Με πολλή λύπη παρακολουθούμε τα τελευταία χρόνια μια συνεχιζόμενη συρρίκνωση του πληθυσμού στις κοινότητες των ορεινών μας περιοχών. Και τούτο, παρά τις αντίθετες προσδοκίες μας, με την ανάληψη της προεδρίας από τον νυν Πρόεδρο μας, κ. Νίκο Αναστασιάδη, και την εξαγγελία ενός πρότυπου μοντέλου ανάπτυξης του Τροόδους. Η συρρίκνωση, ιδιαίτερα για την κοινότητα της Κυπερούντας, επέρχεται με γοργούς ρυθμούς. Φρονώ ότι δεν είναι αναστρέψιμη, εκτός αν διαφοροποιηθούν το γρηγορότερο πολιτικές, δηλαδή αν Κυβέρνηση, Βουλή και κόμματα αλλάξουν την παθητική τους στάση, τα ευχολόγια, τα ωραία λόγια και υπάρξει επιτέλους πολιτική βούληση. Φαίνεται ότι τους βολεύει όλους η ανάπτυξη των αστικών, των παραλιακών, των πεδινών περιοχών.
Τις κοινότητες του Τροόδους τις θέλουν να νεκρώσουν εντελώς, να μείνουν χωρίς νέους, χωρίς γεωργία, χωρίς σχολεία, χωρίς νοσοκομεία. Τα εκατομμύρια προτιμούν να δίνονται μόνο προς τις πεδινές περιοχές. Ούτε και τώρα καμιά ουσιαστική εξαγγελία από τον Πρόεδρο, για την ορεινή ύπαιθρο. Δεν είναι τυχαίο, πως όλοι οι δήμοι και οι μεγάλες ζωντανές και αναπτυσσόμενες κοινότητες βρίσκονται στα παράλια και στις πεδιάδες, πλάι στους αυτοκινητόδρομους. Κανένας δήμος, καμιά μεγάλη αναπτυσσόμενη κοινότητα στα ορεινά… Όμως, έστω και μερικές από αυτές, παλαιότερα έσφυζαν από ζωή. Αναφέρω την Κυπερούντα, το Πελέντρι, τον Αγρό, την Κακοπετριά. Τώρα περιμένουν να ζωντανέψουν κάποιες μέρες του Αυγούστου, του κυνηγιού, του χιονιού, των μανιταριών, των θεματικών τους εκδηλώσεων.
Μόνο σε έτσι ευκαιρίες ο κόσμος ανεβαίνει στα ορεινά. Κι αυτό για λίγες μέρες, λίγες ώρες, όχι για μόνιμη διαμονή. Αυτό όμως δεν είναι αρκετό για την επιβίωσή τους. Σήμερα να αθροίσεις τους μαθητές των σχολείων των πιο πάνω κοινοτήτων, δεν θα ξεπεράσουν τον αριθμό των μαθητών που είχε μια μόνο κοινότητα, πριν ακόμα και από τη συμπλεγματοποίησή τους. Τώρα, με τη μείωση των μαθητών, θα οδηγηθούμε στη συμπλεγματοποίηση των τεσσάρων ήδη συμπλεγματοποιημένων σχολείων μας σ’ ένα.
Τι να πούμε για τη γεωργία, που σταθερά αργοπεθαίνει; Το γιατί, δεν είναι της ώρας. Και εδώ έγιναν τραγικότατα λάθη. Η Κυπερούντα, η κοινότητα που παρήγαγε το 1/3 της παγκύπριας παραγωγής σε φρούτα, η κοινότητα των μήλων, στην οποία λειτουργούσαν περισσότεροι από 80 ψυκτικοί θάλαμοι για διατήρηση των φρούτων, για να προμηθεύει τις αγορές μέχρι και τον επόμενο Μάη, ελάχιστοι θάλαμοι λειτουργούν, γιατί το κόστος λειτουργίας είναι ασύμφορο και οι εισαγωγές ανεξέλεγκτες.
