Τα τελευταία χρόνια επαναλαμβάνεται κατά κόρον η διαπίστωση μιας παρατεταμένης πολιτικής κρίσης. Με χαρακτηριστικά θεσμικής ανεπάρκειας, φαινομένων διαφθοράς και διαπλοκής, ελλειμμάτων στον δημοκρατικό διάλογο και έλλειψης εμπιστοσύνης των πολιτών προς την πολιτική διαδικασία. Αποτέλεσμα, ολοένα και περισσότεροι πολίτες να απογοητεύονται και να αποστρέφουν το πρόσωπό τους από την πολιτική, το πολιτικό προσωπικό και τη θεσμική λειτουργία της Πολιτείας. Η οικονομική κρίση έχει κορυφώσει την απαξίωση και την απογοήτευση των πολιτών.

Έκφραση αυτής της απογοήτευσης είναι η επιλογή της ιδιώτευσης και του περιθωρίου και η αποχή από τις εκλογικές διαδικασίες, η οποία παρουσιάζει μια σταθερή και αυξητική τάση. Δεν ωφελεί η άρνηση ανάληψης ευθυνών ή η απόπειρα μετακύλισής τους. Αυτή η στάση μόνο ως ευθυνόφοβος εκλαμβάνεται από τους πολίτες. Επιβάλλεται το πολιτικό σύστημα να υποβληθεί στην αναγκαία αυτοκριτική για τα φαινόμενα που αφέθηκαν να εκκολαφθούν τις τελευταίες δεκαετίες μέσα από μια διαδικασία προϊούσας φθοράς και παρακμής του πολιτικού και κοινωνικού ιστού. Χωρίς καμιά διάθεση ηθικολογίας, οφείλουμε να προβούμε σε πικρές παραδοχές.

Η αντιμετώπιση της οικονομικής, κοινωνικής και θεσμικής κρίσης, δεν είναι αρκετό να επιδιώκεται με τα όποια μέτρα οικονομικού χαρακτήρα. Οι αλλαγές είναι τώρα αναγκαίες όσο ποτέ άλλοτε. Σε έναν κόσμο που μεταβάλλεται ραγδαία και γίνεται όλο και περισσότερο ανταγωνιστικός, η Κύπρος χρειάζεται τομές που θα εξουδετερώσουν τις αγκυλώσεις στη λειτουργία του κράτους και των θεσμών. Χρειάζεται να δώσουμε πειστικές απαντήσεις για την ανάκτηση της αυτοδυναμίας του πολιτικού συστήματος, για ένα μοντέλο διακυβέρνησης που θα ρυθμίζει έναν σύγχρονο, αποκεντρωμένο, φιλικό και αποτελεσματικό δημόσιο τομέα. Με σύνδεση της υπηρεσιακής ανέλιξης με την παραγωγικότητα. Αλλαγές νοοτροπίας και πρακτικών του παρελθόντος είναι όρος και προϋπόθεση για τη λειτουργία της δημοκρατίας. Αλλά και για την επανεκκίνηση της οικονομίας και δόμηση ενός νέου δικτύου κοινωνικής αλληλεγγύης.

Οι πολίτες αναμένουν και απαιτούν απ' όλους μας πρωτοβουλίες για μια συνολική αναγέννηση της κοινωνίας, των θεσμών και των εθνικών προοπτικών. Απαιτούν από το Κράτος και το πολιτικό σύστημα να ξεφύγουν από τον παραδοσιακό τους χαρακτήρα και να αναδειχθούν μοχλοί προοδευτικής κίνησης της κοινωνίας.

Μόνο έτσι θα «ξαναβρούμε την ψυχή μας». Μόνο έτσι θα επανακτήσουμε την αυθεντικότητά μας και θα ανακαλύψουμε εκ νέου τη ζωογόνο δύναμη της πολιτικής. Για να μπορέσουμε να πετύχουμε και την αναγέννηση και ανόρθωση της οικονομίας, όπως πράξαμε το 1974, μέσα από τις στάχτες και τα ερείπια της εθνικής τραγωδίας. Άλλωστε έχουμε χρέος προς την ημικατεχόμενη πατρίδα μας. Γιατί δεν πρέπει να ξεχνούμε ότι η οικονομική ισχύς αποτελεί κορυφαία παράμετρο μιας αποτελεσματικής εθνικής στρατηγικής, που θα οδηγήσει και στη λύτρωση του λαού μας με μια λύση στηριγμένη στις αρχές του Διεθνούς και του Ευρωπαϊκού Δικαίου.

