επιβιώσεις. Ο Μαύρος Κύκνος δημιουργείται όταν το χάσμα ανάμεσα σε αυτό που ξέρουμε και αυτό που δεν ξέρουμε γίνεται επικίνδυνα μεγάλο. Σχέδια αποτυγχάνουν, επειδή αγνοούμε πηγές αβεβαιότητας έξω από το σχέδιο το ίδιο. Μια από τις ιδιότητες του Μαύρου Κύκνου είναι η ασυμμετρία στις συνέπειες - θετικές ή αρνητικές.

Η λήψη αποφάσεων πρέπει να λαμβάνει υπόψη την αβεβαιότητα -η οποία είναι αυξημένη λόγω της πολυπλοκότητας-, την πιθανότητα λανθασμένων προβλέψεων και τον αντίκτυπο, τη σοβαρότητα των συνεπειών. Η πολυπλοκότητα υποβαθμίζει τη δυνατότητα πρόβλεψης.

Μελέτες του καθηγητή στο Πανεπιστήμιο της Πενσυλβανία Philip Tetlock καταδεικνύουν τα μεγάλα σφάλματα ειδικών εμπειρογνωμόνων, όσον αφορά την πρόγνωση γεγονότων οικονομικής, πολιτικής και στρατιωτικής φύσης.

Η Κύπρος και η Ελλάδα αντιμετωπίζουν ασύμμετρες απειλές και πολλαπλές κρίσεις -οικονομική κρίση, τουρκική επιθετικότητα-, οι οποίες απαιτούν νέες μορφές καινοτομίας και σύγχρονα εργαλεία στρατηγικής. Σε Επιστημονικό Συνέδριο, που έγινε στις 27/6/2015 στο Πανεπιστήμιο Κύπρου, παρουσίασα ένα νέο Μοντέλο Καινοτομίας, το οποίο βοηθά τα έθνη και τις επιχειρήσεις να καινοτομούν σε αχαρτογράφητα νερά, εξερευνώντας σε βάθος και πλάτος τον χώρο πιθανοτήτων και τους συνδυασμούς καταστάσεων.

ΝΙΚΟΣ ΣΥΚΑΣ
Σύμβουλος Στρατηγικής & Καινοτομίας