Η Ελλάδα και η Κύπρος αντιμετωπίζουν ασύμμετρες απειλές και πολλαπλές κρίσεις, οι οποίες απαιτούν νέες μορφές καινοτομίας και σύγχρονα εργαλεία στρατηγικής. Σε Επιστημονικό Συνέδριο, που έγινε στο Πανεπιστήμιο Κύπρου στις 27/6/2015, εκατοντάδες στελέχη του δημόσιου και του ιδιωτικού τομέα παρακολούθησαν την παρουσίαση ενός νέου Μοντέλου Καινοτομίας, το οποίο βοηθά τα έθνη και τις επιχειρήσεις να καινοτομούν σε αχαρτογράφητα νερά.

Μελέτες του καθηγητή στο Πανεπιστήμιο της Πενσιλβάνια Philip Tetlock καταδεικνύουν τα μεγάλα σφάλματα ειδικών εμπειρογνωμόνων, όσον αφορά την πρόγνωση γεγονότων οικονομικής, πολιτικής και στρατιωτικής φύσης.

Σύμφωνα με τον Καθηγητή στο Πανεπιστήμιο της Μασαχουσέτης, Nassim Taleb:
α) Υπάρχει η τάση να υποεκτιμούμε την πιθανότητα ή ακόμη και να αγνοούμε παντελώς το ενδεχόμενο, να προκύψουν στο μέλλον σπάνια, αλλά σημαντικά συμβάντα με τεράστιο αντίκτυπο.
β) Απ’ τη μια υπερεκτιμούμε αυτά που γνωρίζουμε· απ’ την άλλη, υποεκτιμούμε την αβεβαιότητα και την πιθανότητα να είμαστε λανθασμένοι.
γ) Υπάρχουν πράγματα τα οποία είναι δύσκολο να προβλέψουμε. Γεγονότα που θεωρούνται σπάνια, και δεν μπορούμε να εκτιμήσουμε τις πιθανότητες αυτά να συμβούν. Μπορούμε όμως να έχουμε μια γενική ιδέα για ένα τέτοιο ενδεχόμενο και τις πιθανές συνέπειες, και να είμαστε προετοιμασμένοι.
δ) Υπάρχουν όμως και γεγονότα (θετικά ή αρνητικά) που είναι αδύνατο να προβλέψουμε - εντελώς άγνωστα, τυχαία συμβάντα. Στην περίπτωση που προκύψει κάτι θετικό, πρέπει να είμαστε όσο το δυνατόν πιο ανοικτοί, ώστε να επωφεληθούμε - να είμαστε ανοικτοί σε ευκαιρίες. Στην περίπτωση που προκύψει κάτι αρνητικό, πρέπει να είμαστε πολύ επιφυλακτικοί, ώστε να μειώσουμε στο ελάχιστο τις αρνητικές συνέπειες - να μην προκληθεί μόνιμη ζημιά. Στόχος η ενίσχυση της αντοχής ενός Οργανισμού, ώστε να μπορέσει να επιβιώσει ακόμα και στις πιο ακραίες συνθήκες.

Ο καθηγητής Nassim Taleb ονομάζει τα σπάνια αυτά συμβάντα Μαύρους Κύκνους. Είναι πολύ δύσκολο ή αδύνατο να τα προβλέψουμε, αλλά έχουν τεράστιο αντίκτυπο. Υπάρχουν θετικοί Μαύροι Κύκνοι (ευκαιρίες) αλλά και αρνητικοί Μαύροι Κύκνοι (με καταστροφικές συνέπειες). Για να μπορέσεις να αντιμετωπίσεις τις συνέπειες ενός αρνητικού Μαύρου Κύκνου πρέπει πρώτα να επιβιώσεις. Ο Μαύρος Κύκνος δημιουργείται όταν το χάσμα ανάμεσα σε αυτό που ξέρουμε και αυτό που δεν ξέρουμε γίνεται επικίνδυνα μεγάλο. Μια από τις ιδιότητες του Μαύρου Κύκνου είναι η ασυμμετρία στις συνέπειες - θετικές ή αρνητικές.

Η λήψη αποφάσεων πρέπει να λαμβάνει υπόψη την αβεβαιότητα -η οποία είναι αυξημένη λόγω της πολυπλοκότητας- την πιθανότητα λανθασμένων προβλέψεων και τον αντίκτυπο, τη σοβαρότητα των συνεπειών.
Απ’ τη μια η τουρκική επιθετικότητα, απ’ την άλλη η συνεχιζόμενη οικονομική κρίση. Ανάμεσα στη Σκύλλα και τη Χάρυβδη αυτή, η Ελλάδα και η Κύπρος πρέπει να δράσουν προορατικά και καινοτομικά. Το νέο υπόδειγμα καινοτομίας που έχω αναπτύξει, οδηγεί στην ετοιμότητα για αλλαγή με τρόπο που δημιουργεί πλεονέκτημα, ελαχιστοποιεί το ρίσκο και διατηρεί υψηλές επιδόσεις.

ΝΙΚΟΣ Γ. ΣΥΚΑΣ
Σύμβουλος Στρατηγικής & Καινοτομίας