Σοβαρά κενά και προβλήματα περιλαμβάνει ο σχεδιασμός για την παροχή άδειας για καζίνο και τη δημιουργία των ανάλογων κρατικών δομών. Το ίδιο το νομοσχέδιο δημιουργεί παγίδες που μπορούν να προκαλέσουν σημαντικά προβλήματα στο μέλλον, καθώς ουσιαστικά το κράτος δεν επιτρέπει στον εαυτό του να πάρει συγκεκριμένες αποφάσεις στο μέλλον, ιδιαίτερα σε περίπτωση που υπάρξει οποιοδήποτε ζήτημα με την εταιρεία που θα έχει την άδεια για το καζίνο, ή και στην περίπτωση λύσης του Κυπριακού. Από το σχέδιο νόμου απουσιάζουν βασικές πρόνοιες, όπως η δημιουργία κρατικού φορέα για προστασία από τον εθισμό. Αντί αυτού, ο νόμος αναθέτει στην... αλεπού να προσέχει τις κότες.

Η πρόνοια για αποκλειστικότητα 15 χρόνων είναι ένα αχρείαστο δώρο, το οποίο μπορεί να προκαλέσει σωρεία προβλημάτων. Τη στιγμή που υπάρχει πληθώρα ενδιαφερομένων για μιαν άδεια λειτουργίας καζίνο, δεν υπάρχει απολύτως κανένας λόγος να παραχωρηθεί τέτοιο δώρο. Το ενδιαφέρον θα ήταν το ίδιο έντονο και χωρίς την διά νόμου αποκλειστικότητα. Αντί η αποκλειστικότητα να είναι πρόνοια του νόμου, θα μπορούσε να υπάρξει πρόνοια στη συμφωνία με τον επενδυτή ότι για όσο χρονικό διάστημα δεν υπάρχει άλλη άδεια, άρα υπάρχει εκ των πραγμάτων αποκλειστικότητα, ο επενδυτής θα καταβάλλει ένα επιπλέον σταθερό τίμημα.

Αν και όταν η όποια κυβέρνηση αποφασίσει είτε να παραχωρήσει άλλη άδεια είτε ως αποτέλεσμα της λύσης του Κυπριακού να εντάξει στον νόμο τα καζίνα που λειτουργούν σήμερα στα κατεχόμενα, τότε αυτόματα θα τροποποιηθούν οι οικονομικοί όροι για τον κάτοχο της πρώτης άδειας. Η λύση είναι πάρα πολύ απλή και διασφαλίζει ότι δεν θα δημιουργηθεί ποτέ πρόβλημα στο μέλλον. Μάλιστα, μπορούν να υπάρξουν ξεχωριστές πρόνοιες για διαφορετικά επίπεδα αδειών και με βάση την τοποθεσία για την οποία θα δοθεί η νέα άδεια.

Υπάρχει και το σοβαρό ενδεχόμενο της λύσης του Κυπριακού. Και είναι προφανές το πρόβλημα που θα δημιουργηθεί σε περίπτωση που ο νόμος δεν καλύπτει όλα τα σενάρια. Μια εταιρεία θα έχει αποκλειστική άδεια για 15 χρόνια, αρκετά νέα καζίνα θα ενταχθούν στο επανενωμένο κράτος και η Κυβέρνηση δεν θα έχει το δικαίωμα να τα νομιμοποιήσει. Έχει γίνει πρόσφατα μια δήλωση ότι «αν λυθεί το Κυπριακό, θα δούμε». Η πραγματικότητα είναι ότι με αυτόν τον νόμο, δεν θα έχουμε δικαίωμα να «δούμε».

Η προστασία παικτών από εθισμό είναι πρωτίστως ευθύνη του κράτους. Δυστυχώς, όμως, το κράτος μεταθέτει αυτήν την ευθύνη στο ίδιο το καζίνο. Είναι σαν να βάζεις την αλεπού να προσέχει τις κότες. Το καζίνο έχει συμφέρον να μην προστατεύει τους παίκτες από τον εθισμό. Δεν υπάρχει καμία αμφιβολία ότι το καζίνο θα καρπωθεί όλα τα δικαιώματα που του παραχωρεί ο νόμος. Αν ο νόμος επιτρέπει στο καζίνο να χειρίζεται εν λευκώ το θέμα του εθισμού, δεν πρέπει να αμφιβάλλει κανείς ότι το καζίνο θα κάνει ό,τι μπορεί για να μεγιστοποιήσει τα κέρδη του. Οι πρόνοιες για μετάθεση της ευθύνης για τον εθισμό στο καζίνο και για 15ετή αποκλειστικότητα, δίνουν την εντύπωση ότι η Κυβέρνηση θέλει απλώς να μην ασχοληθεί ξανά με το θέμα από τη στιγμή που θα παραχωρήσει την άδεια. Χρειάζεται αναθεώρηση αυτής της προσέγγισης, ούτως ώστε το οικοδόμημα να κτιστεί σε γερά θεμέλια.

