Με αφορμή το θέμα της Ελλάδας, έχει εμπεδωθεί μια λογική που φαίνεται εκ πρώτης όψεως εύλογη, σύμφωνα με την οποία η Ε.Ε. θεσπίζει κοινούς κανόνες που όλα τα κράτη μέλη πρέπει ν' ακολουθούν. Ως συνέχεια, «όποιος δεν εφαρμόζει τους κοινούς κανόνες, ο ίδιος φταίει για όσα στραβά τού συμβούν και κανένας άλλος». Φυσικά, η ελληνική οικονομία έχει πολλά στραβά για τα οποία φταίει η ίδια και κανένας άλλος (από τη φοροδιαφυγή, τη διαπλοκή, τις μίζες... μέχρι τις κουτοπονηριές και αρπαχτές στα ευρωπαϊκά κονδύλια). Όμως, τα περί αμερόληπτων κοινών κανόνων είναι σε αρκετές περιπτώσεις υπεραπλούστευση που υπηρετεί τα δυνατά κράτη. Τα περί αμερόληπτων κοινών κανόνων υιοθετούν και δικοί μας, είτε στην Κύπρο (όπως ο κ. Αβ. Νεοφύτου που ζήτησε την αυστηρή εφαρμογή των κανόνων για την Ελλάδα) είτε στην Ε.Ε. (όταν ευθυγραμμίζεται με τις θέσεις των δυνατών, ανελίσσεται κάποιος πιο εύκολα εντός Ε.Ε.).

Ενδεικτικά αναφέρουμε δύο περιπτώσεις μεροληπτικής εφαρμογής των κανόνων εις βάρος μικρών κρατών μελών:

α) Η επιβολή του κουρέματος καταθέσεων στην Κύπρο με εκείνον τον βάναυσο τρόπο έγινε γιατί η Κύπρος κρίθηκε καλό πείραμα. Θα γινόταν το ίδιο αν ήταν η Γερμανία;

β) Το 2012 λήφθηκε κοινή απόφαση για αναδιάρθρωση του δημόσιου χρέους της Ελλάδας με κούρεμα του χρέους της. Στην πραγματικότητα, οι οφειλές της Ελλάδας προς ιδιωτικές τράπεζες (Γερμανίας και Γαλλίας), παρείχαν στην ελληνική Κυβέρνηση ένα φοβερό όπλο. Τυχόν άρνηση πληρωμής του χρέους θα οδηγούσε τις τράπεζες στην κατάρρευση και το ευρώ στα βράχια. Γι' αυτό, η αναδιάρθρωση έγινε ώστε οι οφειλές της Ελλάδας να μεταβιβαστούν σε ευρωπαϊκούς θεσμούς και να διασωθούν οι γερμανικές και γαλλικές τράπεζες και «χαμένο» την Ελλάδα.

Σήμερα, τα πράγματα γίνονται πιο συγκαλυμμένα. Εξ ου και απαιτείται διεισδυτικότερη ανίχνευση. Ωστόσο, μεροληπτική εφαρμογή των κανόνων υπάρχει και σήμερα. Στην περίπτωση της Ευρωπαϊκής Τραπεζικής Ένωσης, η λειτουργία της βασίζεται σε κοινούς κανόνες για τις τράπεζες σε όλη την Ε.Ε. Ενώ, όμως, οι ειδικοί σχεδίασαν την Ευρωπαϊκή Τραπεζική Ένωση με κοινό ευρωπαϊκό σχέδιο εγγύησης των καταθέσεων (εγγύηση καταθέσεων μέχρι 100.000 από Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα για όλες τις τράπεζες εντός Ε.Ε.), δεν εφαρμόστηκε, αλλά η αμερόληπτη εφαρμογή των κανόνων αφέθηκε για το... μέλλον. Αναπόφευκτα το μικρό και αδύνατο κράτος της Κύπρου δεν μπορεί να παρέχει την ίδια αξιόπιστη εγγύηση καταθέσεων όπως η Γερμανία. Αυτό δημιουργεί πλεονέκτημα για ιδιωτικές τράπεζες εντός της Γερμανίας, φορτώνοντας τα μικρά και αδύναμα κράτη μέλη με δυσανάλογα βάρη.

Σήμερα, έχουμε ενώπιόν μας το Ευρωπαϊκό Ταμείο Στρατηγικών Επενδύσεων (Σχέδιο Γιούνκερ), με διακηρυγμένη αρχή ότι τα διάφορα επενδυτικά έργα θα αξιολογούνται με βάση τα τεχνικά τους χαρακτηριστικά, χωρίς οποιαδήποτε πολιτική επιρροή. Πρόκειται για ένα εργαλείο που επιδιώκει να καλύψει το χάσμα των επενδύσεων εντός της Ε.Ε. και ταυτόχρονα κινείται ενάντια στη μονόπλευρη λιτότητα, ειδικά εάν συνδράμει στην πράξη και εκείνες τις χώρες που πλήττονται από την κρίση. Από την άλλη, ο συνδυασμός της δημόσιας παρέμβασης των ευρωπαϊκών θεσμών και της ιδιωτικής πρωτοβουλίας είναι μια ιδεολογική καινοτομία για όσους θεωρούν την δημόσια παρέμβαση ως κάτι το διαβολικό, αλλά την αποδέχονται τώρα που την υιοθέτησε ο Πρόεδρος της Επιτροπής επειδή τα ιδιωτικά κεφάλαια δεν καλύπτουν το χάσμα.

Επιπλέον, η Κύπρος παρέχει επενδυτικές ευκαιρίες σε τομείς που καλύπτονται από το Σχέδιο Γιούνκερ, περιλαμβανομένης της ενέργειας, αλλά η Τουρκία παρεμβαίνει παράνομα στην ευρωπαϊκή ΑΟΖ της Κύπρου. Στο Ευρωκοινοβούλιο επέμενα ότι στην Κύπρο κρίνεται η αμερόληπτη κατανομή των επενδύσεων χωρίς πολιτικές επιρροές. Στην Κύπρο κρίνεται κατά πόσον η πολιτική πίεση ενός παράνομου επιδρομέα εναντίον ενός μικρού κράτους-μέλους της Ε.Ε. θα επηρεάσει αρνητικά τις αποφάσεις για επενδύσεις. Θα δούμε στην πράξη, λοιπόν, πόσο αμερόληπτα θα εφαρμοστούν οι κοινοί κανόνες σε αυτήν την περίπτωση και κατά πόσον η αδύναμη Κύπρος θα τύχει αμερόληπτης μεταχείρισης.

ΚΩΣΤΑΣ ΜΑΥΡΙΔΗΣ
[email protected]
Ευρωβουλευτής ΔΗΚΟ - S&D