Σήμερα, η δημοκρατία χρειάζεται έναν καινούργιο ζωογόνο άνεμο αξιοκρατίας, αξιοπρέπειας και εμπιστοσύνης, έναν άνεμο που θα σαρώσει τις στρεβλώσεις των πολιτειακών σχέσεων και τις κάθε είδους διαμεσολαβήσεις στο Κράτος για την προάσπιση των ατομικών και κοινωνικών δικαιωμάτων.

Οι συντηρητικές πολιτικές, η εμμονή στην εξυπηρέτηση πελατειακών συμφερόντων και ο φόβος μπροστά στο καινούργιο, κρατούν την κυπριακή κοινωνία «όμηρο» του παρελθόντος. Εμποδίζουν τη μετεξέλιξη των θεσμών, τον εκσυγχρονισμό των λειτουργιών του κράτους, τις αλλαγές που ζητά η κοινωνία στο πολιτικό σύστημα, ενώ ακυρώνουν τον απαραίτητο έλεγχο στο πλέγμα των δομών εξουσίας.

Τα περιθώρια έχουν εξαντληθεί. Οι αλλαγές είναι επιταγή. Για την Κύπρο, για καθεμία και καθένα από εμάς, δεν υπάρχει άλλη επιλογή. Ή θα προχωρήσουμε τώρα στις αναγκαίες μεταρρυθμίσεις και αλλαγές, ή θα προχωρήσουμε σε έναν δρόμο χωρίς γυρισμό, με τελική κατάληξη ένα Κράτος αναποτελεσματικό και παράλυτο και ένα πολιτικό σύστημα απαξιωμένο, χωρίς επαφή με την κοινωνία. Η εφιαλτική αυτή προοπτική οδηγεί σε μια Κύπρο αδύναμη, αποκομμένη από τα σύγχρονα ρεύματα και τις ευρωπαϊκές εξελίξεις. Σε μια κοινωνία στατική, χωρίς προοπτικές εξέλιξης. Σε μια οικονομία διαχείρισης, χωρίς ανάπτυξη και κοινωνική συνοχή. Μια νέα κοινωνική συμφωνία, που να στηρίζεται σε δύο βασικούς άξονες είναι αναγκαία.

1. Μεταρρύθμιση του Κράτους, με τη θεσμοθέτηση σύγχρονων τρόπων διοίκησης και διαδικασιών που διασφαλίζουν διαφάνεια, αποτελεσματικότητα, ανάπτυξη με κοινωνική συνοχή.

2. Αλλαγή στο πολιτικό σύστημα, με τομές που ενισχύουν τη συμμετοχή των πολιτών, τον έλεγχο της εξουσίας, την καλύτερη λειτουργία των αντιπροσωπευτικών θεσμών που μπορούν να βελτιώσουν την ποιότητα της δημοκρατίας μας και να ξαναφέρουν την κοινωνία κοντά στην πολιτική λειτουργία.

Η μάχη ενάντια στη συντήρηση είναι μάχη δύσκολη. Όμως η μάχη πρέπει να δοθεί. Και αυτήν τη μάχη οφείλουμε, όχι μόνο να τη δώσουμε, αλλά και να την κερδίσουμε. Με συγκεκριμένες δράσεις. Με δημοκρατικό έλεγχο κάθε εξουσίας. Σύγκρουση με κάθε κατεστημένο που νέμεται ασύδοτα τη θέση του σε βάρος των συμφερόντων του λαού. Με βαθιά τομή στο πολιτικό σύστημα. Ενίσχυση των δυνατοτήτων συμμετοχής του πολίτη, θωράκιση των θεσμών, διαφάνεια στα οικονομικά πολιτικών φορέων και προσώπων.

ΓΙΑΝΝΑΚΗΣ Λ. ΟΜΗΡΟΥ
Πρόεδρος Βουλής των Αντιπροσώπων