Είναι απολύτως απαραίτητο να δημιουργηθεί κρατικός φορέας για προστασία από τον εθισμό, υπό τη σκεπή της Αρχής που θα έχει την ευθύνη για αδειοδότηση και επιτήρηση των καζίνων. Το καζίνο πρέπει να ελέγχεται και όχι να ελέγχει. Υπάρχουν διεθνή πρότυπα, υπάρχουν δομές, υπάρχουν έτοιμα μοντέλα για υιοθέτηση. Έχει γίνει πρόσφατα λόγος για οικονομική στήριξη ατόμων με εθισμό. Δεν είναι αυτή η ουσία του θέματος. Αντίθετα, η προοπτική οικονομικής υποστήριξης σε περίπτωση απώλειας χρημάτων στο καζίνο, θα κάνει τους παίκτες να ρισκάρουν περισσότερο, αφού θα περιμένουν μετά την αποζημίωση από το κράτος.

Το θέμα του εθισμού είναι πολύ πιο βαθύ και χρειάζεται πιο ολοκληρωμένη δομή για αντιμετώπισή του. Βέβαια, δεν πρέπει να υπάρχει και το άλλο άκρο στο θέμα της προστασίας. Το νομοσχέδιο αντιμετωπίζει τους παίκτες ως ίσους μεταξύ τους, κάτι που είναι λάθος. Αν το καζίνο υποχρεώνεται να θέτει τα ίδια όρια για όλους τους παίκτες, αυτό σημαίνει ότι κάποιος εκατομμυριούχος, που δεν έχει πρόβλημα να ξοδέψει ένα μεγάλο ποσό για να ψυχαγωγηθεί σε ένα καζίνο, δεν θα μπορεί να ξοδέψει όσα θα ήθελε. Πρέπει ο πελάτης να μπορεί να θέσει τα δικά του όρια και ταυτόχρονα να έχει επαρκή ενημέρωση και εύκολη ανώνυμη πρόσβαση σε ενημέρωση και υποστήριξη σχετικά με τον εθισμό. Ο κρατικός φορέας πρέπει να έχει πρόσβαση να ελέγχει κατά καιρούς τα όρια παικτών και να εντοπίσει περιπτώσεις παικτών που πρέπει να προστατευθούν.

Στα καζίνα δεν είναι όλοι οι παίκτες ίσοι. Στα καζίνα, η μειοψηφία των παικτών παράγει την πλειοψηφία των κερδών. Είναι μια βιομηχανία που διαφέρει απ' όλες τις υπόλοιπες. Γίνεται λόγος για έλεγχο εισοδηματικών κριτηρίων προκειμένου να επιτραπεί η είσοδος σε κάποιον στο καζίνο. Αυτό είναι ενδεικτικό του υπερβολικού τρόμου που υπάρχει για τη λέξη «καζίνο». Στην Αγγλία μπορεί οποιοσδήποτε ενήλικας (πάνω από 18) να μπει στο καζίνο και να παίξει μέχρι ένα συγκεκριμένο ποσό.

Τα πράγματα αλλάζουν μόνο αν έχει σκοπό να παίξει από ένα συγκεκριμένο χρηματικό ποσό και άνω. Τότε, θα πρέπει να αποκτήσει κάρτα μέλους.
Πλέον τα παιχνίδια του καζίνου είναι ηλεκτρονικά και με βάση λογισμικά που ακολουθούν διεθνή πρότυπα. Όχι μόνο τα «φρουτάκια», αλλά ακόμα και οι σύγχρονες ρουλέτες. Είναι πολύ εύκολο να γίνει έλεγχος για τα ποσοστά επιστροφής στους παίκτες. Υπάρχουν διεθνείς οίκοι ελέγχου που αναγνωρίζονται διεθνώς από Αρχές αδειοδότησης. Ο νόμος πρέπει να περιλάβει πρόνοιες για ανεξάρτητους ελέγχους για να διαπιστώνεται η τιμιότητα των παιχνιδιών και το ποσοστό επιστροφής.

Η δημιουργία ενός πολυτελούς resort δεν θα σταματήσει τη ροή χρημάτων στα κατεχόμενα. Οι Ελληνοκύπριοι θα σταματήσουν να παίζουν στα καζίνα των κατεχομένων μόνο όταν λειτουργήσει ένα μικρότερο καζίνο στη Λευκωσία. Αυτό το καζίνο δεν θα ανταγωνίζεται το resort και δεν θα απευθύνεται στο ίδιο κοινό. Η ενδεδειγμένη πρακτική είναι να λειτουργήσει πρώτα το resort και στη συνέχεια να αξιολογηθούν τα δεδομένα, εφόσον θα υπάρχει ευελιξία μέσω του νόμου.

ΣΟΥΛΗΣ ΘΕΟΔΟΣΙΟΥ
Σύμβουλος για θέματα καζίνου - [email protected]