Τη δεκαετία του '90 η ΣΠΕ παραλάμβανε 1.300.000 κιλά σταφύλια τον χρόνο για τις οινοβιομηχανίες. Τώρα η παραγωγή μειώθηκε στις 300.000 χιλιάδες. Νέοι γεωργοί δεν υπάρχουν. Ολάκερες φυτείες με φυλλοβόλα δέντρα είναι εγκαταλειμμένες και τα καρποφόρα δέντρα κόβονται για τα τζάκια. Γάμοι γίνονται πολλοί. Όμως ελάχιστοι παραμένουν. Γιατί; Απλώς δουλειές δεν υπάρχουν στην περιοχή, αλλά και η καθημερινή μετάβαση στις πόλεις πολύ δύσκολη, λόγω απόστασης, έλλειψης καλού οδικού δικτύου και υψηλού κόστους. Είναι φανερό πως δεν υπάρχει πολιτική βούληση, ούτε πραγματικές υποστηρικτικές φωνές από την Κυβέρνηση, τη Βουλή, τα κόμματα. Απτή απόδειξη πως προγραμματισμένα έργα εγκαταλείφθηκαν ή αναστάληκαν και διαχρονικά αιτήματα παραμένουν άλυτα.
Ένα επίδομα για τις ορεινές περιοχές αναστάληκε από το 2011. Κάποια έργα αθλητικά, αναπτυξιακά, πήγαν περίπατο. Οι κοινοτικές και άλλες φορολογίες για τη λειτουργία των υπηρεσιών βγήκαν στα ύψη. Η συνεισφορά της κοινότητας, με συσσωρευμένα οικονομικά βάρη, στον μειωμένο κατά πολύ αναπτυξιακό της προϋπολογισμό εξακολουθεί εδώ και είκοσι χρόνια να παραμένει στα ίδια υψηλά επίπεδα. Οι συνεισφορές του κράτους μειώνονται δραματικά ή αποκόβονται για παλιά χρέη. Τα κόστη ύδρευσης και άρδευσης συνεχώς ανεβαίνουν. Η ποσότητα του νερού από πηγές και την άντληση μειώνεται δραματικά. Το καλοκαίρι, μια οικιστική μονάδα στο Τρόοδος αναγκάστηκε να κουβαλά νερό για τις ανάγκες υδροδότησής της με υδροφόρες. Η βασικότερη ανάγκη όλων των κατοίκων της ευρύτερης περιοχής, η παροχή πλήρους αναβαθμισμένης ιατρικής περίθαλψης, φαίνεται ότι θα είναι άπιαστο όνειρο. Όραμα και πλάνο αναβάθμισης του Νοσοκομείου ούτε υπήρξε, ούτε φαίνεται πως θα υπάρξει.
Όλοι είναι ικανοποιημένοι με τη μέχρι τώρα λειτουργία του, σαν ένα αγροτικό υγειονομικό κέντρο και τίποτα περισσότερο, με τα μισά κτίριά του κενά χωρίς ουσιαστική συντήρηση και χωρίς τις αναγκαίες νέες μετατροπές. Όμως για το σημαντικό αυτό έργο θα επανέλθουμε σύντομα. Οι συνθήκες διαβίωσης, ιδιαίτερα τους χειμωνιάτικους μήνες, πολύ δύσκολες. Είναι για να διερωτάται κανείς: Αξίζει τον κόπο να συνεχίσεις να ζεις στις κοινότητες των ορεινών μας περιοχών, που αφήνονται στο μονοπάτι της ερήμωσης; Υπάρχουν κάποιοι αρμόδιοι να νοιαστούν, να ευαισθητοποιηθούν, να αντιληφθούν την πραγματική κατάσταση πριν από την πλήρη πληθυσμιακή ερήμωση;
Χανόμαστε… νοιαστείτε για μας… νοιαστείτε για την επιβίωση των κοινοτήτων της πράσινης καρδιάς της Κύπρου. Υπάρχει ελπίδα; Mόνο αν υπάρχει κόσμος να παλέψει και να διεκδικήσει. Να διεκδικήσει οδικό δίκτυο, αναβάθμιση της υγείας, με περιφερειακό νοσοκομείο, αναβάθμιση της παιδείας, με την παροχή ουσιαστικών και μόνιμων κινήτρων για παραμονή νέων στις κοινότητες της Ορεινής περιοχής του Τροόδους. Διαφορετικά, χανόμαστε …
ΓΙΩΡΓΟΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ
Κοινοτάρχης Κυπερούντας
