Με βάση τα επίσημα στοιχεία από τους προϋπολογισμούς του κράτους, το ετήσιο λειτουργικό κόστος για κάθε φοιτητή που φοιτά στη δημόσια τριτοβάθμια εκπαίδευση ανέρχεται γύρω στις €16.000. Το ποσό αυτό είναι το υψηλότερο στην Ευρώπη, αν όχι στον κόσμο. Στον ιδιωτικό τομέα, το κόστος αυτό είναι περίπου το μισό (αν κρίνουμε από τα δίδακτρα που χρεώνουν), ενώ η παραγωγή γνώσης είναι η ίδια. Το κράτος οφείλει να πληρώνει για τους φτωχούς και τους άριστους, όχι για τους πλούσιους (εκτός αν είναι άριστοι), και το κράτος θα πρέπει επίσης να επιδοτεί και τους φοιτητές που επιλέγουν να φοιτήσουν σε ιδιωτικά κολέγια και πανεπιστήμια, διότι οι οικογένειές τους πληρώνουν και αυτοί φόρους. Άλλωστε, έτσι θα λειτουργεί και το εθνικό σχέδιο υγείας, σύμφωνα με το οποίο το ταμείο υγείας θα επιδοτεί τους ασθενείς τόσο στα δημόσια όσο και στα ιδιωτικά νοσηλευτήρια.

Το θέμα μας σήμερα, όμως, είναι κατά πόσο τα χρήματα που πληρώνει ο φορολογούμενος για την τριτοβάθμια εκπαίδευση, και άλλα τόσα που πληρώνει ο φοιτητής από την τσέπη του, πάνε σε καλή μεριά, αν δηλαδή τα χρήματα που ξοδεύει η κοινωνία στην εκπαίδευση είναι καλή επένδυση, όχι απαραίτητα οικονομική αλλά και κοινωνική. Δηλαδή, το γεγονός ότι 381 φοιτητές της Σχολής Κοινωνικών Επιστημών της Αγωγής και της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Κύπρου, που αποφοίτησαν πριν από λίγες μέρες, είναι καλή επένδυση; Να πούμε δηλαδή ότι αυτοί οι φοιτητές -και όχι μόνο- έχουν αποκτήσει διαβατήρια στην αγορά εργασίας; Μήπως γνωρίζει κανείς πόσο καιρό αυτοί οι νέοι άνθρωποι, που είναι γεμάτοι όνειρα για το μέλλον, θα παραμείνουν άνεργοι; Μήπως γνωρίζει κανείς πόσος καιρός θα περάσει, μέχρι που αυτοί οι άνθρωποι ασχοληθούν με το αντικείμενο που αγάπησαν και σπούδασαν;

Δυστυχώς, οι αριθμοί είναι αμείλικτοι. Η ανεργία στους νέους επιστήμονες είναι στο 40%, ενώ η μακροχρόνια ανεργία στους νέους είναι επίσης υψηλή. Το χειρότερο απ' όλα είναι ότι το 55% των πτυχιούχων στην Κύπρο που κατάφεραν να βρουν δουλειά (χώρια οι άνεργοι πτυχιούχοι) ασχολούνται με οτιδήποτε άλλο εκτός του αντικειμένου που εργάστηκαν (μελέτη του πανευρωπαϊκού δικτύου «Ευρυδίκη»). Αυτό το κόστος δεν είναι απλώς οικονομικό αλλά και κοινωνικό. Πώς νιώθουν, άραγε, όλοι αυτοί οι άνεργοι πτυχιούχοι, που δεν μπορούν να απασχοληθούν στον τομέα τους; Το πρόβλημα, επίσης, δεν είναι πρόσκαιρο λόγω οικονομικής κρίσης αλλά διαρθρωτικό, δηλαδή έχει να κάνει με τις δομές και τη φιλοσοφία του εκπαιδευτικού μας συστήματος.

Τα πανεπιστήμια στην Κύπρο πρέπει να αναζητούν και να ικανοποιούν τις ανάγκες της αγοράς εργασίας, πρέπει να είναι ευέλικτα και να προσαρμόζουν τα προγράμματά τους ανάλογα με τις απαιτήσεις της αγοράς. Δεν είναι τα πανεπιστήμια που αποφασίζουν τι προγράμματα θα πρέπει να προσφέρουν αλλά η κοινωνία, μέσω της αγοράς. Τα πανεπιστήμια, ιδιαίτερα αυτά που λειτουργούν με χρήματα του φορολογουμένου, θα πρέπει να αυξομειώνουν τις θέσεις τους ανάλογα με τις ανάγκες της αγοράς και να επικεντρωθούν σε νέα προγράμματα που έχουν ζήτηση, όπως για παράδειγμα τεχνικούς κλάδους. Τα πανεπιστήμια έχουν υποχρέωση να προετοιμάζουν τους φοιτητές για την αγορά εργασίας.

ΜΑΡΙΟΣ ΜΑΥΡΙΔΗΣ
Οικονομολόγος, βουλευτής Κερύνειας